Osmoniyə surəon-22

Osmoniyə surəon-22

Ərafi mıborəkə surədə çandə qılə bəhson bədiqə,peşo bənə Nuh(ə),Hud(ə),Salih(ə),Lut(ə),Şuəyb(ə) iyən oxoyədə Mosə(ə)-i sərquzəştonku bəhs kardedə ta dəvardə ğovmon ibrətamizə tarıxi nışon bıdo.

Sıftədə çı Nuh(ə)-i sərquzəştiku bino kardedə və çə həzrəti deştə ğovmi bıə dialoqi ibaxşiku bəhs kardedə.ayədə hamyedə ki,Nuh(ə) bəçəvon tərəf vığandeyədə sıftədə,çı tohidi  həyğətış bəçəvon yodış dənoe və bıtpərəstətiş inkor karde.Nuh(ə) cəhd kardedəbe ki,çəy ğovmi hıtə vijdonon oğo bıbu və dılış hestebe əvoni çı bıtpərəstətiku bə diyəro oqəto.

“Əmə Nuhımon bəçəy ğovmi tərəf vığandemone.əv bəvon voteşe:ha çımı ğovm ha! (fəğət) ibıə Xıdovəndi pərəstışkənən ki,ğərəz əv co məbud ni.(ehanə joqo nıkoyn) mı bo şımə dıjdə əzobiku tarsedəm”.(59).

Tohid iyən ibıə Xıdo pərəstış kardey,nəinki,çı Nuh(ə)-i şuar be,bəlkəm çı qırd ilahi pəyğombəron şuar be.

Ərafi mıborəkə surə muhimmə dastononku çı Mosə(ə)-i de fironi zolmkorə hukuməti mıborizə bardey dastone.həlbəttə,Ğıron çın surəsə əlovə,co surəonədə həm bə ın ibrətamizə sərquzəşti işorə kardedə.

Peşo çəvon (yəni navnə pəyğombəron)bəpeştə,Mosə(ə)-i deştə ayəon bə Firon iyən bəçəy ğovmi tərəf vığandemone.əmmo əvon(de ın ayəon ğəbul nıkardey)bəy zılm kardeşone.çən,erəx ki,çı fəsodəkəyon ağıbət çokonə be?(103).

In ayə ımi bəyon kardedə ki,de ıştəni bəpe qətə ğudrəton mıborizə,bo camiyədə ədoləti icod kardey,ilahi pəyğombəron iminə bərnomə bıə.həzrət Mosə(ə) bə pəyğombərəti rəsey bədiqə,iminə ğədəmədə bə Firon iyən bəçəy ətrofədə bıə kəson soyəx şe.Mosə(ə) deştə ım ko,ıştə dastədə bıə mecuzə iyən ayəon ki,çəy ıştə nıbuvvəti iddioədə bıə rostəvıjəti dəlil be,əmmo fironıjon əvışon ğəbul nıkarde və deştə ğeyri-məntıği iyən təəssıbinə rəftoron bəy sıtəm kardeşone.

Mosə(ə) voteşe:Ha Firon ha! Mı çı aləmon pərvərdıqori tərəfiku vığandə bıəm(104).

Həyğətədə ım çı Mosə(ə)-i de Fironi bıə iminə rəftor iyən çı həxı de botıli mıborizə be.çı həzrəte Mosə(ə)-i ım sıxani məno ım be ki,fəğət aləmon pərvərdıqor Xıdoye və ım inov bə Firon və bəçəy ətrofi ələyh canq elon kardey be.

Çın bəhsi dəvomədə Mosə(ə) ıştə tələbiku bəhs kardedə və hamyedə:çən,Bəni-İsrayli demı bıvğand(105).

Umumən Mosə(ə)-i hədəfonku qıləyni Bəni-İsrayli çı Fironi istemari çanqliku peroxney iyən Misri sərzəminiku xilos kardey be və bın ko xoto,bəbe ə həzrət de Fironi sıxan kardənin be.ım bəçəy xoto be ki,de iştimayi inhirofon və fəsodon mıborizə bardey xoto,bəbe iminə dərəcədə çı cəmyəti yolon iyən ə şəxson ki,siyosət,ixtisod iyən fərhənqi nəbz çəvon dastədəy,isloh bıbonvə bın surətədə bo cokəson islojiro ro oj və həmo bəbe.

Bəni-İsrayil bə zəmon bənə nokə çı Misri məxloğ Ğıbtiyon dastədə əsir bin və əvon vey exroc iyən tov vardənin nbıə koonədə bo Ğıbtiyon ko kardedəbin.Mosə(ə) boştə həxəti isbot kardero,dıqlə dıjdə mecuzəş nışon doe:

Ğəflətən ıştə əsoş ğande,peşo  əv qıləy oşkoə əjdəho be(107).beşək əso bə mori təbdil bıey, qıləy dljdə mecuzə be.əmmo mıvəhhid iyən tohidi əhli nəzəku çın ko de təbyəti fovğədə bıə ğudrəti vositə fəğət imkonış heste.çı həzrəte Mosə(ə)-i co qılə mecuzə barədə joqo hamyedə: (Mosə) ıştə dastış (ıştə yəxəku) bə bi bekardeşe,ğəflətən(əv)bo vindəkəson sipyi (iyən dəvəşə holədə) be.

Im əcibə mecuzəon mışohidə bəpeştə,Fironi ətrofədə bıə kəson voteşone:beşək ım qılə mahirə sehrboze(109).

Əvon de həzrəte Mosə(ə)-i dimə dim omey şivəon barədə de məşvəri ko məşğul bin və bə Fironi voteşone:çəy iyən çəy bıvə(Haruni) həxədə əcələ məkə və bın barədə harcurnə ğəroli bo peşonə oqət.əmmo ıştə məmuron bə həmmə vırə bıvğand ta məhorətinə sehrbozon ıştə palu vanq bıjən.

Fironıjon hədəf ım be ki,de cadugəron xaruqəl-adə koon Mosə(ə)-i mecuzəon xonsa iyən befoydə bəkan və əy çı məxloği miyono rısvo bəkardeyn.çən,bəvədə əy bə ğətl bərosnen və idəfənin çəyku ıştə coni bəroxnen.de ın tərtibi bo ın macəra mışohidə kardero,millətışon həmmə bə həmonə vırə dəvətışon karde.