Osmoniyə surəon-42

Osmoniyə surəon-42

حْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَـذَا الْقُرْآنَ وَإِن كُنتَ مِن قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ (3) 

(Ha pəyğombər ha!)Əmə bətı vəhy kardəde ın Ğıroni botıro həmməysə bəpe bıə əhvolati nəğl kardedəmon.qıləy holədə tı çımi bənav çəyku aqah nıbiş.

Yusifi surə Məkki surəonkuye iyən 111 qılə ayəku iborəte.Yusifi surə insoni çok iyən bevəcə xısusiyyəton ğəşənq iyən bə dıl nıştə ğalibədə bə nımoyiş kardedə.ın surə çı Xıdo peyğombər həzrəte Yusif(ə)-i ibrətamiz iyən cəlbəkə sərnıvışt iyən tale bəyon kardedə və bə həmınə dəlili xoto Yusifi nom bın ayə noəşe.Yusif(ə) qıləy Xıdopərəst iyən çı elm iyən hikməti soybi unvonədə təğdım bıə.çın pokə fıtrəti soyb bıə insoni vucudədə bənə pokdovnəti,səbr,quzəşt iyən sədoğət bıə əxloği barzə xısləton vazehə şikilədə mışohidə bedə.

Yusifi surə iqlə cəhətiku de Kərimə-Ğıroni co surəon tafutış heste.çın surə mıxtəlifə baxşon bə co qılə surəon əks,həmmə de iyande anqılin iyən iqlə dastoni baxşi təkmil kardedə.qıləy daston ki, daqlə baxşisə həm vey de vey fovğəladə formədə bıə fəsohətin,cəzbəkə iyən həyəconinə iborəton bəyon bıə.coqlə nuktə ıme ki,co surəonədə adətən çı peyğombəron dastonon çəvon de zolımkor iyən tuğyongərə ğovmon mıborizə bə icoye.əmmo bın surədə Yusif(ə)-i daston veyni çə həzrəti de etat-petati pur jimoni izoh kardedə.joqo ki,Yusif(ə) ıştə jimonədə saxtə şərayitonku dəvardey bədiqə,bə Misri hukuməti vey aliyə məğamon dast pəydu kardedə.

Xıdovənde-Aləm çı dastoni miyono pokdovnəti iyən ıştəni oqətey vey barzə dərson bə insoni umutedə.joqo ki,çın dastoni handə har qıləy insoni beixtiyor bəştə zumandə təsiri ji dənoydə.bə həmonə cəhət Kərimə-Ğıron bəy”əhsənul-ğısəs”(çı dastonon həmməysə çoki) nomışon noə iyən ım dastonış bo ağl soybon ibrətamizış zınə.

Həlbəttə,ın Ğıroni adiyə şivəy ki,bə bəşəri ro nışon doeyro,tarıxiku dəvardə etnoson məsəninə macəra iyən dastonon vıjnedə və de qıləy zərif iyən təsirəkə formə bəyon kardedə.beşək,qıləy dastoni bo bəşəri məxsusə cozibəş heste iyən tarıxi qırd devrəonədə deçəy jimoni anqıl qıniyə.

Navkonə milləton dastonon çəvon təcrubəonku qıləy sanqinə məcmuəy və tarıx bənə sof iyən şəffofə ovəynəy ki,mıxtəlifə ğovmon reçinətiyon,səbarzətiyon,yavətiyon iyən məğlubiyyəton ıştədə munəkis kardedə.bə həmınə dəlili xoto,Əli(ə) bəştə fərzəndi vəsiyyətnomədə hamyedə: ”ha çımı fərzənd ha! harçənd az de navkonə milləton bə ico umrım kardəni,əmmo bəçəvon əməlon nəzəm karde,çəvon holon barədə fik-fam kardəme iyən çəvon noə əsəron seyr kardıme,çoko ki,jıqo bızın çəvonku qıləyni bıəm.mı bəçəvon tarıxi təcrubəonku dərəsə çiyon xoto, jıqo bızın deçəvon sıftənə iyən oxonə qılə jimonım kardə”.

De qırd ın izohon bə həzrəte Yusif(ə)-i dastoni işorə kardedəmon:

ذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ (4)‏

Bə zəmon Yusif bəştə pı voteşe:ha çımı pıə! Həyğətən,mı(hanədə) yonzə qılə astovə de həşi iyən ovşumi vindeme.əvonım çımı vədə səjdə kardə kəsım vindeme.

Kərimə-Ğıron Yusif(ə)-i dastoni de qıləy əcib iyən de məno pur bıə hani bino kardedə.Əv ruji sıbi vaxti de həyəconi haniku pebe və ıştə pı palu ome iyən ıştə əcibə royaş boştə pı nəğlış karde.Yusif(ə)-i voteşe:ha çımı əzizə pı! Az şanqo hanədə vindeme ki,osmoniku yonzə qılə astovə saru omin iyən həşi və ovşum deəvon bə ico əvon həmmə bəmı səjdəşon karde.ım əcibə han Yəğub(ə)-ış bə təfəkkuri vodor kardeşe və ıştən-boştə voteşe:ım han çəyku hikoyət kardedə ki,çımı fərzəndi məğam əxtə barz bəbe ki,astovon,həşi iyən ovşum bəy təzim bəkarde.çanədə qıləy əzəmətinə han be!əve de norohətçəti bəştə zo Yusif(ə)-i voteşe:ha çımı fərzənd ha! ıştə ın hani bəştə boon məvot iyən bovon nəğl məkə!çıroki,əvon botı qıləy xətənokə plan bəkəşeyn.jıləvoni Xıdovəndi tınış vıjniyəşe,bətı hani təbir kardey ubəmute iyən ıştə neməton bətı komil iyən təmom bəkarde.çoko ki,ıştı bənav bəştı pıon İbreym(ə) iyən İshoği təmomış karde.ıştı pərvərdıqor əlim iyən həkime.