Nov 08, 2020 13:25 Asia/Tehran

Şiiə yolə alimon-78

Şiyə fəğihon miyono Şeyx Hurr Amili bəştə qətə xətti xoto əv çı “Əxbari” alimonku bə hisob omeydə.“Əxbari” unvon və nom bə Şiyə fəğihon ə dastə şomil beydə ki,bo bə ilahi təklif və vəzifəon və şəri hukmon dast pəydu kardero,bə peyğombəri(s) iyən İmomon(ə) əxabr və hədison tabe bıey kifoyət zıneydən.çımon mığobilədə ə fəğihon ki,bə iştihodi xətton roy etığodışon heste,de “Usuli” unvon və nomi zıney beydə.Usuliyon jıqo hisob kardedən ki,bo hukmon iyən dini dəsturon kəşf kardero  bəsə Ğıron iyən hədisi mətniku əlovə,bə ağli istinboti həm ehtiyocimon heste.həlbəttə,Əxbari iyən Usuli alimon əğayid iyən kəlomi məsələonədə de iyande mıştərəkin və çəvon fəğət elmi metoədə və bə şəri hukmon dast pəydu kardeyədə qıləy ixtilofışon heste.Şeyx Hurr Amili qıləy metədilə əxbari bə hisob omeydə və de usuli alimon hiç qıləy ixtilof nıbə holədə,ıştə elmi şivə və metodış çı mətonəti kəmoli royədə ğərolış doe.....

Şeyx Hurr Amili de tosə çıl sinni Cəbəl Amilədə mande və Hicri-Ğəməri 1073-ə sori bo həştminə İmom Rıza(ə)-i ziyorət kardero bə İron səfəş karde.ım Əhli-Beyt(ə)-i məktəbi yolə alim bın səfədə bə ğərol ome ki,de tobə ıştə umri oxo mığəddəsə Məşhədi şəhrədə bımando və bə İronədə bo şiyə məktəbi tərəfdoron qıləy oroməti icod bıey dəlili xoto,əv bın şəhrədə de tədris iyən təlifi koy məşğul be.Şeyx Hurr Amili dərsi məclis Məşhədədə de elmi royədə cəhd kardə ziyodə tələbon roziyəti dimbədim ome və bə Əhli-Beyt(ə)-i elmi təşnə bıə kəson çəy elmi məclisonədə qırdə bin.əv Məşhədi mığəddəsə şəhrədə vey məşhur be və ziyodə alimonış perosne.Şeyx Hurr Amili İronədə beyədə dı kərə bə Kərbəlo və Nəcəf şəhron səfəş karde və ikərə həm bə isfəhon ome və həmonə səfədə həm de əllomə Məclisi vindemonış karde. Və çəyku rəvoyəti icozəş se....

Şeyx Hurr Amili de ozodəti iyən şucoəti məşhur be və bə çiçi etığodış hestebe,bəy həm əməl kardedəbe.qıləy ruj ım buzurquvarə fəğih bə şah Suleymon Səfəvi məclisi dəvət be.şah Suleymon Səfəvi qıləy noloyığə podşo be ki,de şərəov peşomey,zolıməti iyən de betədbirəti məşhur be.bo bənə  Şeyx Hurr Amili bıə qıləy alimi çı jıqo qıləy podşo huzurədə bıey,qıləy bə xoş nıomə ko be.əmmo,bın məclisədə iştirok kardey şivə jıqo be ki,çı şeyxə çı podşo barədə bıə əğedə məlum be və ım ko bə sultoni xıffət və xarəti boyis be.Şeyx Hurr Amili  podşoku icozə nıstənə holədə bə məclis daxil be,məclisi pentonə hissədə nışte və ıştə peştış bə podşo taxti kəno dəhaştışe.qıləy holədə ki,çəy de podşo Suleymoni miyono fəğət balışi ğədərədə qıləy məsofə hestebe.şeyx deştə ım ko çı podşo məşruiyyət və bəpe bıeyış de problemi dimbədimış karde və bə sıvoli ji bardeşe.məclisədə bıə kəson təəccıbışon karde və çəş kardeəbin ki,hələ bınim podşo bəçəy ım ko çı reaksiyə və əksul-əməl nışon bədoe.şah Suleymon Səfəvi ıştə ətrofədə bıə kəsonku dəparseşe ki,ım merd kiye ki,jıqo qustaxəti iyən beədəbəti kardedə. voteşone ki,əv qıləy məşhurə alim və fəğihe.şah ki.çı şeyxi ım nıtarsətiku ğeyzin bıəbe,bəçəy balışi kənoədə nıştə  alimi dimış qəte və voteşe:çı hurri de hə miyono tafut çanədəy?(farsi zıvono çı hurr iyən xəri kəlmə bənə bə iyande şəbihə formə nıvıştey beydə.joqo ki,çəvon miyono fəğət iqlə noxtə farğış beydə).şeyxi de barzə vanqi və səo voteşe:iqlə balış əndozə və mığdorədə.şah ıştə doə sıvoliku vey peşmon beydə və çı şeyxi ım hozzı cəvobəti iyən şucoəti mığobilədə tam jeydə.çın hodisə bəpeştə şah Suleymon təhğiğ kardedə ta çı şeyxi barədə veyə çiyon bızıno və qıləy zəmon ki,çəy məğam və mənzilətiku xəbədo beydə,bə alimon təklifon əsos əy bə İsfəhon dəvət kardedə.əmmo,Şeyx çəy ım dəvəti ğəbul kardedəni və mığəddəsə Məşhədi şəhrədə mandedə.şah həm əy bə Məşhədi şəhri ğaziyəl-ğuzati iyən şeyxul-islom məğami mənsub və təyin kardedə....