Osmoniyə surəon-216

Osmoniyə surəon-216

Mınofiğoni surə 4-ə ayədə çı mınofiğon veyə əloməton nışon doydə və hamyedə:”və çun əvoni bıvindoş, çəvon cism iyən zohir(jıqo dərostə bıə)ki,tıni bə heyrət bəvarde”.

Ayəon bəyod dənoydə ki,mınofiğon bəştə xarici iyən zohiri vindemoni dığğət kardedən və ıştə zohiri çok-çoki dərosteydən.çımisə əlovə əvon vey ğəşənq və reçin qəp jeydən.joqo ki,hamyedə:”ehanə bəçəvon votə sıxani quş bıdoş,jıqo bızın hışkə çuonin ki,(bə divo)təkyə doey(dəhaştə) bıən”.

Harçənd çəvon zohir odəmi bə dast eğandedə,əmmo çəvon botın təye.əvon bənə berufə cism iyən bemənoyə surətonin.mumkine çəvon zohir orom bıbu,əmmo əvon hejo çı vəhşət iyən iztirobi dılədən. çəvon botın iyən daxilədə hiç qıləy nur iyən səfo mevcud  ni.mınofiğon ğoymə irodə iyən imonışon ni və bənə qıləy bə divo dəhaştə bıə hışkə çuun.peşo ayə bəçəvon rufi iyən psixoloji xısləton işorə kardedə və hamyedə ki,çəvon dılə təye.bə Xıdo təvəkkulışon və bəştə etımodışon ni.joqo ki,hamyedə:”har qıləy fəryodi bəştə ələyh fik kardedən”.

Qıləy əcibə tars iyən vəhşət hejo bəçəvon ğəlbi hakim bıə və suyi-zənn və bədbinəti çəvon qırd con və bədəmış dəqətə.

Çominə ayədə  bə peyğombər(s)-i çəşnavi iyən xəbərdorəti doydə ki,”əvon (həyğiyə) deşmonin. çən, çəvonku bərhəzərkə(pərhizkə).Xıdovənd əvoni bıkışto,çokonə (de qırd ım ruşinə dəlilon vindey)ijən həxıku mınhərif bedən?”.ın mınofiğon həyğiyə deşmınonin.zira, əvon camiyə dılədə jimon kardedən və çı mısılmınon sırronku aqah və xəbədon və çun,əvoni məlum kardey bedəni,əve de əvon mıborizə bardey saxt iyən çətine....

Mınofiğini surə 5 ta 8-ə ayəon bə mınofiğon co nışonə və əməlon işorə kardedə.7-ə ayədə ın nuktə bə yod dənoydə ki,əvon votedən bə Xıdo-Rəsuli(s) palu bıə şəxson infoğ məkənən və ıştə ixtiyorədə bıə mol iyən imkonatonku mədənən ta peyğombəriku norozi bıbon və çə həzrəti kənoyku pərokəndə və vılo-vılo bıbon.həni xəbəşon ki,Xıdovənd çı qırd zəmin iyən osmoni xəzinəon malik və soybe.əmmo mınofiğon ın həyğəti dərk kardedənin.əvon sərəseydənin ki,hakəsi çiçış heste,Xıdovəndi tərəfikuye və həmməkəs çəy hevujə sufrəku bəhrə bardedə.

Torıxədə omə:Bəni-Mustələği canqi bəpeştə,Xıdo-Rəsul(s) deştə ləşkəri bə ico bə Mədinə oqarde.mınofiğon  məşhurə sərkərdə Əbdullah bin Ubey həm  de ın kərvoni be.roy nimədə çı dıqlə mıhocir iyən ənsarə mısılmoni miyono bəsə qıləy məsələsə mıbohisə icod be.Əbdullah bə ənsarə mısılmoni komək kardero bənav dəşe.əy bəştə ətrofədə bıə kəson voteşe:şımə bə mıhociron koməkon karde,bəvon ıştə şəhrədə vıron doe və ıştə mol-əmvolon çəvon miyono təğsımon karde.əmmo,ısət bıvindənən çoko əvon şımə mığobilədə mandən.ehanə şımə ın koyın kardənıbe,ısət əvon jıqo bəşmə qiy suvar nıəbin.əv,ıştə sıxanon dəvomədə ğəssəmış harde ki,əgər bə Mədinə oqardəmon,əziz və zumandon,zəlilon çı şəhriku xaric bəkardeyn.Əbdullah mənzur iyən məğsəd ım be ki,əmə Mədinə şəhri sakinon,Xıdo-Rəsul(s) iyən mıhocirə muminon çı şəhriku bə bi bebəkarden.çəy təfrığə eğandə və mınofiğonə surətədə bıə sıxan,bə peyğombər(s)-i quş rəse. Peyğombəri(s) ikəsış çəy dumo vığandeşe və əvış ıştə palu vanqış karde.əmmo,Əbdullah peyğombər(s)-i palu çın macəra əslış inkor karde.

Kərimə-Ğıron çın ayəon dəvomədə əy de şiddəti mızəmmət kardedə.de ın tərtibi Əbdullah ıştəni əziz iyən zumand hisob kardedəbe,bə zıllət iyən xarəti dıço be və de xəcoləti anədə kədə mande ta oxoyədə marde.

Mınofiğoni surə 8-ə ayədəomə:”...(ısət)izzət bə Xıdo,bəçəy rəsuli iyən bə muminon məxsuse,əmmo mınofiğon zıneydənin”.

In ayə mesaj ıme ki,ım tərze-təfəkkur yəni ıştəni əziz və ğalib iyən cokəson zəlil zıney,qıləy mınofiğonə qınoye ki,çı məğrurəti iyən təkəbbırətiku nəşət seydə. Ehanə mınofiğon çı Xıdovəndi bə qırd mevcud bıə aləmi malikiyyətışon ğəbul kardəbe,həni hiçvaxti bə jıqo qıləy beməxə fikon dıço nıəbin.....

Çun çı nifoği muhimmə amilonku qıləyni,hubbud-dunya və bə mol iyən fərzəndon ifrot dərəcədə bıə rabitəy,əve,Mınofiğoni surədə muminonku həddiku ziyodə bə dınyo maddiyyati dıl dəvastey nəhy kardedə və hamyedə:”ha imon vardə kəson ha!şımə mol iyən fərzəndon şıməni Xıdo zikriku ğafil nıkon və jıqo kardə kəson,həyğətən, əvon ziyonkoronin”.

Dırıst və səhihe ki,avlod iyən mol-əmvol ilahi nemətonkuye,əmmo bəpe çəvonku Xıdo royədə və bo hərəbaxtəti royədə hərəkət kardey xoto,oko doey bıbu.liza,ehanə insoni bəştə avlod,mol-əmvol iyən bə co maddiyati ifrot dərəcədə məhəbbətış mevcud bıbu,ım çı insoni de Xıdovəndi miyono qıləy sədd icod bəkarde ki,ım ıştən həmməysə dıjdə bəlo bə hisob omeydə