Ilahi Rəhbəron-27

Ilahi Rəhbəron-27

Islomi-Peyğombər(s)-i irsi erjin iyən muuhimmə qıləyni islomi dinamik və aqahəti əbaxşə məktəbe ki,bə Xıdo-Rəsul(s)-i mıborəkə dıli de vəhyi firiştə voistə nozil bıə.bə torıxi sənəd və dəlilon əsos,dınyo Besəti zəmonədə çı dıjd ğudrəton,əmmo zəyif,bə xorafat və inhirofi dıço bıə,zolımonə ğanunonış bıə,camiyədə təbəğaton ixtilofış vey bıə,ğətlı-amon ziyod bıə,kurkuronə təəssıbon  və co ziyodə yavə çiyon şoyde be və de Kərimə-Ğıroni təbiri dınyo qıləy oşkoə zəlolətədə hərəkət kardedəbe ki,hətto kali ğəbiləon bə fəğrəti xoto ıştə fərzəndon həm kıştedəbin.ın fərzəndon kinə fərzəndon bin.boçi ki,ımon çı kə və jimoni ixtisoədə qıləy dığğət kardəninə rolışon nıbe.Kərimə-Ğıron İsra mıborəkə surə kali baxşonədə bə ın həyğəton işorə kardedə və hamyedə:”ıştə fərzəndon bə fəğrəti tarsi xoto məkıştənən”.

Islomi bənav Ərəbıstoni cəzirədə sərvət və maaşi kəsb kardey roonku qıləyni ğətl və ğarət be. joqo ki,biyobon nişinə ərəbon jimon əsosən de ğarət və çəpavuli bə ico be və səhroədə həm zu iyən şımşi hukmron be.(Zərrinkub,do ğərne sukut,seminə çap,Tehron-1344-ə sor)....

İslomi yolə alomonku bıə ibn Xəldun cohiliyyə devroni ərəbon rəftor iyən əxloği barədə jıqo nıvışteydə:bə zəmoni ərəbon ıştə təkvini ibtidoyi mərhələonədə ki,qırd insonon çə əsri mərhələonku dəvardedən,jimon kardedəbin.çəvon vəhşiyə təbyət əvonış bə ğarətgərəti və virongərəti səmt sovğış doəbe.əvon bə har kəs və ğəbilə həmlə kardedəbin və harçiki pəydu kardedəbin,əy tarac kardedəbin.peşo,səhro iyən biyobonon nığılə vıronədə bıə bəştə dast nırəsə vırə və pənohqoon dəviteydəbin və ehanə bə qıləy vırə dastışon rəseydəbe,həmonə vırə vironə və xərobə kardedəbin.əvon hejo bo çəpavul və ğarəti cəhd kardedəbin və bə əxloği hukmon etıno kardedə nıbin.əvon de şucoət və dılovərəti məşhur bin.zira,bəpe çəvon har qıləyni ıştə iyən ıştə mol-devləti oqətənin bin və bəçəy xoto,əvon deştə canqi silohon novnoydəbin.əvon bə kom vırə şeydəbin,əyo de hoziyəti iyən cənqavərəi məşğul bin və ım ko çəvon əsliyə təbyət bə hisob omeydəbe.(İbn Xəldun,mığəddiməye ibn Xəldun,1-ə cild,səyfə-284-289)....

Bın şərayitədə islomi həyot baxş kardə nəsim,cohiliyyə nodırıstə ayinonış pokış karde və islomi-peyğombəri(s) vardə vohidə Xıdopərəstəti ayin vijdon iyən dılonış oğo karde.

Əmirəl-Muminin Əli(ə) ki,slomi əzizə peyğombəri dəvəşə devroni ləzəonədə iştirokış mevcud be,bə zəmonə odəmi larzonə vəzyət və şərayiti həxədə hamyedə:”Xıdovəndi Xıdo-Rəsulış(s) qıləy zəmon bə risolətış məbus karde ki,xeyli vaxt be qıləy peyğombər omənıbe.milləton bə qıləy dırozə hani ğərğ bıəbin.koon sərıştə yandeku co bıəbin,həmmə vıronədə canqon şuləvər bin.dınyo nodonəti iyən qıno toykiyəti dəqətəşbe.oşkoə holədə hiylə və bə dast dəğandey mevcud be.insoni jimoni doon livə,bə zardi səmt be və çəyku hiç qıləy səmər umu nıbe.ovon nıştəbin və hidoyəti nur hamuş bıəbe.bədbəxti iyən siyoərujəti bə bəşəri hucumış vardəbe və ......ım fəsod iyən siyoərujəti ğərəz fıtnə və ...co qıləy çiş vardə nıbe.tarsi dılonış dəqətəbe və sıvoy xuninə şımşi co qıləy pənohqoş nıbe”.(Nəhcul-Bəlağə,Beyruti çap,səyfə-107).....