İlahi əsma

İlahi əsma

Əlim həmişə əzıni mənoədəy.çın elmi kəlmə rişə zıney iyən dərk kardey mənoədəy.Xıdovəndi elm qıləy vey hevujə həyğəte ki,bə həmmə çiyon şomil beydə.ım elm iminə mərhələdə bəştə zoti nisbətədəy.bə inson iyən sayir mevcudaton əks ki,çəvon elm ıştə barədə vey cuzi iyən noğise.Xıdovəndi elm dıminə mərtəbədə çəy elm bəçəy məxloğati əhotə şomil beydə, ısət çı çəvon xılğəti bənav iyən ıştə bədiqə bıbu. çıro ki,aləmon pərvərdıqor əvonış ofəyə iyən əv ıştən zıneydə ki,çiçış xəlğış kardə.çandə qılə ayə iyən rəvoyəton bə ın həyğəton işorə kardedə.bənə Səba mıborəkə surə 3-ə şərifə ayə ki,hamyedə:”alimul ğeybi....Əv (Xıdovənd) ğeybiku aqahe və qırd osmonon iyən zəminədə zərrə vəznədə(mığdorədə) çəy nəzəku  punhon nin və nə çımiku vey hırd və nə vey dıjd,ilahi oşkoə kitobədə ğeyd bıə”.İmom Əli(ə) Nəhcul-Bəlağə 178-ə xutbədə hamyedə:”Xıdoku qıləy çi məxfi iyən punhon ni.nə çəvon ğətrəon ziyodəti və nə osmoni astovəon və nə zəmini xoki zərrəon de həvoədə qardı-ğubori bə ico və nə saxtə sığon sape mujnəon hərəkəton və nə şəvi toykiyətədə çı hırdə mujnəon istirohət kardə vırə,Xıdo(hətto) çı doon livon rubey məkoniku və çəşon məxfiyonə hərəkətonku aqahe”....

Xıdovəndi Əlimi ismi həmmə vırədə hiss kardey bəbe.bə hestemoni aləmi kolleksiyə de qıləy kırtə nəzə çok-çoki dərəsey beydə ki,Xıdovənd bəştə məxloğati qırd cuziyyat iyən mırəkkəbəti qıləy elmış heste. umumən mumkin ni qıləy cohil iyən nodonə mevcud jıqo odəmi bə heyrət vardə iyən alimonə qıləy nizomi xəlğko.Mulki mıborəkə surə 14-ə şərifə ayədə bə ın məsələ işorə kardedə ki,ehanə qıləy məxfi iyən oşkoə sıxan bə zıvon carikon,bo Xıdovəndi hiç qıləy tafutış ni.zira,əv çı dılon sırronku aqah və xəbədoe.Xıdovənd bın barədə hamyedə:”və əsirru....və əgər qıləy sıxanon punhon ya oşkon karde, həyğətədə əv dılonku aqahe.aya ikəs ki,xəlğ kardəşe zıneydəni? qıləy holədə əv Lətif iyən Aqahe”...

Xıdovəndi bəştə həmmə məxloğati bıə elm iyən aqahəti oşkoə holədə işorə kardə ayəonku qıləyni, Luğmani mıborəkə surə oxonə ayəy ki,elon bıə Xıdovəndi aqahəti  ğeybi koonin ki,çı odəmon məhdudə elmonsə bəpeye və qırd bımon şomile və bənə bə ğıyoməti ruji  bıə elmi şomil beydə ki,bəy bıə elm,fəğət çı Xıdovəndi inhisorədəy.Xıdovənd çın surə 34-ə şərifə ayədə hamyedə:”innəllahə....bə ğıyoməti (bə əməl omey zəmoni) elm fəğət bə Xıdo məxsuse və voşi saru vığandedə və rəhmonədə bıə çiyon zıneydə və ikəs zıneydəni maşki çiç bədast bəvarde və ikəs zıneydəni kom sərzəminədə bəmarde.həyğətən,Xıdo Əzın,Aqahe”.

Təğabuni mıborəkə surədə  həm ilahi elmi bə hestemoni aləmi həmmə çiyon şomil beydə və odəmon məxfi iyən oşkoə çiyonku xəbədoe.çın surə 80-ə şərifə ayədə Xıdovəndi bə qırd məxloğati ,bəçəvon hərəkəton iyən jimoni bıə elmi hevujəti təkid kardedə və hamyedə:”yələmu....osmononədə iyən zəminədə bıə çiyon zıneydə və şımə məxfi kardə çiyon və oşko kardə çiyon həm zıneydə və Xıdovənd dılon sırronku aqahe”.odəmi dığğəti cəlbəkə çi ıme ki,bızınəmon “əlimun bizattis-suduri” təbir,odəmon barədə bo ilahi elmi hevujəti iyən nığıləti nışon doeyro çandə kərə Kərimə-Ğıroni ayəonədə tikror bıə.