İlahi əsma və nomon

İlahi əsma və nomon

Əvvəl iminə mənoədəy.ım ism bo Xıdovənde-Mutəali çı İlahi zoti əzəli bıey mənoədəy.Axir de Xıdovəndi ismi unvoni həm oxo mənoədəy.yəni çəy qıləy oxo və nəhoyətış ni və çı mevcudoton həmmə fəno bıey bəpeştə ijən mevcude və baği mandedə.çoko ki,Hudi mıborəkə surə 73-ə şərifə ayədə hamyedə:”vəllahu xəyrun və əbğa” Xıdo vey çok iyən əbədiye.həmçinin Xıdovəndi Axir bıey bın mənoədəy ki,çı həmmmə mevcudoton oxonə məğsəde və çı həmmə məxloğati oqardemon bə Xıdovəndi səmte.çoko ki,Ələği mıborəkə surə 8-ə şərifə ayədə joqo hamyedə:”innə ila rəbbikər-ruc`a” həyğətədə oqardemon bəştı pərvərdıqori səmte.....

Qıləy zəmon ki,çı əşyo həxədə Əvvəl ya Axir votedəmon,qıləy məxsusə məfhum bə zehn omeydə və ibtido iyən intəho nəzədə qəteydəmon.ın məno çı Xıdovəndi həxədə qıləy məno və roş ni.qıləy vaxt ki,votedəmon Xıdo əvvəle.yəni çanədə həm bə dəvardəyon oqardəmon,qıləy çi vindedənimon ki,bəsə Xıdosə bənav dəşo və ya vey bə dumo bımando və çanədə həm bə ayəndə və bənav bışəmon,bə qıləy intəho və oxo rəseydənimon ki,Xııdo əyo nıbu.yəni çı Xıdovəndi əvvəl bıey jıqo ni ki,de bə dumo oqardey  bə qıləy ibtido rəsey bıbu və axir bıey həm joqo ni ki, de bə nav şıey bə qıləy intəho dast pəydu kardey bəbe.bəlkəm Xıdo be ibtido Əvvəl iyən be intəho Axire və çımonku har dıqləyni tosə qıləy həddi xətm beydəni.həlbəttə ğasbu çın mevzu dərk boəmə tikəy muşkil bıbu.bəçəy xoto İmom Əli(ə) hamyedə:”həm iyən sıtoyiş bo ə Xıdoye ki, vəhmon(və zehni fikon)  çəy vucudi dərkiku ocizış karde.