İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei beyanatının bir bölümünde İranlı genç bilim adamlarının nano teknoloji alanında ilerlemelerine ve bu durumun İran’ın iktisadi kapasitelerine özellikle bilim temelli ürünlerin veya startup ürünlerin gelişmesi üzerindeki etkilerine vurgu yaptı.

İran İslam Cumhuriyeti’nin dünya genelinde seçkin ilmi dereceleri elde etmesi hiç kuşkusuz üniversitelerin ve bilim merkezlerinin aralıksız çabalarının sonucudur. Ancak ülkenin bilimsel açıdan geri kalmışlığını telafi etmek için bilimsel ilerlemelere mutlaka ivme kazandırmak gerekir. Gerçekte bilimsel ilerleme hiç bir zaman  durmamıştır ve özellikle çağımızda dünya genelinde bu alanda sıkı bir rekabet söz konusudur. Nitekim bilimsel üstünlük düşmanların milletlerin üzerinde sulta kurmalarında da önemli bir araca dönüşmüştür.

Bu alanda Amerika devleti İran İslam Cumhuriyeti’ne bilimsel ve teknolojik alanlarda yaptırım uygulayarak İslamî İran’ın ilmi ilerlemesini ve hareketini engellemeye çalışmıştır. Ancak bu sabotajlara rağmen İran İslam Cumhuriyeti’nin en büyük onurlarından biri bilim ve teknoloji alanlarında büyük ilerleme kaydetmesi ve parlak başarılara imza atmasıdır. Nitekim dünyanın en muteber bilimsel merkezlerinin raporlarına göre İran’ın nano teknoloji, yenilenebilir enerjiler, hava uzay, mikro elektronik ve kök hücre gibi bilim ve teknolojilerde payı büyük oranda artış kaydetmiştir.

Bundan başka İran’da bilim temelli firmalar veya startup adı ile anılan firmaların yeni teknolojilerin alanlarında gelişmeleri ile birlikte İran’ın orta ve yüksek teknoloji yeni ürünlerinin ihracatında da büyük bir sıçrama yaşandığı gözleniyor.

İran İslam Cumhuriyeti’nin politikası doğal kaynaklara dayalı ekonomiden uzaklaşmak ve yenilikçi bir ekonomiye doğru ilerlemektir. Buna göre web of science sitesinin yayımladığı verilere göre İran İslam Cumhuriyeti nano bilim üretiminde %40’lık payı ile İslam ülkeleri arasında bu bilimi en çok üreten ülke oldu.

Nano teknoloji aslında uygulamalı bir bilim ve teknoloji dalıdır ve esas konusu maddeyi veya cihazları mikron ölçeğinden daha düşük ölçeklerde ve yüz ile bir nanometre ölçeğine kadar düşük ölçeklerde değerlendirmektir. Nano teknolojiden dördüncü sanayi devrimi şeklinde söz ediliyor. Bu bilim 1980’li yılların başında tüm bilimsel alanlara girmeye başladı ve şimdi madde mühendisliği, tıp, eczacılık, veterinerlik, biyoloji, uygulamalı fizik, yarı iletken maddeler, süper moleküller kimyası, makina mühendisliği, elektrik mühendisliği, kimya mühendisliği ve tarım mühendisliği gibi bir çok alanda yeni yeni yeniliklere şahit oluyoruz.

Uzmanlara göre, Nano teknoloji, biyo teknoloji ve iletişim ve bilgi teknolojileri, üçüncü sanayi devriminin temelini oluşturan üç bilim dalıdır ve nano teknoloji bu arada bilimden daha yeni temelleri atabilecek bir teknoloji sayılır. Buna göre İran’da da nano teknoloji alanında faaliyetler 15 yıl önce nano teknolojileri geliştirme merkezinin açılması ile başladı.

İran’ın 20 yıllık kalkınma ufku belgesine göre İran İslam Cumhuriyeti yirmi yılın sonunda bölgede İslamî ve inkılapçı kimliği ile ekonomi, bilim ve teknoloji alanlarında zirveye yerleşen ve İslam dünyasına ilham kaynağı olan ve uluslararası ilişkilerde yapıcı ve etkili teamülde bulunan bir ülke olarak tanımlanıyor. Yirmi yıllık kalkınma ufku belgesinin ilk on yılında nano teknolojilerin geliştirilmesi yolunda bazı önemli adımlar atıldı ve tüm çabalar bu alanda bilimsel ve cihatçı bir hareket modeli oluşturulması üzerinde odaklandı.

İran’ın 20 yıllık kalkınma ufku belgesinin ikinci onyılında ise bilim ve teknolojilerin geliştirilmesi için yeni politikalar belirlenmiştir.

Gerçekte belgenin ilk on yılında teknolojilerin geliştirilmesi için insan gücü yetiştirilmesi ve gerekli altyapıların hazırlanması yönünde plan yapıldı. Bu eğilim ikinci onyılda İran İslam Cumhuriyeti’nin bilimsel referans haline gelmesi, anahtar teknolojilerin geliştirilmesi, nano sanayilerin kurulması ve mevcut sanayilerin nano teknoloji yardımı ile geliştirilmesi ve nano ürünlerin ihracatı ve hedef piyasalarının geliştirilmesi eğilimine dönüştü.

Bu uygulamalar nano teknoloji alanında faaliyete geçen firmalara nano teknolojik ürünleri üretme alanına girmelerine ve ürünlerini dünya piyasalarına sunmalarına yeni bir zemin hazırladı.

İran’da 2000 yılında üçüncü beş yıllık kalkınma programı uygulandıktan sonra İslamî İran bilim, teknoloji ve yenilikçilik alanlarında ikinci dalgayı başlattı. Bu alanda ise yeni okullar, üniversiteler, laboratuvarlar, teknoparklar ve araştırma merkezleri kurmak ve mevcut olanları geliştirmek amacıyla sürekli bir çaba başladı. Bu tedbirlerin sayesinde İran’ın teknopark sayısı Ekim 2016’da 39’a ulaştı, oysa 2002 yılında İran’da sadece bir tek teknopark açılmıştı.

İran İslam Cumhuriyeti 2014 ila 2016 yılları arasında nano bilim ve teknoloji üretiminde %40’lık payı ile İslam ülkeleri arasında birinci sıraya yerleşti. Hali hazırda ise İran’da nano teknoloji alanında faaliyete başlayan 257 firma faaliyet yürütüyor. Bu firmalar en çok nano maddelerin üzerinde çalışıyor.

İran İslam Cumhuriyeti’nde sağlık teknoloji alanında tam 27 teknolojik firma faaliyet yürütüyor. Bu firmalar nano teknolojileri kullanarak ürünlerini her geçen gün daha da geliştiriyor. Kanser teşhisinde kullanılan kitler, anti bakterial mendil, Silosept adlı hijyen madde, toz bulutlarındaki zerreciklerin daha fazla cezbedilmesini sağlayan yeni maskeler, bu alanda elde edilen bazı kazanımlar sayılır.

Sağlık teknoloji alanında kanser tümörlerini hedef alan Senadoksuzum adlı kanser karşıtı ilaç da nano teknoloji alanında çalışan uzmanların bir başka kazanımıdır. Bu maddenin bazı özellikleri yan etkilerinin az olması, yabancı örneklerine kıyasla daha ucuz maliyetinden ibarettir.

İnşaat sektöründe de İran’da 25 firma nano teknoloji alanında faaliyet yürütüyor. Bu firmaların getirilerine ise sessiz borular, anti bakterial fayanslar, UV ışınlarını geçirmeyen camlar, sağlam borular, hafif beton gibi getirileri örnek vermek mümkün.

Su ve enerji alanında da teknolojik firmalar suyu türlü kirleticilerden arından, sudaki tuzun ve ağır metallerin ve nitrat ve arsenik gibi zehirli maddelerin alınmasına yarayan elektrodiyaliz cihazı gibi ürünleri ile ön plana çıkıyor.

Bu firmalardan bazıları ayrıca sütü ve çeşitli meyve sularını soğuk halde pastorize etmek, meyve ve sebzelerin tazeliğini korumak için yeni nano naylon torbaları üretmek gibi ürünleri ile tarım ve gıda sanayilerinde nano teknolojileri kullanıyor.

İran’ın nano teknolojileri geliştirme merkezi sekreteri Dr. Said Serkar’ın belirttiğine göre İran nano teknoloji yardımı ile ürettiği ürünleri dünyanın 50 ülkesine ihraç ediyor. Güney Kore, Çin, Avustralya, Malezya, Rusya ve onu aşkın Avrupa ülkesi İran’ın nano ürünlerinin piyasaları arasında yer alıyor.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei ülkenin önde gelen seçkin öğrencileri ve genç yetenekleri kabulünde yaptığı konuşmada, İran’ın nano teknoloji, kök hücre, nükleer bilim ve teknoloji alanlarında kaydettiği göz kamaştıran ilerlemeleri bütün dünyanın haberdar olduğu gerçekler olduğunu belirtti.

İslamî İran şimdi de petrol ekonomisinden sıyrılarak bilim ve teknolojilere dayalı ekonomiye geçmek istiyor. Nitekim bu doğrultuda İran 2017 yılında nano teknoloji alanında dünyada dördüncü sıraya yerleşti.

Bu konuda bir açıklama yapan Science adlı bilimsel bir derginin sekreteri Richard Stone şöyle diyor: Ben İran’ın bilimsel camiasını tanıyorum ve İran’a dayatılan yaptırımların baskılarına rağmen İran’ın ilmi camiası tüm kısıtlamaların üstesinden gelmek için fevkalade yaratıcı ve esnek davrandı ve dünyanın ilmi camiası ile rekabet gücünü korudu.

Gerçekte geri kalmışlıkları telafi etmek üzere bilimsel ilerlemelere ivme kazandırmak bir seçim değil, bir zarurettir. Bu yüzden İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei şimdiye kadar bir çok kez İran’ın bilimsel ilerlemesine ivme kazandırılması gerektiğine vurgu yaptı.

Ayetullah hamaeni geçen sene İranlı seçkin yetenekleri ve genç bilim adamları ile görüşmesinde de kendisi bu gençlere inandığını, yetkililerin de inanmaları gerektiğini, bu seçkin gençler ülkenin kaderini değiştirebileceklerini vurguladı.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei uluslararası muteber merkezlerin raporlarına işaret ederek şöyle dedi: İran’ın bilimsel ilerleme hızı bir aşamada dünya ortalamasının 13 katına çıktı ve bu hız asla kesilmemeleri, bilakis daha da arttırılmalıdır, zira İran bilimsel açıdan çok geri kalmıştı. Kuşkusuz İranlı genç bilim adamları şimdiye kadar bir çok alanda dünyanın bilimsel zirvelerini fethettiklerini ortaya koyduğu gibi aynı hızla bilim ve teknoloji üretme yolunda ilerleyebilir ve bu inanç ve bu özgüven, yerli ve milli ürünlerin desteklenmesi yönünde güçlü bir dayanak sayılır.