İran’da ekonomik gelişmeler
Geçen hafta İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei nizamın önde gelen yetkilileri ile görüşmesinde bir kez daha ülkenin milli çıkarları doğrultusundaki her türlü uygulamaya destek vereceğini vurguladı. Bültenimizi konu ile ilgili hazırladığımız özel raporumuzla açıyoruz.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei geçen Çarşamba günü bakanlar kurulu üyeleri, İslamî şura meclisi başkanlık divanı üyeleri, yargı erki üst düzey yetkilileri ve bazı kurum ve kuruluşların yöneticileri ile görüşmesinde başta hükümet olmak üzere yetkililerin direniş ekonomisi politikalarını uygulamak için sarf ettikleri çabalardan ötürü teşekkür etti ve ülkenin önde gelen yetkililerinin gönül birliği, dil birliği ve vahdeti bu politikaların uygulanmasında çok önemli olduğunu belirtti.
Ayetullah Hamanei direniş ekonomisi politikalarını uygulamak için iç kapasitelere ve yeteneklere dayanmak gerektiğini ve hem sanayi ve hem tarım sektöründe üretime özel önem vermenin şart olduğunu ifade etti.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei yeni yıl dolaysıyla yayımladığı mesajında önümüzdeki yılda karşı karşıya bulunduğumuz umut, fırsat ve tehditlere işaretle ülkenin en öncelikli meselesi ekonomi olduğunu belirtti ve bu alanda muvaffak olabilmek için direniş ekonomisi temelinde hareket etmek gerektiğini vurguladı ve yetkililerin temel görevi de direniş ekonomisi alanında pratik eylemden ibaret olduğunu ifade etti. Ayetullah Hamanei direniş ekonomisi programlarını uygulama ve onlara amel etmenin sürmesi gerektiğini ve yapılan çalışmaların sonuçları arenada halka gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
İktisadi altyapıları tüm sektörlerde takviye etmek İran hükümetinin öncelikleri arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda bu yıl petro kimya alanında 13 ila 14 proje uygulanarak bu sektörde üretim hacminin 7 milyon ton artması bekleniyor.
Şimdi bültenimiz için hazırlanan konu ile ilgili özel raporu dinliyoruz.
Hş. 1395 yılı İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei tarafından direniş ekonomisi ve bu bağlamda eylem ve amel yılı olarak adlandırıldığından, petro kimya sektörü de bu önemli gelişmeden nasipsiz kalmayacağı açıktır. Gerçekte petro kimya sektöründe gelişme son bir kaç yılda para transferi, finans, teknoloji transferi ve teçhizat alımı gibi alanlarda yaşanan kısıtlamalar yüzünden ciddi sorun yaşıyordu.
İran petro kimya sanayi milli firması Başkanı, şimdi Bercam nükleer anlaşmasının yürürlüğe girmesinin ardından bu tür sorunlar ve sıkıntıların yavaş yavaş giderileceğini açıkladı. Firma Başkanı, firmanın hal hazırda ürünlerin satışı ve ihracatı ve ihtiyaç duyulan teknolojilerin ithalatı konusunda bazı yabancı firmalarla müzakerelerini sürdürdüklerini belirtti. Nitekim şu anda Asya ve Avrupa kıtalarından bazı firmalar petro kimya sektöründe yarım kalan projeleri tamamlamaya veya yeni projeleri başlatmaya hazır olduklarını açıkladı ve bu doğrultuda müzakereler başladı.
İran’ın petro kimya sektöründe yeni yılda üretim kapasitesini 7 milyon ton arttırmak ve bu sektörde 13 ila 14 yeni projeyi başlatmak, petro kimya sektörünün bu yılki öncelikli programları arasında yer alıyor. Nitekim söz konusu projelerin hayata geçirilmesi ile birlikte 7 milyon ton üretim artışının da sağlanacağı anlaşılıyor.
Bu çerçevede İran İtalya ortak sanayi ve ticaret odası Başkanı Ahmet Purfellah, İran’ın petrol ve petro kimya ürünlerinin İtalya’ya ihracatı yeniden başlayacağını açıkladı.
İran ve İtalya’nın petro kimya sektörleri arasında uygun işbirliği zemini bulunduğunu belirten Purfellah, İtalya yaptırımlardan önce avro ülkeleri arasında İran’ın en büyük ticari ortaklarından ve petrol ve petrol ürünleri alıcılarından biri olduğunu kaydetti.
Geçen hafta İran ve Hindistan petrol bakanları Tahran’da bir araya gelerek iki ülke arasında petrol ve enerji alanında işbirliğini görüştü.
Tahran’a bir ziyaret gerçekleştiren Hindistan petrol Bakanı Darmendra Pradhan, geçen Cumartesi günü İranlı mevkidaşı Bijen Namdar Zengene ile Ferzad B doğalgaz sahasını geliştirme projesi, Hindistan’ın İran’a petrol borcunu, deniz tabanından doğalgaz ihracatını ve İran’ın güneydoğusunda bulunan Çabahar liman kentinde petro kimya tesisleri inşa etme projesini masaya yatırdı.
Hindistan petrol Bakanı Pradhan ayrıca İran sanayi, maden ve ticaret Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade, merkez bankası Başkanı Veliullah Seyfi, İran’ın serbest iktisadi, ticari ve sanayi bölgeleri koordinasyoan konseyi sekreteri Ekber Torkan’la görüştü ve yine İran ve Hindistanlı işadamları ve girişimcilerinin İran ticaret odasında düzenlenen ortak oturumuna katıldı.
Hindistan İran’ın başta petro kimya sektörü olmak üzere çeşitli enerji alanlarında yatırım ve işbirliği yapmak istiyor. Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene İran ve Hindistanlı ticari heyetlerin ortak oturumuna katıldıktan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada iki ülke arasında mali bir anlaşmadan söz etti. Bakan Nimetzade, Hindistanlı tarafla bir işbirliği protokolü imzaladıklarını, buna göre Hindistan İran’dan daha fazla petrol almak ve Ferzad B doğalgaz sahasını cari yılın sonundan önce anlaşma sağlanması kaydıyla geliştirme projesine katılmak için hazır olduğunu ifade etti.
Hindistan petrol Bakanı Darmendra Pradhan da yaptığı açıklamada, ülkesi ayrıca İran’ın Çabahar liman kentini geliştirme projesinde 20 milyar dolar yatırım yapmaya hazır olduğunu belirtti. Bakan Pradhan geçen Pazar günü Çabahar liman kentini ziyaret etti.
İran ve Hindistan, Pakistan sınırına yakın bir bölgede yer alan Çabahar liman kentini geliştirme konusunda uzlaşmıştı, fakat bu proje İran’a dayatılan yaptırımların yüzünden askıya alındı. İran ve Hindistan geçen Mayıs’ta uluslararası yaptırımlar kaldırılır kaldırılmaz bu limanı ortaklaşa geliştirmeyi kararlaştırıldı. Proje anlaşma imzalandıktan sonra 18 ay içinde başlaması gerekiyor.
Afganistan’ın Hirat kenti ticaret ve sanayi odası Başkanı Hacı Saad Hatibi ise Çabahar limanı Afganistan ürünlerinin transiti ve ihracatı için en yakın güzergah olduğunu açıkladı.
Hirat ticaret ve sanayi odası Başkanı Hacı Saad Hatibi geçen hafta Çabahar serbest ticaret bölgesi yöneticileri ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Afganistan karada mahsur kalan bir ülke olduğunu ve Çabahar limanı uygun stratejik konumu ve yüksek güvenliği ile beraber Afganistan’ın uluslararası açık denizlere ulaşması için ideal bir liman olduğunu belirtti.
Bundan önce Afganistan icra konseyi Başkanı Abdullah Abdullah da geçen sene İran ziyareti sırasında Çabahar liman kentini de ziyaret etmişti.
İran İslam Cumhuriyeti ve Türkiye iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesi yolunda var olan engelleri kaldırıyor. Bültenimize konu ile ilgili hazırladığımız raporumuzla devam ediyoruz.
İran – Türkiye karma ekonomik komisyonunun 25. oturumu geçen hafta Perşembe günü Ankara’da gerçekleşti.
İran heyetine bu oturumda İBT Bakanı ve komisyonun İranlı Eşbaşkanı Mahmut Vaizi başkanlık etti.
Bakan Vaizi’nin Ankara’da Kalkınma Bakanı ve ortak komisyonun Türkiyeli Eşbaşkanı Cevdet Yalmaz’ın yanı sıra, Ekonomi Bakanı Mustafa Elitaş, Gümrük Bakanı Bülent Tüfekçi ve İletişim Bakanı Binali Yıldırım gibi bazı üst düzey yetkililerle görüşmelerde bulundu.
Oturumda Karma Ekonomi Komisyonu ve bankacılık konusunda hazırlanan protokoller imzalandı.Söz konusu protokoller iki gün süren sıkı müzakerelerin sonucunda düzenlenmişti.
İran ve Türkiye arasında imzalanan önemli belgelerden biri ise, bankacılık alanında işbirliğini öngören protokol olduğu belirtildi.
İran-Türkiye Karma Ekonomi Komisyonu 25. Oturumunun kulisinde özel sektörlerin temsilcinin oturumu İran İBT Bakanı Mahmoud Vaizi ve Türkiye Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla Konya'da gerçekleştirildi.
Geçen hafta İtalya Başbakanı Mateo Rentzi’nin Tahran ziyareti sırasında İran ve İtalya çeşitli alanları kapsayan 6 işbirliği protokolü ve belgesi imzaladı.
Söz konusu belgelerin İran Cumhurbaşkanı ve İtalya Başbakanı’nın katıldığı törende iki ülkenin üst düzey yetkilileri tarafından imzalandığı belirtildi.
İmzalanan belgeler kültürel ve turizm alanlarının yanı sıra sanayi, yenilenebilir enerji, demiryolları firmaları arasında işbirliği, doğalgaz ihracatı, havaalanları firmaları ve diğer bazı önemli iktisadi ve sosyal alanları kapsadığı belirtildi.
İtalya Başbakanı Mateo Rentzi 250 kişiden oluşan üst düzey siyasi ve iktisadi bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi ve sanayi, ticaret ve maden Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade tarafından karşılandı.
İki ülke yaptırımlardan sonraki dönemde iktisadi ve ticari işbirliğini geliştirmek istiyor. Bu arada İtalyan firmaların İran’da faaliyet ve yatırım yapmak istediği ve bu çerçevede İtalya başbakanına İran ziyaretinde eşlik ettiği de belirtildi.
Geçen hafta Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev de üst düzey siyasi ve iktisadi bir heyet başkanlığında iki günlük bir ziyaret için Tahran’a geldi.
İran Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani geçen sene ilk yurtdışı resmi ziyaretini Kazakistan’ın başkenti Astana’ya yapmıştı.
Kazak liderin Tahran ziyareti sırasında 9 işbirliği belgesi ve ekonomi, tarım ve bankacılık alanlarını kapsayan 40 protokol imzalandı.
İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei geçen Pazartesi günü Tahran’ı ziyaret eden Kazakistan Cumhurbaşkanı Nur Sultan Nazarbayev’i kabulünde iki ülkenin çeşitli uluslararası arenalarda yakın işbirliğine vurgu yaparak , ortak din, tarih ve kültür ve iki ülkenin büyük kapasitelerine rağmen ikili iktisadi ve ticari ilişkilerin çok düşük seviyede bulunduğunu, İran ise Kazakistan ile siyasi, iktisadi, ticari, ulaştırma ve ayrıca Hazar denizi hukuki statüsü gibi alanlarda işbirliğini olumlu karşıladığını belirtti.
Ayetullah Hamanei, İran ve Kazakistan’ın başta terörle mücadele olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğini arttırma zaruretini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Ruhani’nin de katıldığı görüşmede Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev, İran’ı büyük ve güçlü ve güvenilir bir komşu niteledi ve iki ülkenin ikili ilişkileri geliştirmek için büyük kapasitelere sahip olduklarını ve Tahran ziyareti sırasında iktisadi ve ticari programların üzerinde önemli anlaşmalara vardıklarını, bu anlaşmalar ikili işbirliğini geliştirmeye katkısı olacağını vurguladı.
İran ve Kazakistan arasında işbirliğini geliştirmek için çok iyi iktisadi kapasiteler bulunuyor. iki ülkenin ilişkileri son yirmi yılda yaptırımların oluşturduğu engellere karşın ileriye dönük gelişmiştir.
İran ve Kazakistan arasında ikili ticaret hacmi 2014 yılında yaklaşık bir milyar dolar olarak gerçekleşti. Bi rakamda Kazakistan’ın ihracat payı 893 milyon dolarken, İran’ın ihracat payı ise sadece 94 milyon dolar düzeyinde oldu. Oysa bu rakamlar iki ülkenin yüksek kapasitelerine rağmen çok düşük seviyelerde olduğu anlaşılıyor.
Şimdi ise iki ülke arasında imzalanan belgelerle ikili işbirliğinin gelişmesi bekleniyor. 007 015