Geçen hafta Hindistan Başbakanı Narendra Mudi üst düzey bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi.

Mudi’nin Tahran ziyareti sırasında iki ülkenin üst düzey yetkilileri arasında çeşitli iktisadi, siyasi ve kültürel alanları kapsayan 12 işbirliği belgesi imzalandı. Enerji, altyapı projeleri alanlarında yatırım, Hindistan’ın Çabahar liman kentinde yatırım kararını kesinleştirmek ve kültürel işbirliği protokolünü imzalamak, Mudi’nin Tahran ziyareti sırasında gündemleriydi.

Mudi’nin ziyareti sırasında İran kültür ve iletişim kurumu ile Hindistan kültürel ilişkiler konseyi arasında işbirliği protokolü, İran denizcilik ve liman işletme kurumi ile Hindistan Eximbank’ı arasında işbirliği protokolü, Mudi’nin ziyareti sırasında iki ülke yetkilileri arasında imzalanan diğer bazı belgelerdi.

Hindistan Başbakanı Mudi’nin Tahran ziyareti sırasında Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani de Tahran’a geldi. Hindistan Başbakanı ve Afganistan Cumhurbaşkanı’nın Tahran’a gerçekleştirdikleri eşzamanlı ziyaretleri sırasında Hindistan’ın Çabahar liman kenti üzerinden orta Asya bölgesine ulaşmayı öngören stratejik belge de üçlü zirve sırasında imzalandı.

Hindistan’ın Çabahar liman kenti üzerinden orta Asya ülkeleri ve Rusya’ya ulaşması için bu limanın geliştirilmesi 15 milyar dolarlık ticaret hacmine ve İran’ın doğusunun ekonomik kalkınmasına yol açacağı belirtiliyor.

Hindistan, Çin’den sonra İran’ın ikinci büyük petrol alıcısı sayılıyor ve iki ülkenin ortak kültürel değerleri ve ortak iktisadi çıkarları, ikili siyasi, iktisadi ve kültürel ilişkilerin gelişmesine zemin oluşturduğu anlaşılıyor.

Hindistan İran’ın önemli ticari ortaklarından biri olarak yaptırımlar döneminde İran’dan ithal ettiği petrolün bedeli olarak 6.5 milyar dolar borcu bulunuyor ve bu borcun ödenmesi için de bazı anlaşmaların gerçekleştiği belirtiliyor. Hindistan şimdiye kadar bu paranın 750 milyon dolarını iki taksitte ödedi.

Hindistan Başbakanı ve Afganistan Cumhurbaşkanı’nın Tahran ziyaretlerinin bir başka gündem maddesi, İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei ile görüşmekti.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei, Tahran’da temaslarda bulunan Hindistan Başbakanı Narendra Mudi’yi kabulünde, Hindistan’ın ekonomisinin iyi geleceğine ve İran’ın da zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarına değinerek, petrol ve doğalgaz ikili işbirliği zemini olduğunu belirtti.Ayetullah Hamanei, bundan başka Çabahar liman kenti Doğu Batı ve Kuzey Güney koridorları üzerinde stratejik bir nokta olduğunu ve iki ülkenin uzun vadeli derin işbirliğine zemin oluşturabileceğini kaydetti.

Ayetullah Hamanei terörle mücadeleyi de iki ülkenin bir başka işbirliği zemini olarak ifad etti.Görüşmede Mudi ise, İslam dini aşk ve sevgi dini olduğunu ve terörle hiç bir ilişkisi olmadığını vurguladı.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei, Tahran’a gelen Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani’yi kabulünde, İran her daim Afganistan’ın maslahatını ve güvenliğini gözetlediğini ve bu ülkenin ilerlemesini kendi ilerlemesi gibi algıladığını belirtti.

Ayetullah Hamanei, Afganistan doğal kaynaklar ve insan gücü gibi iki büyük ilahi nimetten yararlandığını ve bu nimetleri uygun biçimde değerlendirerek iyi ilerlemeleri yakalayabileceklerini vurguladı.

Ayetullah Hamanei, İran bu yolda Afganistan’a her türlü yardımda bulunacağını vurguladı.

Görüşmede Eşref Gani de, Tahran temaslarından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve her zaman İran milletinin konukseverliğine ve Rehber Hamanei’nin Afganistan’a müspet bakışına minnettar olduklarını vurguladı.

Ermenistan Başbakanı Abrahamiyan, Erivan yönetimi İran ile işbirliği yaparak Avrupa ve Asya kıtalarını birleştiren halka olmaya hazır olduğunu açıkladı.

Bültenimize konu ile ilgili raporumuzla devam ediyoruz.

Ermenistan’ın Armen Press haber sitesi, Abrahamiyan’ın Avrasya devletlerarası konseyinin oturumunda yaptığı konuşmasına yer verdiği raporunda, Ermenistan Başbakanı Avrasya iktisadi birliğinin işbirliğini geliştirmesi birlik için büyük önem arz ettiğine inandığını ve uluslararası işbirliği aynı zamanda birliğin de gelişmesine vesile olacağını savunduğunu kaydetti.

Ermenistan Başbakanı Abrahamiyan konuşmasında, Ermenistan tarihi deneyimleri ve İran ile ortak sınırı olan birliğin tek üyesi olarak bu projeyi hayata geçirmek istediğini belerterek Avrasya iktisadi birliğinde ortak Pazar kurulması üzerinde özel olarak odaklanmak gerektiğini ifade etti.

Ermenistan Başbakanı Abrahamiyan ayrıca Avrasya iktisadi birliği ile Çin arasında işbirliği üye ülkelerin ticaret hacminin geliştirilmesine katkı sağlayacağını ve bunun yanında büyük altyapı projelerine sermaye cezbine de hizmet edeceğini vurguladı.

Başbakan Abrahamiyan, bu bağlamda sarf edilecek çabalar ve Avrasya iktisadi bölgesinin kurulması ve Avrupa ve Asya kıtalarını İran ve Hindistan’ın yanı sıra Ermenistan gibi Avrasya iktisadi birliğine üye ülkelerin üzerinden birleştirecek Çin’in İpekyolu projesi de büyük önem arz ettiğini ifade etti.

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Tahran’da Yeni Zelandalı mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısında İran bankaları ile yabancı bankaların arasında işbirliği yolundaki engellerin bertaraf edilmesi gerektiğini belirterek, Bercam nükleer anlaşmasında henüz ulaşmaları gerektiği konuma ulaşamadıklarını ve bu bağlamda Amerika’nın daha fazla adım atması gerektiğini vurguladı.

Şimdi konu ile ilgili raporumuzu dinleyelim.

İran merkez bankası Başkanı Veliullah Seyf geçen hafta Londra’da düzenlenen Euromoney konferansında İran ile bankacılık alanındaki teamüllerin yolundaki engellerin bertaraf edilmesini istedi.

Merkez bankası Başkanı Seyf, İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hamond ile görüşmesinde İranlı tarafın Bercam nükleer anlaşmasındaki tüm yükümlülüklerini titizlikle yerine getirdiğini ve Batılı taraftan da aynı şeyi beklediklerini belirterek, İngiltere bankalarının iki ülke arasındaki bankacılık alanında işbirliği sürecine daha aktif bir şekilde katılmalarını ve ayrıca Londra’da şubeleri bulunan İranlı bankaların faaliyetlerini tam olarak yeniden başlamasına müsaade edilmesini istedi.

Öte yandan Almanya medyası da İran’a dayatılan uluslararası yaptırımların kaldırılması üzerinden bir kaç ay geçtiği halde, İran piyasasına girme yolunda hala bazı engeller bulunduğunu, bu engellere İran’ın bankacılık sistemine ulaşma meselesini örnek vermenin mümkün olduğunu belirtti. Almanya medyası Amerika’nın uygulayacağı cezalardan çekinmek, İran ile bankacılık alanında işbirliğini etkileyen en önemli etken olduğunu vurguladı.

Fransızca yayın yapan challenge sitesi de Fransız bankaların aynı sıkıntı ile karşı karşıya bulunduğunu yazdı. Söz konusu site, şu anda sadece üç Fransız banka İran ile mali teamülleri yürüttüğünü ve diğer bankalar hala 2014 yılında Amerika’nın BNP Pariba bankasına İran yaptırımlarını deldiği gerekçesiyle uyguladığı cezanın etkisi altında bulunduklarını belirtti.

Gerçekte Batılı bankaların ABD’ye güvenmemesi, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya gibi AB’nin ağır toplarının bankaları İran ile işbirliğine yanaşmaktan kaçınmasına yol açıyor.

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve Fransız, İngiliz ve Alman mevkidaşları ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini de geçen hafta Londra’da düzenledikleri oturumun sonunda ortak bir bildiri yayımlayarak İran ile yasal ticaret faaliyetleri yolunda engel çıkarmayacaklarını belirtti.

Öte yandan Dışişleri Bakanı Zarif’in Viyana ve Newyork’ta Kerry, Hamond ve Mogherini ile görüşmelerinde de bu engellerin kaldırılması yönünde bazı anlaşmalar gerçekleşti.

İran’ın İsfahan Mübareke çelik kompleksi yılda 11 milyon ton sünger demir üretimi ile dünyanın en büyük üreticisi sayılır. Firma Başkanı Behram Subhani, İmidro firmasının üst düzey yöneticileri ile düzenlenen ve direniş ekonomisinde madenler ve maden sanayii sektörünün programları ve ufku ele alınan oturumda yaptığı konuşmada bu firmanın yılda 11 milyon ton sünger demir üretimi ile dünyanın en büyük sünger demir üreticisi olduğunu belirtti.

Subhani konuşmasının devamında İsfahan Mübareke çelik firması ayrıca borsada kayıtlı olan en büyük çelik firması olduğunu ve ülkenin gayri safi iç hasılasında yüzde bir ve gayri safi milli hasılada yüzde beşlik bir payı yakalamayı başardığını ifade etti.

Mübareke firması aynı zamanda Batı Asya ve Kuzey Afrika bölgesinde en büyük düz çelik levha üreticisi olarak bilindiğini belirterek, firma olarak ülke genelinde bu piyasanın %50 kadarını ve Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinde de %22’lik bir payı ele geçirmeyi ve iç ve dış piyasaların ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılamayı başardığını vurguladı.

İsfahan Mübareke çelik kompleksinin kapasitelerini geliştirme projesi, Cumhurbaşkanı Ruhani’nin Roma’ya yaptığı ziyareti sırasında üç anlaşmanın imzalanması ile gerçekleşen önemli projelerden biridir.

Geçen hafta Almanya’nın Turingen eyaleti dijital topluluğunun ekonomi ve bilim Bakanı Volfgang Tifenze İsfahan Mübareke çelik kompleksini ziyareti sırasında Batı Asya bölgenin en büyük çelik üreticisi ile teknoloji ve yatırım alanlarında ikili işbirliğini geliştirmek istediklerini belirtti.

Almanya’dan 40 kişilik işadamı ve girişimciden oluşan bir heyet başkanlığında bu ziyareti gerçekleştiren Alman yetkili, Mübareke tesislerinde kullanılan ileri teknolojiler ve modern teçhizatla yapılan üretimden derinden etkilendiğini belirterek, İran ve uluslararası camianın anlaşmasından sonra İran yeni bir döneme girdiğini, İran hem uluslararası arenada eski konumunu geri alabileceğini, hem de Almanya olarak İran ve Mübareke firması ile ikili işbirliğini geliştirmeyi arzu ettiklerini vurguladı.

Geçen hafta Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Muri Mc Kaley de Tahran’a iki günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. Bültenimize bu ziyaretle ilgili raporumuzla devam ediyoruz.015

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Muri Mc Kaley Tahran’da İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif, tarım cihadı Bakanı ve İMGYK sekreteri ile ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeleri görüştü.

Kaley ziyareti sırasında İran ile işbirliği belgeleri imzalamak için iyi bir fırsat oluştuğunu belirterek, Yeni Zelanda İran ile işbirliğini geliştirmek istediğini, bu yıl Yeni Zelanda Ticaret Bakanı da bir heyet başkanlığında İran’ı ziyaret edeceğini kaydetti.

İran ve Yeni Zelanda arasında tarım alanıyla ilgili işbirliği belgesinde beş madde yer alıyor. Bu maddeler işbirliği zeminlerini geliştirmek, ticareti geliştirmek, tarım alanında işbirliği yapmak, iki ülkenin çeşitli sektörlerini işbirliğine teşvik etmek, özel sektörü takviye etmek ve tarım alanının çeşitli sektörlerinde yatırım fırsatı yaratmak gibi maddelerden oluşuyor.

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Yeni Zelandalı mevkidaşı ile düzenlediği ortak basın toplantısında şimdi Bercam’dan sonraki dönemde iki ülkenin iktisadi ilişkilerini ve siyasi istişarelerini geliştirmek için uygun zemin oluştuğunu belirtti. Zarif, İran ve Yeni Zelanda tarım, besicilik, gıda ve süt ürünleri, teknoloji ve sanayi alanlarında işbirliğini geliştireceklerini ifade etti.

Ve son olarak Business Monitor araştırma merkezi cari yılda yaptığı yeni araştırmaların raporunda İran’ın uluslararası mali piyasalara dönmesini ekonomi alanında önemli bir hadise olarak değerlendirdi. Merkez raporunda İran zamanla özel sektörün yaptığı yatırımlarda randımanın artmasına şahit olacağını vurguladı. Raporda ayrıca İran’ın tüm iktisadi alanlarda gelişme ve ilerleme potansiyeline sahip olduğu ve tarım, tüketim ve üretim sektörleri de bu durumdan müstesna olmadığı vurgulandı. 007   015