Haziran 02, 2016 09:55 Europe/Istanbul

Geçen hafta 10. Dönem İslamî şura meclisi İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei’nin mesajı ile çalışmalarına başladı.

rehber Hamanei mesajının bir bölümünde yeni meclisin öncelikleri arasında direniş ekonomisini hayata geçirmeye vurgu yaptı.

İran meclisinin sürdürülebilir kalkınmayı direniş ekonomisi temelinde gerçekleştirmesi hem iç arena ve hem uluslararası arena bakımından önem arz ediyor. Gerçekte tüm parlamentolar yasaların çıkarılması ve uygulanmasını gözetlemesi itibarı ile her iki alanda önemli rol ifa eden kurumlardır.

 

Geçen hafta Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif üst düzey siyasi ve iktisadi bir heyet başkanlığında Polonya, Finlandiya, İsveç ve Letonya’dan oluşan Avrupa turuna çıktı.

Şimdi konu ile ilgili hazırladığımız raporumuzu dinliyoruz.

 

 

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Avrupa turunun ilk ayağında Polonya’nın başkenti Varşova’da Polonyalı üst düzey yetkililerle ikili siyasi ve iktisadi ilişkileri geliştirme yollarını masaya yatırdı.

Dışişleri Bakanı Zarif, Varşova’da İranlı ve Polonyalı girişimcilerin katılımı ile düzenlenen oturumda İran’ın bölgede transit alanındaki imkanlarına işaret etti ve İran’ın doğal kaynaklarını da eşsiz niteledi. Zarif, İran dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz kaynaklarına sahip olan bir ülke olduğunu ve bundan başka da geniş maden imkanları ve bilimsel ve teknolojik ilerlemeleriyle birlikte yabancı yatırımcıların yatırımlarına açık olduğunu ifade etti.

 

 

Dışişleri Bakanı Zarif’in Polonya ziyareti sırasında İran ve Polonya ticaret odaları arasında bir işbirliği protokolü imzalandı. İmza törenine Zarif ve Polonyalı mevkidaşı katıldı. Yine İran’ın enerji alanında faaliyet yürüten Tus firması ile Polonya’da aynı alanda faaliyet yürüten bir firma da bir işbirliği protokolü imzaladı.

İki ülke arasında imzalanan işbirliği protokolünde iktisadi ve ticari işbirliğinin geliştirilmesi, karşılıklı ticari heyetlerin ziyaretleri, uluslararası fuarlara katılım ve özel sektörlerin işbirliği seviyesinin artması gibi konular vurgulandı.

 

 

Dışişleri Bakanı Zarif Avrupa turunun ikinci ayağında ise Finlandiya’ya geçti. Zarif’in Finlandiya’da da bu ülkenin önde gelen yetkilileri ile iktisadi işbirliğini görüştüğü belirtildi.

Zarif daha sonra ise İsveç’in başkenti Stohkolma’a geçecek. Bundan önce İsveç Dışişleri Bakanı Karl Bildt 2013’ün başlarında İran’ı ziyaret etmişti.

Dışişleri Bakanı Zarif’in Avrupa turunun son ayağı ise Letonya.

 

 

Geçen hafta Tahran Litvanya Dışişleri Bakanı Linas Linkevicius’u ağırladı. Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani Litvanya Dışişleri Bakanı Linkevicius’u kabulünde İran ve Litvanya ortak işbirliğini derinleştirmek ve geliştirmek için geniş imkanlardan yararlanabileceklerini, bu imkanları uygun biçimde değerlendirerek ikili ilişkilerinde yeni bir dönemi başlatmaları gerektiğini belirtti.

İran Bercam nükleer anlaşmasından sonraki dönemde özellikle AB ülkeleri başta olmak üzere dünya ile teamülleri sadece ekonomi veya enerji alanları ile sınırlı kalmıyor, Tahran yönetimi aynı zamanda geniş kapsamlı işbirliği anlaşmalarını amaçlıyor.

 

 

Cumhurbaşkanı Ruhani geçen Pazartesi günü Batı Azerbaycan eyaletinin merkezi Urumiye’de halka hitaben yaptığı konuşmada, dünyanın çeşitli ülkelerinden bir çok firmanın İran’da yatırım yapmak istemesine işaretle İran ekonomisinin şartlarının iyileşmesinden ve cari yılda kabul edilebilir seviyede ekonomik büyümesinden söz etti ve şimdi İran’ın petrol ve doğalgaz piyasalarındaki payını alan ülkelerin artık yaptırımlardan önceki dönemde sahip oldukları konuma geri çekilmeye başladıklarını ifade etti.

 

 

Geçen hafta 23. Uluslararası tarım ve gıda maddeleri fuarı, dünyanın 46 ülkesinden 746 firmasının katılımı ile Tahran’da açılış yaptı.

2016 Agro food adıyla Tahran’a açılan 23. uluslararası tarım ve gıda maddeleri fuarında 1456 yerli ve yabancı firma bu alanda en yeni ürünlerini ve hizmetlerine sunarken, tarım ve gıda maddeleri ihracatı ve ticari alış verişi hakkındaki bilgilerini birbiriyle paylaşıyor.

Fuara katılan 46 ülkeden gelen firmaların arasında İspanya, Avusturya, Ukrayna, İtalya, Almanya, Beyaz Rusya, Türkiye, Çin, Danimarka, İsviçre, Fransa, Polonya, Hollanda, Hindistan ve Yunanistan ülkelerinden gelen firmalar ayrı ayrı veya ortak stantlarda ürün ve hizmetlerini sergiliyor.

 

 

23. Uluslararası tarım ve gıda maddeleri fuarının kulisinde İranlı ve Alman firmaları arasında gıda sanayii alanında ortak yatırıma vurgu yaparak işbirliği fırsatlarını tanıtma oturumu düzenlendi. Oturuma katılan Almanya gıda maddeleri teçhizatı üreticileri derneği üyesi Kut Tahayer, İran Alman firmaların ürünleri ve ortak ürünlerin bölge ülkelerine ve orta Asya cumhuriyetlerine ihracatı alanında bölgesel bir merkez olabileceğini ifade etti.

 

 

İran’a dayatılan iktisadi yaptırımların Bercam nükleer anlaşmasından sonra kaldırılması, İran ve Japonya arasında iktisadi ve ticari ilişkilerin gelişmesine uygun zemin oluşturdu.

İran’ın Tokyo büyükelçisi Rıza Nazar Ahari, Japonya’nın başkenti Tokyo’da düzenlenen “2. İran otomotiv ve yedek parça sanayiinin Japonya’da kapasiteleri ve ufku” başlıklı oturumda, mevcut durumun Japon firmaların İran’la daha fazla işbirliği için uygun zemin oluşturduğunu belirtti.

İran büyükelçisi Nazar Ahari, son dönemde Japonya’nın büyük bankalarının İran ile ilişkilerini normalleştirme sürecinin hızlandırılması doğrultusunda gerçekleşen istişarelere ve iki ülke arasında 10 milyar dolarlık teminat hattının açılması ve yatırımlara destek üzerine anlaşma sağlanmasına işaretle, İran ve Japonya üst düzey yetkilileri iktisadi ilişkileri geliştirmekte kararlı olduklarını ifade etti.

Oturuma Japonya’nın 45 firmasının temsilcileri ve ayrıca Japonya’da yaşayan İranlı işadamları ve girişimcileri katıldı.

 

 

Geçen hafta Malezya’nın başkenti Kualalampur’da İran ile helal ticaret fırsatları başlıklı bir oturum düzenlendi. 

Yüzlerce İranlı ve Malezyali işadamının katılımı ile Malezya sanayi ve dış ticaret bakanlığı binasında düzenlenen İran ile helal ticaret fırsatları oturumunda bir konuşma yapan Malezya sanayi ve dış ticaret Bakanı yardımcısı Hacı Ahmet Hacı Maslan,helal ürünlere yönelik piyasada artan talebe bakıldığında, cari yılda İran’a yapacakları ihracatta büyük artış beklediklerini ifade etti.

 

 

İran’da helal ticaret fırsatları oturumuna İran büyükelçisi Merziye Efham ve Malezya helal sanayiini geliştirme firması Başkanı Cemil Bidin de katıldı. Oturumda konuşan Bidin, Malezya dünya genelinde iktisadi piyasalarını geliştirmek istediğini belirtti. Bidin, Batı Asya bölgesinde yeni piyasalar ve özellikle yaptırımların kaldırılmasından sonra İran İslam Cumhuriyeti dünyada açılan yeni piyasalar olduğunu ifade etti.

 

 

İran’da helal ticaret fırsatları başlıklı bir günlük oturum İran ve Malezya arasında helal ticareti geliştirmek ve iki ülke arasında yatırım fırsatlarını gözden geçirmek amacıyla düzenlendi. Oturuma katılan uzmanlar, 80 milyonu aşkın nüfusu olan İran’ın helal piyasasına giriş şartlarını ve özellikle İran’ı çevreleyen 400 milyon nüfuslu piyasalara ulaşma kapasitelerini masaya yatırdı.

Hali hazırda dünya helal piyasasının yıllık cirosu 2.3 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Bu ticaret dünyanın 1.8 milyar müslüman nüfusunun helal ihtiyacını karşılamakla beraber gayri müslimlere de sağlıklı ürünler sunuyor ve bu ürünlerin de bu kesim tarafından yoğun ilgi gördüğü anlaşılıyor.

 

 

Geçen hafta İran ve Avrusya İktisadi Birliği AİB arasında serbest ticaret zirvesi Rusya’nın başkenti Moskova’da düzenlendi.

Bültenimizi bu oturumla ilgili raporumuzla sürdürüyoruz.

 

 

AİB 180 milyon nüfusu ile Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Ermenistan’dan oluşuyor. Söz konusu beş ülkenin 20 milyon kilometrekare alanı ve coğrafi açıdan yakınlığı itibarı ile İran ürünlerinin ihracatı için çok uygun bir piyasa sayılıyor.

Oturuma katılan temsilciler serbest ticareti başlatmak üzere nihai belgelerin hazırlanması için resmi müzakereleri başlatmaya yönelik ön araştırmanın bir an önce tamamlanması gerektiğini vurguladı.

Gerçekte AİB’ine üye ülkelerin İran ile işbirliği yapması iki taraf arasında ticaret hacmini geliştirmekle beraber büyük altyapı projelerine sermaye cezbine da katkı sağlayacağı kesindir. Bu alanda sarf edilen çabalar, Avrasya iktisadi bölgesinin kurulması ve Çin’in İpekyolu projesi gibi projeleri kapsıyor. Çin’in İpekyolu projesi Avrupa ve Asya kıtalarını AİB ülkeleri ve özellikle Ermenistan, İran ve Hindistan üzerinden birleştirmeyi hedefliyor.

 

 

Geçen hafta İran ve Hindistan arasındaki ticari ve iktisadi ilişkileri daha da geliştirme yolları, iki ülkenin girişimcilerinin Fars eyaletinin merkezi Şiraz’da düzenlenen ortak oturumunda masaya yatırıldı. Söz konusu oturumda iki ülkenin girişimciler ilaç, kimyasal maddeler, tarım ürünleri, otomobil yedek parçaları, petrol, doğal, petro kimya, gıda maddeleri, giyim ve maden ürünleri gibi ürünlerin alış verişini ele aldı.

Hindistan ihracatçı kurumları federasyonu başkanvekili ve icra Başkanı Nihar, Şiraz’da düzenlenen ortak oturumda, İran ile ilişkilerini her geçen gün daha da geliştirmek istediklerini ve bu bağlamda bazı görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirtti.

 

 

Geçen hafta Salı günü İran’ın batısında yer alan en büyük sanayi sitesi olan Mahabad petro kimya kompleksi, Cumhurbaşkanı Ruhani’nin katıldığı törenle hizmete girdi.

Mahabad petro kimya kompleksi 800 milyon dolarlık yatırımla İran’ın batısında en büyük yatırım projesi sayılıyor. Mahabad petro kimya kompleksi, İran’ın petro kimya ürünlerinin ihracatını arttırmak ve doğalgaz kaynaklarından yararlanarak katma değeri olan ürünleri üretmek amacıyla İran petro kimya sanayii milli firması ve özel sektörün ortak yatırımı ile inşa edildi.

Asaluye’den İran’ın batısına uzanan ve 1600 km uzunluğunda olan etilen boru hattının son noktasında inşa edilen Mahabad petro kimya kompleksi her yıl hafif ve ağır polietilen gibi 300 bin ton çeşitli petro kimya ürünlerini üretme ve iç ve dış piyasalara sürme kapasitesi bulunuyor.007  015