Geçen hafta Tahran Avrupa’dan İran’a akın eden iktisadi heyetleri ağırlamaya devam etti.

Geçen hafta Yunanistan Başbakanı Aleksis Sipras üst düzey iktisadi bir heyet başkanlığında İran’a geldi ve ilkin tarihi İsfahan kentini ziyaret ederek bu kentin turistik cazibeleri ile tanıştı. Sipras daha sonra Tahran’a geldi ve İranlı yetkililerle ikili ilişkileri geliştirmeyi ve bölgesel ve küresel arenalarda işbirliğini masaya yatırdı.

Sipras’ın Tahran ziyareti sırasında iki ülke arasında sanayi ve turizm başta olmak üzere bir kaç alanda işbirliği belgesi imzalandı.

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei Yunanistan Başbabakı Sipras’ı kabulünde İran ve Yunanistan’ın parlak mazilerine işaret ederek, Sipras’ın İran ziyareti iki ülke arasında uzun vadeli işbirliği ve ticari ilişkiler için iyi bir başlangıç olabileceğini belirtti.

Ayetullah Hamanei iki ülkenin ortak yönleri ve eşgüdümlü politikalarına da değinerek, Yunanistan devleti bağımsız bir çizgi ve politika izlediğini, Atina’nın iktisadi sorunlarının üstesinden gelmesini temenni ettiklerini, Yunan heyetin Tahran ziyareti iki ülkenin çıkarlarını takviye etmeye hizmet etmesini umduklarını kaydetti.

Görüşmede Sipras da İran ziyaretini ikili ilişkileri tüm alanlarda geliştirmek için Atina’nın siyasi iradesinin işareti niteledi ve bu ziyareti ikili ilişkilerde ve her iki ülkenin çıkarları doğrultusunda bir dönüm noktası olacağını belirtti.

Sipras’tan önce de Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier üst düzey ticari – iktisadi bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret etmişti.

Tahran ayrıca geçen Salı günü da İtalya’dan büyük bir iktisadi heyete ev sahipliği yaptı.

İran’a dayatılan haksız yaptırımların kaldırılmasının ardından İran ve bazı Avrupa ülkelerinin sanayi sektörleri arasında bazı müzakereler gerçekleşti. Yeni dönemde Avrupalı ve Asyalı otomotiv firmaları İran’da ortak yatırım yapmak için istekli olduklarını ifade ediyor.

İran Khodro firması Başkanı Haşim Yekke Zare ise başında bulunduğu firma ile Almanya’nın Benz firması arasında ticari ve özel araç imalatı doğrultusunda yeni dönem işbirliğinin başlamasından söz etti. Bir basın toplantısında konuşan Zare, İran Khodro Disel firması ile Benz firması arasında ticari araçların üretimi amacıyla ortak bir firma kurulacağını, firmanın %51’i İran Khodro firmasına ve %49’u da Almanya’nın Benz firmasına ait olacağını kaydetti.

Zare ayrıca Benz firmasının Idem firmasının %30 hisse senedini satın alması da iki firma arasındaki anlaşmanın bir başka maddesi olduğunu, iki firmanın ortak özel araç üretimi ile ilgili sözleşme de iki haftaya kadar nihai şekline kavuşacağını ifade etti.

Öte yandan İran Khodro firmasının dördüncü ortağı sayılan Fiat firması da İran Khodro firması ile işbirliğini geliştirmek istediği açıklandı. İran Khodro firması Başkanı Zare, bu bağlamda müzakerelerin yakında başlayacağını belirtti. Zarif, otomotiv sektörü ile ilgili tüm anlaşmaların bir maddesi, anlaşma başladığı günden itibaren imalatı gerçekleştirilecek araçların %40’nın İran’da üretilmesinden ibaret olduğunu, bu oran anlaşmanın dördüncü yılında ise %70’e ulaşması gerektiğini ifade etti.

Peugeot firması ile imzalanan işbirliği anlaşmasının önemli bir maddesi ihracat meselesi olduğunu belirten İran Khodro firması başkanı Zare, üretime başlandığı andan itibaren üretilen ürünlerin %30’u Doğu Avrupa, CIS ülkeleri, Rusya, Ortadoğu ve bazı Asya ve Afrika ülkelerine ihraç edileceğini vurguladı.

Zare ayrıca, Peugeot firması ile kurulacak ortak firma 500 milyon avro sermaye ile kurulacağını, Peugeot firması İran’a 250 milyon dolar yatırım getireceğini kaydetti.

Peugeot ile üretilecek araçları Avrupa piyasasında günün araçları olacağını kaydeden Zare, İran’da üretilecek ilk araç Peugeot 2008 olduğunu, bu otomobil ilk kez Mart ayında ve Cenevre fuarında görücüye çıkacağını ve Peugeot firmasının ana fabrikasında üretileceğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı Ruhani’nin geçen hafta Fransa’ya yaptığı ziyareti sırasında ikili ilişkileri geliştirme yol haritasının yanı sıra bir çok alanda işbirliği belgesi imzalandı.

Ermenistan’daki Millet bankası, İran ve Ermenistan arasında iktisadi işbirliğini geliştirme doğrultusunda çaba harcayan tek İranlı bankadır. Bültenimize muhabirimizin Erivan’dan gönderdiği raporu ile devam ediyoruz.

Erivan’da sadece İran ile işbirliği yapan ve İran ürünlerini ithal eden firma sayısı hiç da azımsanmayacak kadar fazladır. Bu firmalardan biri Sergei Abrahamiyan’a ait olan ünlü Esteco firmasıdır. Abrahamiyan şöyle diyor: yaklaşık on yıldır sadece İran’dan cam ithal ediyoruz, çünkü hem fiyatı uygun ve hem İran ürünlerinin kalitesi yüksek.

Bu tür firmalara banka işlemlerinde kolaylık sağlayan banka ise Ermenistan’da faaliyet yürüten Millet bankası şubesidir. Bu bankanın en önemli amacı yöneticilerinin ifade ettiğine göre iki ülke arasında iktisadi işbirliğini kolaylaştırmaktır.

Ermenistan Millet bankası Başkanı Golam Rıza Musevi bu konuda yaptığı açıklamada şöyle diyor: Millet bankası İran ve Ermenistan arasında ticareti kolaylaştırmaya hizmet ediyor ve kâr endeksi bakımından da Ermenistan’ın 21 bankası arasında dördüncü sırada yer alıyor. Bu arada İran Millet bankası da orta Asya ve bağımsız devletler topluluğuna üye ülkelere Ermenistan Millet bankası üzerinden uluslararası düzeyde hizmet sunuyor.

İran ihracatı kalkındırma bankası ile Ermenistan Millet bankası arasında imzalanan protokole göre ihracatı kalkındırma bankası Ermenistan Millet bankasında 5 milyon avroluk bir ödenek açarak İranlı ihracatçılara ürün ve hizmetlerini Ermenistan’a ihraç etmeye ve bedelini İran’da teslim almaya yönelik hizmet sunuyor.

İran sanayi, maden ve ticaret Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade, İran stratejik konumu ve Fars körfezi ve Umman denizine kıyısı bulunması sayesinde Kazakistan’ın dünya ile irtibat halkası olduğunu belirtti.

İran ve Kazakistan özel sektörlerinin temsilcileri ve yetkililerin katılımı ile Tahran’da düzenlenen İran – Kazakistan ticaret ve yatırım oturumunda konuşan Bakan Nimetzade, İran’ın stratejik konumu ve bir yandan Hazar denizi ve öbür yandan Fars körfezi ve Umman denizine kıyısı bulunması İran’a özel konum kazandırdığını, Kazakistan ise bu durumdan yararlanarak komşu ülkeler ve dünya ile irtibatını takviye edebileceğini kaydetti.

Bakan Nimetzade, Kazakistan demiryolları, deniz ve karayolları üzerinden İran ile irtibatta bulunabileceğini, hali hazırda Türkmenistan demiryollarının İran’ın İnçe Burun sınırında İran demiryollarına bağlanması iki ülkenin bağlantı yollarından biri olduğunu vurguladı.

sanayi, maden ve ticaret Bakanı Nimetzade konuşmasının devamında Kazakistan’dan 260 kişilik iktisadi heyetin Tahran ziyaretine işaret ederek, bu heyet orta Asya bölgesinden İran’a gelen en büyük ticari heyet olduğunu, iki ülkenin derin kültürel, dini ve tarihi bağları bu heyetin ziyaret amacına hizmet edeceğinden emin olduğunu belirtti.

Bakan Nimetzade ayrıca iki ülkenin ikili ticareti geliştirmeye yönelik büyük kapasitelerine ve imkanlarına vurgu yaparak, Tahran ve Astana’nın bu kapasiteleri ve imkanları karşılıklı kullanabileceklerini ifade etti.

İran ve Kazakistan özel sektörlerinin temsilcileri ve yetkililerin katılımı ile Tahran’da düzenlenen İran – Kazakistan ticaret ve yatırım oturumunda Kazak heyete başkanlık eden Kazakistan yatırım ve kalkınma Bakanı İsekeşev de İranlı ortaklarına çok güvendiklerini, İran ile ilişkileri geliştirmekte yeni hedefleri güttüklerini belirtti. Kazak Bakan, Astana yönetimi İranlı işadamlarının çıkarlarını koruduğunu vurguladı.

İran ile iktisadi ve ticari ilişkilerini geliştirme zaruretine vurgu yapan Bakan İsekeşev, Kazakistan yatırım ve kalkınma bakanlığı İran ile iki ticarette dengeyi korumak için İranlı firmaların ihtiyaç duyduğu her türlü izin belgesini onlara sunacağını kaydetti.

Yaptıkları yatırımların dönüşü için %30 sübvansiyon gözetlediklerini kaydeden Kazak Bakan İsekeşev, Kazakistan’da yaklaşık 900 firma kurulduğunu, bu firmaların yardımıyla işleri yürütebileceklerini ve İranlı işadamları ile ilişkileri güçlendirebileceklerini vurguladı.

Değerli dinleyiciler, bugünkü bültenimizi petrol fiyatlarının düşmesinin küresel etkileri ile ilgili hazırladığımız raporla noktalamak istiyoruz.

Uzmanların büyük bir bölümü petrol fiyatlarının düşmesi uluslararası ekonomiyi gerileteceğini belirtiyor. Petrol fiyatları 2014’ün ortalarından beri şimdiye kadar dörtte bir seviyesine geriledi ve hali hazırda da varil başına 30 doları gördü. Bunun esas sebebi, dünya piyasalarına talebin üzerinde arz meselesidir. Bazı çevreler petrol fiyatlarının düşmesi küresel ekonominin gelişmesine katkısı olacağını, çünkü petrol fiyatları düşük olursa, üretim ve ihracat bedeli ona göre düşeceğini ve bu da ekonomik büyümeye zemin hazırlayacağını düşünüyordu. Ancak bu mantığın uzun vadede geçerli olamayacağını anlaşılıyor, çünkü gelişmiş ülkelerin ucuz petrol satın almakla tasarruf ettikleri paraları ekonomik büyümelerine ve ekonomik canlanmalarına harcamıyor ve bu parayı daha çok borçların ödenmesi ve kamu giderleri uğruna harcıyor.

Öte yandan IMF de küresel ekonomik büyüme endeksinin önceki tahminlerin çok altında gerçekleşeceğini açıkladı. IMF raporuna göre bu endeks 2016’da %3.4 ve 2017’de %3.7 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

IMF Başkanı Christian Lagard ise Ocak ayının sonunda yaptığı açıklamada, hali hazırda bir çok ülkede göze çarpan ekonomik bunalımın küresel ekonominin gelecek yıllarda gelişme oranı bakımından kaygı verici olduğunu belirtti.

Uzmanlar da son 75 yılda dünya piyasalarında her zaman petrol fiyatlarının yükselmesi küresel krizleri tetiklediğini, ancak bu kez petrol fiyatlarının düşmesi aynı soruna sebebiyet verdiğini kaydediyor.

Buna göre dünya ekonomisi petrol fiyatlarının yükselmesine muhtaçtır, çünkü petrol için düşük fiyat, dünya ekonomisini de çökertecektir.

Petrol fiyatlarının başlıca nedenlerinden biri, Arabistan’ın OPEC’in belirlediği kontenjanın dışına çıkarak fazla üretim yapmasıdır.