Geçen hafta Almanya ekonomi ve enerji Bakanı Zigmar Gabrial’ın İran ziyareti ve yine İran İslam Cumhuriyeti ile bazı AB ülkeleri arasında ilişkilerin gelişmesi ve yine İran ve Güney Afrika ilişkileri ve OPEC üyelerinin Cezayir’de aldıkları önemli karar, bugünkü bültenimizin belli başlıklarını oluşturuyor.

Geçen hafta Almanya ekonomi Bakanı ve aynı zamanda Başbakan yardımcısı Zigmar Gabrial, 120 işadamı ve Almanya meclisinin 7 üyesinden oluşan bir heyetin başkanlığında Tahran’ı ziyaret ederek İranlı yetkililerle iktisadi ilişkileri ve ticari faaliyetleri geliştirmeyi görüştü.

Alman Bakan Gabrial İran Almanya iktisadi oturumunda yaptığı konuşmada İran ve Almanya bankaları arasında gerçekleşen bazı müzakerelere işaretle İran İslam Cumhuriyeti mevcut şartlarda uluslararası finans sistemlerinden yararlanabileceğini fakat daha önce mali şeffaflaştırma yapılması gerektiğini belirtti.

İran ticaret odasında gerçekleşen oturumda Almanya ekonomi Bakanı Gabrial, bugün İran’ın çeşitli küçük, orta ve büyük firmalarını temsilen İran’a gelen firma yetkilileri İran’ı kendi evleri gibi gördüklerini ve bu da Almanya ‘nın İran ile ilişkilerini geliştirmek istediğini kaydetti. Gabrial, Amerika meseleleri de kendi yerinde çözümlenmesi gerektiğini ve böylece nükleer anlaşmanın sonuçlarından hem İran ve hem Amerika halkı faydalanması mümkün olacağını ifade etti.

Almanya 2016 yılının ilk yarısında ihracatını %15 arttırarak 1.13 milyar avro seviyesine ulaştırdı. İki ülke arasındaki ticaret hacminin önemli bir bölümünü Almanya’nın İran’a ihracatı oluştururken, ikili ticaret hacmi 2015 yılında 2.4 milyar avro olarak gerçekleşti.

Almanya ekonomi ve enerji Bakanı Gabrial’in İran ziyareti sırasında imzalanan anlaşmaların hacmi ise üç milyar avro olduğu belirtildi ve bu rakamı altı Alman bankanın bir konsersiyum çerçevesinde karşılayacakları açıklandı.

Alman Bakan Gabrial’in Tahran ziyareti sırasında 5. Karma ekonomik komisyonu da İran ve Almanya ekonomi bakanlarının eşbaşkanlığında düzenlendi ve oturumun sonunda 10 işbirliği belgesi ve protokolü imzalandı.

İran ve Almanya karma ekonomik komisyonunun beşinci oturumunda imzalanan işbirliği protokolleri mali ve bankacılık alanında yatırım, bankacılık alanında teknik hizmet ve eğitim, sanayi ve ticaret, petrol, doğalgaz ve enerji, bilimsel ve teknolojik kapasitelelerin ve kabiliyetlerin alış verişi, petrol ve doğalgaz ve petro kimya ve su ve diğer sanayi sektörlerinde kullanılan boruların üretimi, otomatik soğutucu sistemlerin petro kimya, petrol ve doğalgaz sanayiilerinden kullanılmak üzere üretimi gibi alanları kapsıyor.

İran ve Almanya ayrıca İran Sperial firması ile Almanya’nın SMS firması, İran’ın Monenco firması ile Almanya’nın Mitsubishi Hitachi firması, Almanya’nın Kler firması ile İran’ın İsfahan Tuğla firması, Almanya’nın Kler firması ile İran’ın Tevekküli Tuğla firması ve yine Almanya’nın Kler firması ile Hadiyan Tuğla firması arasında beş işbirliği anlaşması imzalandı.

Bu arada gözlemciler İran ve Almanya arasında gelişen iktisadi işbirliğinden hareketle iki yıla kadar iki ülke arasında ticaret hacminin beş veya altı milyar avroya kadar yükselmesi beklendiğini dile getiriyor.

Geçen hafta İran merkez bankası Başkanı Veliullah Seyf, İran ve AB ilişkilerini geliştirme çerçevesinde yunanlı mevkidaşının daveti üzerine Atina’yı ziyaret etti.

İran İslam Cumhuriyeti Bercam nükleer anlaşması yürürlüğe girdikten sonra dost ülkelerle bankacılık alanında işbirliğini geliştirmeye başladı. Bu çerçevede Yunanistan da bölgesel ve iktisadi şartları itibarı ile İran İslam cumhuriyetinin iyi ticari ortaklarından biri olabileceği gibi enerji, turizm  ve diğer bazı alanlarda İran ile geniş işbirliği yapabilir.

Geçen hafta sanayi, maden ve ticaret Bakanı Muhammed Rıza Nimetzade de Fransa’ya bir ziyaret gerçekleştirerek İran otomotiv sektörüne yabancıların yatırım yapmaları için zemin yokladı.

Bakan Nimetzade paris’te İran sanayii geliştirme ve yenileme kurumu ile Renault firması arasında imzalanan işbirliği anlaşmasının kulisinde gazetecilere yaptığı açıklamada İran İslam Cumhuriyeti otomotiv sektörüne yabancı sermaye cezbetmek ve böylece İranlı vatandaşlara en yeni ve güvenlik ve kalite bakımında yüksek konumda olan otomobilleri temin etmek istediğini belirtti.

Bakan Nimetzade bu çerçevede bir çok otomotiv firmasını incelediklerini ve en son İran’da 12 yıllık faaliyet mazisi olan Renault firmasını bu projeyi hayata geçirmek üzere uygun ortak olarak tespit ettiklerini ifade etti.

Öte yandan Renault firmasının Başkanı Karlos Gun da yaptığı açıklamada, İran’ın otomobil piyasası 2020 yılına kadar iki milyon otomobil kapasitesi olacağını, bu kapasiteyi inkar edemeyeceklerini ve anlaşmanın imzalanması da Renault firmasını seçkin konuma getirecek yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurguladı.

Renault firması İran’da faaliyetlerine 2003 yılında ve İran’ın iki dev otomotiv firması Siapa ve Irankhodro firmaları ile başladı. İran’a dayatılan haksız yaptırım yıllarında İran’da üretimini kısıtlayan Renault firması şimdi ise Sandro’nun iki tipi ile İran piyasalarına dönüş yaptı.

Öte yandan sanayi maden ve ticaret bakanlığının kararına göre iki tarafın ortaklaşa üretecikleri ürünlerin %30 kadarı Citroen satış ağında doğrudan yer alması gerekiyor. Yine iki tarafın ortaklaşa ürettikleri ürünlerin gelecek yıl İran ve Avrupa piyasalarına eşzamanlı sürülmesi bekleniyor.

Bundan önce de Fransa’nın Eutec firması ile İran’ın Standart kurumu ve Irankhodro firması arasında üretilen otomobillerin kalitesini geliştirmek amacıyla üçlü bir işbirliği protokolü imzalanmıştı.

Geçen hafta Norveç’in ticaret, sanayi ve balıkçılık Bakanı da bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret etti. Yüz kışılık bir heyet başkanlığında Tahran’a gelen Norveç ticaret ve sanayi Bakanı Persent Berg, Tahran’da düzenlenen uluslararası balıkçılık ve kültür balık ve yan sanayiileri fuarında yaptığı açıklamada, Norveç yönetimi İran ile balıkçılık sektöründe işbirliğini ve bilim ve teknoloji transferini desteklediğini, şimdiye kadar bir kaç Norveçli firma da İranlı firmalarla deniz ürünleri ve kültür balık yetiştirme alanlarında bazı işbirliği protokolleri imzaladıklarını kaydetti.

uluslararası balıkçılık ve kültür balık ve yan sanayiileri fuarı Cumartesi günü Tahran’da açılış yaptı. Fuara 80 kadar yerli firmanın yanı sıra Hollanda, Fransa, Çin, Amerika, Güney kore, Norveç ve İtalya’dan 15 firma katıldı.

İran’ın Kirmanşah eyaleti ile Irak’ın Diyale eyaleti ekonomi, tarım ve tıp alanlarında işbirliğini geliştiriyor.

Geçen hafta Kirmanşah ve Diyale valileri ekonomi, tarım, mühendislik hizmetleri ve tıp alanlarında ikili ilişkileri geliştirme protokolü imzaladı.

Kirmanşa valisi Esedullah Razani konu ile ilgili yaptığı açıklamada Iraklı yetkililerle müzakerelerinin ana ekseni Sumar – Mendeli sınır kapısını açmak olduğunu belirterek Diyale eyaletinde yer alan Mendeli kenti İran’ın Kirmanşah eyaletine yakın tek Arap nüfuslu kenti olduğunu ve İran ile işbirliği bağlamında yüksek kapasitelere sahip olduğunu belirtti.

Hali hazırda Sumar Mendeli sınır kapısından her gün 200 ila 300 kamyon geçiyor ve buna göre iki taraf şu anda uygun durumda olmayan iki eyaleti birleştiren karayolunu geliştirmek için işbirliği yapmak istiyor.

Sumar ise Irak sınırında yer alan İran’ın en düşük nüfuslu kentidir ve Irak’ın Mendeli kenti ile aralarındaki mesafe sadece 15 km kadardır.

Geçen hafta İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari ve Güney Afrika uluslararası işbirliği Bakanı bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilişkileri masaya yatırdı. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari ve Güney Afrika uluslararası işbirliği Bakanı bayan Maşabe geçen hafta bir araya gelerek iktisadi ilişkilerin yanı sıra güvenlik ve terörle mücadele alanlarında işbirliği zeminlerini ele aldı.

Güney Afrika uluslararası işbirliği Bakanı Maşabe görüşmede iki ülkenin iyi ilişkilerine işaretle Güney Afrika cumhurbaşkanının geçen sene İran’a yaptığı ziyaretinin sonuçlarından duydukları memnuniyeti dile getirdi ve İran Cumhurbaşkanı Ruhani’nin Güney Afrika ziyaretinden önce iki ülke arasındaki karma ekonomik komisyonunun 13. Oturumunu düzenlemeye hazır olduklarını belirtti.

İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Cabiri Ensari de görüşmede İran ve Afrika arasında kurulan ortak siyasi komisyonunun düzenlediği oturumun sonuçları hakkında bir rapor sunarak İran’ın Güney Afrika ile tüm alanlarda ilişkilerini geliştirmeye hazır ollduğunu kaydetti.  Dışişleri Bakanı Yardımcısı Ensari ayrıca ortak siyasi komisyonun yedinci oturumunda 6 aylık düzenli oturumların düzenlenmesi, ikili iktisadi ilişkilerin kısa vadeli yol haritası ve bankacılık, petrol ve nakliyat alanlarında işbirliğinin kolaylaştırılması gibi konuların üzerinde anlaşmaya vardıklarını ifade etti.

Dışişleri Bakanı Yardımcısı Ensari, İran tüm ciddiyeti ile Güney Afrika ile iki ülkenin liderlerinin istek ve iradeleri doğrultusunda tüm alanlarda ilişkileri geliştirmek için çaba harcayacağını vurguladı.

Ve son olarak geçen hafta OPEC petrol ve enerji bakanları Cezayir’de düzenledikleri oturumda OPEC’in üretim tavanını günde 32.5 milyon varille sınırlandırmayı kararlaştırdı.

OPEC petrol ve enerji bakanları geçen Çarşamba günü 15. Uluslararası enerji forumu zirvesinin hemen ardından Cezayir’in başkentinde bir oturum düzenledi.

Oturumun sonunda bir açıklama yapan İran petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene OPEC’in aldığı kararı istisna bir karar niteledi ve OPEC’in 2.5 yılın ardından ilk kez konsensüs sağladığını kaydetti. Gerçekte OPEC 2008 yılından beri ilk kez üretim hacmi konusunda uzlaşmaya varıyor.

Arabistan Kasım 2014’te OPEC’i üretim tavanını orantısız bir şekilde arttırmaya zorladı. Ancak OPEC’in bu hareketi dünya petrol piyasalarında petrol fiyatlarının aniden düşüşe geçmesine yol açtı. Bundan sonra son iki yılda Arabistan petrol üretimini düşürme konusunda müzakere etmeye yanaşmazken Cezayir oturumunda günde 10.7 milyan varil ham petrol üretimini 10.2 milyon varile düşürmeyi kabul etmek zorunda kaldı.

Cezayir’de düzenlenen oturumda Arabistan enerji Bakanı Halid Fetih ve Arabistan petrol firması Aramco Başkanı İran, Libya ve Nijerya’nın OPEC’in belirlediği tavana uymaktan müstesna olmalarını ve mantıklı olan en yüksek düzeyde petrol üretmelerini kabul etti.007   015