Американинг Лотин Америкасидаги аралашувлари тарихи яна такрорланмоқдами?
-
Американинг Лотин Америкасидаги аралашувлари тарихи яна такрорланмоқдами?
Янги милодий йилнинг биринчи шанбасида миллионлаб америкаликлар бир савол билан уйғонишди: биз Венесуэла билан уруш ҳолатидамизми?
«Мидл Ист Ай» (Middle East Eye) нашрида ёзилишича, Американинг Венесуэла Президенти Николас Мадурони ўғирлаш ҳаракати Венесуэла учун ҳам, Американинг жаҳондаги обрўси учун ҳам, ҳатто президентликка оид ички ва халқаро ҳуқуқ нормалари учун ҳам кенг кўламли оқибатларга олиб келди. Парс-Тоди хабарига кўра, чет эл президентини ўғирлаш ҳайратланарли ҳаракатдир, чунки халқаро одатда бундай амалиёт уруш деб ҳисобланади.
Трамп бу ҳаракатни оқлаш учун Мадуронинг гиёҳв моддалар савдосида иштирок этиши ва бунинг Америка фуқаролари хавфсизлигига таҳдид солишини даъво қилди, аммо Трампнинг кейинги сўзлари шуни кўрсатдики, у Венесуэланинг ролини ҳақиқатдан ҳам каттароқ кўрсатмоқда ва Америка ўзининг «ҳовлиси» деб ҳисоблаган минтақада қатъий куч ишлатиш орқали таъсирни кучайтирмоқчи.
Бу воқеа Американинг Лотин Америкасидаги аралашувлари даврини эслатади: ўша пайтларда Америка учун номаъқул бўлган раҳбарлар ағдарилиб, қўғирчоқ ҳукуматлар ўрнатиларди. Трампнинг Мара-Лаго даги матбуот анжумани, Мадуронинг Нью-Йоркка ўтказилиши билан бир вақтда ўтказилган бўлиб, ғалаба намойишига тўла ва 2003 йилда Жорж Бушнинг Ироқда ғалаба эълон қилган лаҳзасини эслатувчи эди. Америка мудофаа вазири ҳатто буни Линкольн ва Рузвельт даврларидаги тарихий лаҳзалардан устун қўйди.
Аммо Америка ичида демократлар ғазабланмоқда, чунки Венесуэладаги ҳужумлар амалда уруш ҳисобланади ва Конгресс рухсати талаб этилади. Баъзи сенаторлар Трампнинг рухсатсиз урушга кириб, жавобгар бўлиши кераклигини таъкидладилар. Шунга қарамай, республикачилар раҳбарлари унга қўллаб-қувватлаш билдирдилар.
Сўровлар шуни кўрсатадики, Америка халқининг кўпчилиги Венесуэладаги ҳарбий аралашувга қарши ва ҳатто Трамп тарафдорларининг бир қисми ўзини алданган деб ҳис қилмоқда, чунки улар Трамп урушларни тугатади, деб ўйлаган эдилар.
Ироқ, Афғонистон ва Ливия тажрибалари кўрсатганидек, раҳбарнинг тез тушиши ва режалаштиришнинг йўқлиги мамлакатни тартибсизликка олиб келади. Венесуэла ҳам шундай хавф остида. Трамп Венесуэла келажаги ҳақида содда гапирди ва ҳатто «хавфсиз ўтиш» давригача Америка Венесуэланы бошқаради, деб эълон қилди. У яна очиқ-ойдин айтдики, нефть компаниялари кириб, Венесуэла нефтини қайтариб оладилар. Жаҳон миқёсида бу ҳаракат Американинг Ғарбий ярим шарда тўлиқ ҳукмронлик ўрнатиш ниятини кўрсатди.