Ислом нуқтаи назаридан адолат инсоният усулининг эҳтиёжларидан биридир ва адолатсизлик ижтимоий меъёрлар ва мувозанатни барҳам беради.

Иқтисодий тараққиётга эришиш мақсади билан давлат жамиятнинг технологиялар ва илмий инфратизимларини мустаҳкамлаши лозим ва ишлаб чиқариш фаолиятлари билан уларни бирбирига ҳамжиҳат қилиши лозим. Давлатнинг бошқа вазифаларидан бири бу иқтисодий соғлом фаолиятлар учун хавфсизликни таъминлаш ва осойишта фазони яратишдан иборатдир.

Тараққиёт жараёнида маданий омилаларга аҳамият қаратиш катта аҳамиятни касб этади. Айниқса ҳозирги асрда шунга шоҳид бўлмоқдамизким, катта қудратга эга бўлган мамлакатлар асосан маданий усуллардан фойдаланиб бошқа миллатларга ўз ҳукмронликларини юклатишади.

Ҳар бир жамият ўзининг маданий қадриятлари билан муносиб тараққиёт намунасини танлаши зарурий ишдир. Мутахассислар ривожланиш жараёнини бир дарахтнинг ўсиб катта бўлишига ўхшатишади. Жамиятнинг маданияти ушбу дарахтнинг энг муҳим жойи ва обрў-эътибори, яъни унинг томири ҳисобланади. Тараққиётнинг дарахти муносиб таълим олиш ва сармоя киритиш билан озуқаланади ва иқтисодий тизим ва туғри мудрият этиш бу дарахтнинг танаси саналади.

Иқтисодий тараққиётда бозор иқтисодиѐти ривожланиши талабларига тўлиқ жавоб берадиган бошқаришнинг бир туридир. Бошқариш ишлаб чиқариш ва жамият ривожланишидаги мураккаб тадбир сифатида кўп омиллар билан характерланади.

Ислом иқтисодининг тизимида инсоннинг зарурий эҳтиёжларига ҳам ҳамда унинг осойишталиги ва фаровонлигига ҳам катта аҳамият қаратилади. Албатта шундай шарт-шароит биланким, имкониятлардан фойдаланишда адолатнинг асли риоят этилса ва инсоннинг моддий қудрати ортиши зулм, қузғалон ва исённинг сабаби бўлмаса. Бу масала агар моддий тараққиёт ва ривожланиш маънавий олий мақсадларнинг хизматида бўлса, уша вақти амалда татбиқ этилади.

Тараққиёт ислом нуқтаи назаридан бир неча йўналишга эга бўлган жараён саналади ва унинг кўлами эса маданий, ижтимоий, сиёсий ва иқтисодий барча савияларни ўзига қамраб олади. Ислом динида тараққиётнинг муҳим хусусиятларидан бири бу шундан иборатким, инсоннинг икки жиҳати ,яъни маънавий ва моддий томонларига аҳамият қаратади. Бу хусусият исломий ривожланишни иқтисодий бошқа мактабларда бўлган ривожланиш мафҳумларидан фарқлантиради.

Парвардигор Қуръони каримнинг кўп оятларида адолат ва адолатга риоят этишга буйруқ беради ва анбиёларнинг расул этиб тайинлашни адолатни ижро этиш деб билади. Ислом нуқтаи назаридан адолат инсоният усулининг эҳтиёжларидан биридир ва адолатсизлик ижтимоий меъёрлар ва мувозанатни барҳам беради.

Жамиятшуносларнинг эътиқодларига кӯра талаб даражасидаги ривожланиш иқтисодий, маданий ва ижтимоий барча жиҳатларда жараён олиши лозим. Ва ривожланишнинг асосий манбаси инсон бӯлиши сабабли унинг мақсади ҳам инсоннинг маънавий ва моддий эҳтиёжларини бартараф этишдан иборат бӯлиши лозим.

Инсоният ер курасига қадам қӯйган замонидан бошлаб тирик қолишга мойиллик зоҳир этиш ва яхши ҳаётга эришиш учун сайъ-ҳаракат қилиб келган. Саноат ва қишлоқ хӯжалигида вужудга келган инқилоблар энг яхши шаклда ундан фойдаланиш мақсади билан табиатни тасарруф этиш ва дунё устидан ҳукмронлик қилиш мақсади билан вужудга келган. Бугунги кундаги ривожланиш тараққиёт йӯлинининг бошланишида бӯлган мамлакатларнинг асосий мақсадига қарор олган. Бунга қӯшимча ривожланиш кӯп лойиҳалар ва сиёсатларнинг мақ