Аллоҳ таоло кишининг барча ишларидан хабардор бӯлиши ва унинг эвазига аҷр-савоб бериши инсонни янада кӯпроқ кӯшиш-ҳаракат қилиши ва келажакка умидворик билан боқишига урғу.

Агар инсон ҳар бир ишда Худонинг розилигини назарда тутиб, ишдаги мушкулотга сабру таҳаммул билан бардош берса, ҳеч вақт умидсизликка учрамайди. Ҳатто агар киши бу бунёда моддий жиҳатдан ютуқларга эришмаса ҳам унинг кӯшиш-ҳарака ва таваккал қилиши Парвардигори карим учун арзигули бӯлиб, охиратда унинг ажру савобидан баҳраманд бӯлади.

Аллоҳ таоло кишининг барча ишларидан хабардор бӯлиши ва унинг эвазига аҷр-савоб бериши инсонни янада кӯпроқ кӯшиш-ҳаракат қилиши ва келажакка умидворик билан боқишига урғу.

Сабр-таҳаммул қилиш дегани ҳаётдаги барча шароитларга таслим бӯлиши дегани эмас.

Ҳазрат Али (а) иқтисодий етукликка эришмаган сабаларидан бирини сабру таҳаммул қилмаслик деб тарифлаган: Ҳар ким кӯшиш-ҳаракат қилмаса, камбағалликка сабр қилишга мажбур бӯлади.

Ислом динида анжом бериши лозим бӯлган ишлардан яна бири, бу тартиб-низомни риоя этишдир. Тартиб-низомни риоя этиш дегани, бу қабул қилинган қонун-қоидалар ва низом доирасида амал қилиш деганидир. Тариб-низомнинг бир шохаси, бу вақтдан уеумли равишда фойдаланиш бӯлиб, бу ҳолда киши умр сармоясидан энг дуруст равишда фойдалана олади.

Ҳазрат Али (а) охирги васиятларида ӯз фарзандлари ва барча инсонларга хитоб қилиб, буюрганлар: Сизлар ва менинг аҳлимдан  ҳар кимнинг қӯлига бу мактуб тушса, барчаларингизни тақводорлик ва ишларингизда тартиб-низомга риоя қилишингизга буюраман.

Иқтисодий фаолиятларда ҳам тартиб-низомга риоя этиш турли ижобий жанбалари бӯлиб, улардан бири бу вақтнинг дуруст тақсимланиши деб тарифланади.

Вақтни тақсимлаш йӯлларидан яна бири, бу инсонларнинг жисмоний ва руҳий шароитига муносиб вақтни тақсимлашдир.

Тартиб-низомни риоя этишда ишларни ӯз вақтида анжом беришдир. Бу амал шунингдек иш фаолиятида барча ютуқларга эришиш асосий омилларидан бири ҳисобланади. 

  Қуръони карим вақт қадрининг буюклиги ҳамда Аллоҳнинг инсонга қаратган фазлу карамининг кенглиги ҳақида Иброҳим муборак сураси 33-34 ояти шарифаларда мана бундай баён қилади:

“У доимо айланиб турувчи қуёш ва ойни ҳам сизлар учун бўйинсундирди. (яъни, сизлар яхши яшашингиз учун тартиб- низомга солиб қўйди). Яна У Зот кеча ва кундузни сизлар учун бўйинсундирди. Шунингдек, сизларга барча сўраган нарсаларингиздан ато этди. Агар сизлар Аллоҳ неъматларини санасангиз, саноғига етолмайсиз”, деди.

Қадрли тингловчилар! Сиз "Ислом тафаккури ва маданиятида меҳнатнинг ӯрни" туркум эшиттириши навбатдаги сонини Эрон Ислом Жумҳурияти ӯзбек тилидаги радиосидан тинглаяпсиз. Дастуримиз матн таржимаси ва садосини parstoday.com/uz сайтида кӯра оласиз.Эшиттиришимиз давомида ҳам бизни тинглаб боринг.

Шунингдек Қуръони карим Фурқон муборак сураси 64 ояти шарифада буюрмиш:

“У эслатма-ибрат олмоқчи бўлган ёки шукр қилмоқчи бўлган кишилар учун кеча ва кундузни (бир-бирининг) ўрнини босувчи қилиб қўйган Зотдир”

Яъни, Аллоҳ таоло кечанинг ортидан кундуз ва кундузнинг ортидан кечани келадиган қилиб қўйди. Демак, кимда-ким улардан бирини беҳуда амаллар билан ўтказса, иккинчисида ўша қилган хатоларини тўғрилаш тадоригини кўриши мумкин. Аллоҳ таоло вақтнинг аҳамиятини баён қилиб, бир неча сураларнинг бошида вақт билан қасам ичади. Бунга мисол тариқасида “Вал-Лайл” (тунга қасам), “Вал-Фажр” (тонгга қасам), “Ваз-Зуҳо” (чошгоғ вақтига қасам), “Вал-Аср” (аср вақтига қасам) каби сураларни келтириб ўтишимиз мумкин. Агар Аллоҳ таоло Ўзи яратган махлуқларидан бирининг номи билан қасам ичса, бу ҳолат бирор ҳодисага инсонларнинг диққатини қаратиш ҳамда ўша қасам ичилган нарсанинг қадри ва манфаати улуғлигини инсонларга билдириш эканини муфассир олимлар айтишган.