Թավրիզի բացառիկ ճարտարապետական ժառանգությունը՝ արքայական պալատներից մինչև վաճառականների առանձնատներ

Թավրիզը Իրանի պատմական ճարտարապետության ամենահարուստ հավաքածուներից մեկն ունեցող քաղաքներից է։ Քաղաքի ազնվականական առանձնատները, վաճառականների շքեղ տները և քաղաքական նշանակություն ունեցող շինությունները ներկայացնում են երկրի հասարակական, տնտեսական և քաղաքական պատմության կարևոր էջերը։

Ինչպես հաղորդում է Pars Today-ը՝ վկայակոչելով Press TV-ին, ժամանակին Թավրիզում հայտնաբերվել էր պատմական արժեք ունեցող շուրջ 300 տուն, որոնցից միայն մոտ 80-ն են պահպանվել կամ վերածվել մշակութային նշանակության վայրերի։ Այս տները՝ գունավոր փայտե պատուհաններով, աղյուսե կամարներով, ներքին և արտաքին բակերով ու ստորգետնյա տարածքներով, պատկերացում են տալիս անցյալի ապահովված ընտանիքների կենսակերպի մասին։

Այս ժառանգության զգալի մասը վերաբերում է Ղաջարների ժամանակաշրջանին, սակայն այստեղ պահպանվել են նաև Սեֆյանների և Թեյմուրյանների ժամանակաշրջանների, ինչպես նաև Փահլավիների դարաշրջանին անցման շրջանի ճարտարապետական հետքեր։

Մաղսուդիե և Շեշգելան թաղամասերում գտնվող Ամիր Նեզամի, Բեհնամի և Գանջեի Զադեի տները Ղաջարյան շրջանի ճարտարապետության ուշագրավ օրինակներ են։

Հարիրի, Հեյդարզադեի և Նիքդելի տները ներկայացնում են նաև թավրիզցի վաճառականների դերը քաղաքի տնտեսական և մշակութային կյանքում։ Քոզեքանանի տունը, որը հայտնի է նաև որպես Սահմանադրության տուն, վկայում է Թավրիզի ճարտարապետության և Իրանի քաղաքական զարգացումների սերտ կապի մասին։

Այս շինությունների ամբողջությունը Թավրիզը վերածում է ճարտարապետության, առևտրի, քաղաքականության և անցյալի հասարակական կյանքի կենդանի թանգարանի՝ առավել ընդգծելով այս արժեքավոր ժառանգության պահպանման անհրաժեշտությունը։