Այն ինչ Լուվրի թանգարանի դիլերները գողացել էին Իրանից

Pars Today – Փարիզի Լուվր թանգարանի իրանական բաժինը հնագույն արտեֆակտների գանձարան է, որոնց զգալի մասը տեղափոխվել է արտերկիր Իրանի քաղաքական թուլության ժամանակաշրջանում և իրավական բացթողումների շահագործման պայմաններում։

Այս արտեֆակտներից շատերը այդ թվում՝ Շուշում Դարեհ Առաջինի պալատի սյուներից մեկի վերին հատվածը, էլամական և աքքադական արձանագրությունները, ինչպես նաև աքեմենյան ժամանակաշրջանի նետաձիգների բարձրաքանդակները,  որոնք  առերևույթ գիտական հորատումների  և   կասկածելի գնումների ու  վաճառքների ու երբեմն ուղղակի գողությունների  արդյունքում դուրս են բերվել երկրից և տեղափոխվել արևմտյան թանգարաններ, հատկապես Լուվր թանգարան։

Մշակութային ժառանգության  փորձագետները այս գործընթացը համարում են «20-րդ դարի մշակութային գաղութատիրության» օրինակ։ մի ժամանակաշրջան, երբ արևմտյան իշխանությունները դիվանագիտության ազդեցության և հետազոտական պատրանքների միջոցով թալանել են արևելյան քաղաքակրթությունների ժառանգությունը։ 

Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից արտեֆակտների  անօրինական տեղափոխումը համարվում է ազգերի մշակութային ժառանգության լուրջ խախտում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի  1970 թվականի  կոնվենցիան պարտավորեցնում է երկրներին համագործակցել պատմական արտեֆակտների վերադարձման հարցում։

Իրանը ևս  հղում անելով այս կոնվենցիային և համագործակցելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և Ինտերպոլի հետ ջանքեր է գործադրել իր պատմական արտեֆակտները վերադարձնելու համար։  Փորձագետները կարծում են, որ միջազգային իրավական գործողություններ ձեռնարկելը և արտեֆակտների վերադարձը պահանջելը անհրաժեշտ քայլ է Իրանի ժողովրդի մշակութային իրավունքների իրականացման գործում։