Թանգարանային զբոսաշրջությունն Իրանում (10)
Փետրվար 16, 2021 10:22 Asia/Tehran
Բարև Ձեզ սիրելի ունկնդիրներ :Ներկայացնում ենք «Թանգարանային զբոսաշրջությունն Իրանում» հաղորդաշարի հերթական թողարկումը,որի ընթացքում կայցելենք«Ռեզա Աբբասի»թանգարանը և կծանոթանանք թանգարանի տարբեր բաժիններին: Ընկերակցեք մեզ:
«Ռեզա Աբբասի»թանգարանը գտնվում է Թեհրանում : Այն ունի բազմաբովանդակ ցուցանմուշների հավաքածուներ :Թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին և այն իպատիվ քաշանցի հանրահայտ գեղանկարչի ,կոչվում է՝ Ռեզա Աբբասի : Իրանցի այս հեղինակավոր արվեստագետը ապրել ու ստեղծագործել է Սեֆյան դինաստիայի ժամանակաշրջանում ։Նա եղել է յուրահատուկ ոճ ունեցող հանրահայտ նկարիչ: Եռահարկ «Ռեզա Աբբասի» թանգարանն ունի բազմաթիվ սրահներ : Ինչպես նախաիսլամական շրջանի սրահ, իսլամական շրջանի սրահ և գեղանկարչության ու գեղագրության սրահ:Թանգարանում պահպանվում են իրեր նախապատմական ժամանակաշրջանից մինչև 19 դարաշրջան,որոնք դասավորված են ժամանակագրական կարգով: Թանգարան այցելելու համար անհրաժեշտ է սկսել երրորդ հարկից ,որն առնչվում է նախաիսլամական ժամանակաշրջանին:
Նախաիսլամական ժամանակաշրջանի սրահում ենք: Այս սրահում տեղադրված են նախապատմական և նախաիսլամական շրջանների իրեր:Այս բաժնի իրերը և ցուցանմուշները լավապես ներկայացնում են իրանցիների արվեստի էվոլյուցիան և կրած փոփոխությունը:Լորեստանի բրոնզները, որոնք Իրանում նախապատմական արվեստի եզակի նմուշներ են , պահվում են թանգարանի այս հատվածում:Բրոնզե իրերը ,որոնք հայտնաբերվել են Լորեստանի շրջանում և Իրանի արևմուտքում, ներառում են տարբեր տեսակի դաշույններ, նիզակների գլխիկներ, սպասք և այլն,որոնք քանդակված են գեղատեսիլ պատկերներով:Այս բրոնզե իրերը թվագրվում են Ք.ծ.ա. ութերորդից -երրորդ հազարամյակներով:
Այս սրահում ներկայացված ցուցանմուշները պատկանում են Աքեմենյան, Արշակունյաց և Սասանյան ժամանակաշրջաններին:Այդ թվում ոսկյա ափսեներ որոնք պատկանում են Ք.ծ.ա., 5-ից 4-րդ դարերին և Աքեմենյան ժամանակաշրջանին:Ներկայացված է ագաթե զարդերով ոսկյա վզնոց ,որը պատկանում է Ք.ծ.ա. երկրորդ հազարամյակին և Աքեմենյան ժամանակաշրջանին: Այս ժամանակաշրջանի վզնոցները գեղեցիկ են ու գրավիչ ,որոնք ներկայացնում են Արշակունյաց շրջանի արվեստագետների արվեստը: Այս ,բաժնում ցուցադրված են Սասանյան ժամանակաշրջանից մետաղյա շատ գեղեցիկ ցուցանմուշներ և ամաններ:Այս ժամանակաշրջանում իրանցի արհեստավորները կատարելապես ճանաչել էին մետաղների ֆիզիկական հատկությունները և կարողանում էին դրանք ձևավորել իրենց ճաշակով և ստեղծել շատ գեղեցիկ գործեր:
Ծրագիրը շարունակելով կայցելենք իսլամական ժամանակաշրջանի , նկարչության և գեղագրության ցուցանմուշների սրահներ:Ընկերակցեք մեզ:
***
گردنبند مربوط به دوره اشکانی
مربوط به دوره ساسانی
مفرغ های بدست آمده در لرستان
مفرغ های بدست آمده در لرستان
ظرف زرین مربوط به دوره هخامنسی
Ռեզա Աբբասի թանգարանի իսլամական արվեստի սրահում ցուցադրված են խեցեղեններ, մետաղյա իրեր, ճարտարապետական տարրեր, զարդեր և հյուսվածքներ, Սելջուկյան, Թիմուրյան և Սեֆյան ժամանակաշրջաններից:Այս սրահում ,ղաջարյան ժամանակաշրջանը ներկայացված է գրչատուփերով,գրքերի կազմերով և յուղամաններով : Անցյալ դարերում արվեստագետներն ու արհեստավորները իրենց արվեստը և ունակությունը իցույց էին դնում ռազմական գործիքներ ու զենքեր պատրաստելով և այդ իրերը որակի, պատրաստման և հարդարանքի առումով վերածում էին մնայուն գլուխգործոցների:Սեֆյանների և ղաջարների դինաստիաներից մեզ են հասել սրեր,վահաններ ,զրահներ և սաղավարտներ: Թեհրանի «Ռեզա Աբբասի»թանգարանում են գտնվում նման արժեքավոր գանձեր:Ցուցանմուշներից յուրաքանչյուրը վկայում է արվեստագետի ունակությունների ու հմտության մասին: Այդ իրերը պատրաստված են մետաղից ու պողպատից և ընդհանրապես դրանց վրա պատկերված են էսլիմի ու երկրաչափական պատկերներ ու փորագրություններ,որոնք իրականացվել են մի շարք տեխնիկաներով ինչպես՝ փորագրությամբ, ոսկեզոծմամբ ու արծաթապատմամբ ,ուռուցիկ քանդակով և թանկարժեք քարերի օգտագործմամբ :Թանգարանում պահպանվող պատերազմական իրերից են՝ Ղաջարների շրջանից մնացած բազկապանակը ,որը թանգարանում պահպանված պատերազմական լավագույն նմուշներից է: Այդ բազկապանակը պատրաստված է պողպատից և դաջված է Էսլիմի ոսկեզոծված պատկերներով :
Մերձավոր արևելքի նրբագեղ արվեստ՝ Իրանական մանրանկարչությունը,որը տարբերվում է մանրանկարչությունից ,ընդհանրապես օգտագործվում է գրական ու գիտական գրքերում:Թանգարանի գեղանկարչության սրահում կարելի է տեսնել իսլամական ժամանակաշրջանում Իրանի մանրանկարչության ու նկարչության ավանդույթի մասին արժեքավոր գանձեր և ծանոթանալ այս արվեստի էվոլյուցիային և զարգացմանը մինչև լուսնային թվականի 14-րդ դարաշրջան: Թանգարանի մանրանկարչության սրահում տեղադրված է ՝Իրանում ,մանրանկարչության ամենահին նմուշներից մեկը «Դեմութ» Շահնամեի էջերից , որը պատկանում է լուսնային ութերորդ դարի կեսերին ,այսինքն 14-րդ դարաշրջանին :(Դեմութի Շահնամեն հնագույն ժամանակներից մնացած ամենահին և ամենապատկերազարդված ու գեղեցիկ Շահնամեն է:Սակայն «Նասխ»գեղեցիկ տառատեսակով պատկերված մանրանկարչություններից միայն մի քանի էջ է մնացել) :
Այս սրահի ամենագեղեցիկ բաժիններից են «Ռեզա Աբբասի»-ի մանրանկարչության նմուշները: Նրա գործերից են «Մենակյաց մարդը»և «Գավաթը ձեռքին երիտասարդը»: Այս բաժնում ցուցադրված է նաև նրա հետևորդ աշակերտ Մոին Մոսավարի գործերը:
Ռեզա Աբբասիի թանգարանի մյուս բաժինը հատկացված է գեղանկարչությանն ու գրերին : Այս բաժինը կոչվում է գեղանկարչության սրահ:Սրահում ցուցադրված են 9-րդ դարից մինչև ղաջարների ժամանակաշրջանին պատկանող գրություններ: Գրություններն ընդհանրապես կաշվի վրա են, որոնք պատկերում են գրության էվոլյուցիան և դրանք զարդանաշխված են գեղեցկորեն: Այս սրահում ցուցադրված գեղանկարչությունները, ներկայացնում են իրանցի հանրահայտ վարպետների, իշարս «Միր էմադ Ալ Հասանի Ղազվինիի»,«Ահմադ Նեյրիզիի»,«Ալի Ռեզա Աբբասիի»և այլ արվեստագետների գործերը:
Ռեզա Աբբասի թանգարանն Իրանի առաջնակարգ թանգարաններից մեկն է:Տարբեր գործոններ այս թանգարանը դարձրել են Իրանի լավագույն թանգարաններից մեկը,ինչպես օրինակ այս թանգարանում զանազան նմուշների ու ստեղծագործությունների պահպանման սրահներից բացի ,կան նաև այլ բաժիններ,ինչպես ՝ գրադարան, հրատարակությունների բաժին, տեսալսողական ցուցասրահ, ուսուցման բաժին, վերակառուցման և վերականգնման բաժին և այլն ,որոնք հույժ կարևոր գործոններ են թանգարանների դասակարգման համար:
Հետաքրքիր է իմանալ ,որ Ռեզա Աբբասի թանգարանում կան շուրջ 50 հազար արժեքավոր ցուցանմուշներ: Բայց դժբախտաբար թանգարանի ցուցասրահներում հնարավոր է ցուցադրության դնել միայն 1000 նմուշներ: Հանրությանը չներկայացված ցուցանմուշները պահվում են թանգարանի պահեստում ,որոնք ըստ թեմայի բաժանված են երեք բաժինների։ Առաջին բաժնում կան խեցեգործություններ, հախճապակյա և մետաղյա իրեր ,նաև քիչ թվով ոսկորներ: Երկրորդ բաժնում տեղադրված են ՝ ձեռագրեր, տեքստիլ գործվածքներ, գեղանկարչական պաստառներ, մանրանկարչություններ , լաքապատ աշխատանքներ, յուղանկարներ, արժեքավոր գործվածքներ և ժամանակակից նկարչություններ,իսկ երրորդ բաժնում պահվում են ոսկեդրամներ Աքեմենյաններից մինչև Ղաջարների ժամանակաշրջան:
برگی از شاهنامه دموت
کتابخانه موزه
Ռեզա Աբբասի թանգարանի գրադարանը գտնվում է երրորդ հարկում և ունի շուրջ 6000 հատոր գիրք։ Այն պարունակում է իրանական պատմության և մշակույթի հարուստ հավաքածու: Նաև պարսկերեն լեզվով հին օրաթերթերի և ամսագրերի մի քանի հատորներ լրացնում են հավաքածուն, որը կարող է արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ Իրանի արվեստի, հնագիտության և մշակույթի պատմության մասին հետաքրքրվողների կողմից ուսումնասիրությունների համար:
Վերակառուցման և վերականգնման բաժինը բաղկացած է նկարների, մետաղյա իրերի և ձեռագրերի վերանորոգման երկու լաբորատորիաներից,որը Իրանի լավագույն վերականգնողական արվեստանոցներից մեկն է համարվում:Այդ պատճառով այս արվեստանոցում վերանորոգվում են ոչ միայն Ռեզա Աբբասիի թանգարանում եղած ցուցանմուշները այլև երկրի այլ թանգարաններից ուղարկված գործերը :
Այսօր այսքանը,հաջորդ շաբաթ կայցելենք Թեհրանի «Նեգարեստան»զբոսայգի -թանգարանը:Մինչ նոր հանդիպում Տերն ընդ Ձեզ:
Պիտակ
