Մի գավաթ անդորր հաղորդաշարի հարգարժան ունկնդիրներ այսօր մեր զրույցի թեման է Ե՞րբ դիմել հոգեբանի: Հաղորդման հյուրն է հոգեբան Անուշ Ալեքսանյանը: Որպես աղբյուր օգտվել ենք boon.am կայքից: Ընկերակցեք մեզ:

Հոգեբանի դիմելու կարիքն առաջանում է այն իրավիճակներում, երբ մենք հասկանում ենք, որ հայտնվել ենք մի իրավիճակում, որից ինքնուրույն դժվարանում ենք դուրս գալ:
Ցանկացած մարդ, իր կյանքի ընթացքում, վաղ թե ուշ հանդիպում է այնպիսի դժվարությունների, որոնք նա չի կարողանում ինքնուրույն հաղթահարել: Դրանք կարող են լինել ինչպես անձնական կյանքում եղած դժվարություններ ,այնպես էլ պրոբլեմներ ամուսնու, երեխաների, ղեկավարության կամ հարևանների հետ: Բոլորս էլ մարդ ենք, և բոլորս էլ բավարար չափով տարբեր ենք այն բանի համար, որ ժամանակ առ ժամանակ չգտնենք հպման կետեր իրար հետ: Նույնիսկ ամենամտերիմ մարդիկ կարող են օտարանալ, և այս դեպքերում Ձեզ անպայման անհրաժեշտ է մի մարդու օգնություն, ով խորությամբ կհասկանա Ձեր խնդիրը և կօգնի Ձեզ հետ վերադարձնել Ձեր երջանկությունը, հաջողությունը և սեփական անձի նկատմամբ համոզվածությունը:
Այս պարագայում մարդը կարիք ունի այս բոլոր հարցերը մասնագետի հետ քննարկելու:
Հոգեբանը այն մարդն է, որի մասնագիտությունը կայանում է նրանում, որ օգնի Ձեզ ելք գտնել ստեղծված բարդ կյանքի իրավիճակից, անելով դա Ձեզ համար փոքրագույն կորուստներով:Աշխարհում ապրում են միլիարդավոր մարդիկ, և նրանցից յուրաքանչյուրն իր կյանքի ընթացքում ընդհարվում է, իր համար մեծ կամ փոքր նշանակություն ունեցող պրոբլեմների հետ ու արհեստավարժ հոգեբանի խնդիրը կայանում է նրանում, որ նա իմանա այդ բոլոր խնդիրների լուծումները:Չնայած նրան, որ մենք սովոր չենք մեր խնդիրները վստահել օտար մարդու և զգուշությամբ ենք մոտենում քիչ ծանոթ մասնագիտություններին, պետք է հաշվի առնել, որ մարդը չի կարող ամեն ինչ իմանալ և կարողանալ անել՝ աշխարհում ամեն մարդու համար նախատեսված է իր, իրեն հատուկ տեղն ու դիրքը:Հնարավոր չէ, որ աշխարհի բոլոր մարդիկ կարողանան հեշտությամբ և արդյունավետ լուծել իրենց բոլոր պրոբլեմները: Կասեմ ավելին՝ փորձելով ինքնուրույն գտնել լուծումը, մենք միշտ չէ, որ տեսնում ենք իրավիճակի ամբողջական պատկերը և օբյեկտիվ գնահատում մեր շուրջը կատարվածը: Հենց այդ պատճառով էլ մենք հաճախ դիմում ենք ընկերների և բարեկամների օգնությանը: Այս դեպքում մենք հաշվի չենք առնում, որ մեր մտերիմները՝ շահագրգիռ անձեր են, ովքեր սովոր են մեզ տեսնել միայն որոշակի կողմից , հետևաբար նրանք նույնպես չեն կարող մեզ օբյեկտիվ գնահատել:
****
Հաճախ մենք կարծում ենք, որ իրականում խնդիր չկա, սակայն այս երևույթն էլ իր հիմնապատճառներն ունի: Հաճախ այդ պատճառները սոցիալ-տնտեսական և մշակութային են: Սրանք սխալ պատկերացումներ են, քանի որ մարդը կարող է իրականում իր կյանքի բոլոր ոլորտներում հաջողել և լիարժեք բավարաված լինել իր կյանքի տվյալ ժամանակահատվածի ձեռքբերումներով, ապրումներով և հաջողություններով: Կան նաև խնդիրներ, որոնք մարդիկ երբեք իրենց հետ չեն կապում: Օրինակ՝ երբ մարդն իր կյանքում ունենում է նմանատիպ կրկնվող պատմություններ, նա դա կապում է ուրիշների հետ: Սակայն կյանքում կրկնվող նմանատիպ պատմությունները նշան են, որ տվյալ մարդը ունի որոշակի ազդեցություն այդ իրավիճակներում, քանի որ նա այդ իրավիճակների անմիջական մասնակիցն է: Նման դեպքում անհրաժեշտ է խոսել մասնագետի հետ և հասկանալ՝ որո՞նք են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են մեր կյանքում նմանատիպ իրավիճակներ: Մյուս կարևոր նշանը մարդու մոտ անհիմն առաջացած վախերն են:
*** 
Եթերում է հոգեբան Անուշ Ալեքսանյանը։

*** 

Մարդիկ առհասարակ չեն շտապում դիմել մասնագետին, քանի դեռ իրավիճակը վերահսկողությունից դուրս չի եկել: 

Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում մի քանի իրավիճակ եւ վիճակ, երբ հոգեբանի օգնությունը կարող է ավելորդ չլինել: 

Եթե Դուք կորցրել եք հետաքրքրությունը կյանքի հանդեպ…

Եթե նախկինում Դուք շատ հետաքրքրություններ ու գործեր ունեիք, ձգտում էիք շատ ժամանակ անցկացնել ընկերների հետ, շատ էիք աշխատում եւ փորձում էիք ամեն ինչ հասցնել, իսկ այժմ ամեն ինչի հանդեպ հետաքրքրությունը կորցրել եք, դա արդեն հոգեբանին դիմելու բավարար պատճառ է: 

Եթե անքնություն ունեք եւ կորցրել եք ախորժակը…

Հոգնածության զգացումը, անքնությունը եւ ախորժակի կորուստը կարող են հուզական ուժեղ հյուծվածության արդյունք լինել: Դրանք կարող են նաեւ դեպրեսիայի նշան լինել: Ամեն դեպքում եթե Դուք քնի եւ սննդի հետ կապված խնդիրներ ունեք, ցանկալի է խորհրդակցել հոգեբանի հետ: 

Եթե հաճախ եք մտածում տհաճ դեպքերի մասին…

Հավանաբար յուրաքանչյուրի կյանքում լինում են տհաճ դեպքեր: Եթե դուք անընդհատ հիշում եք այդ դեպքերը, որոնք բացասական հույզեր են առաջացնում կամ էլ մտածում եք այն վատ դեպքերի մասին, որոնք տեղի չեն ունեցել, բայց կարող էին տեղի ունենալ, դա եւս հոգեբանի օգնությանը դիմելու առիթ է: 

Եթե ոչ մեկը չկա, որի հետ կարողանաք խոսել…

Երբ մեր կյանքում որեւէ վատ բան է պատահում, մենք նախ եւ առաջ ձգտում ենք ընկերներին եւ բարեկամներին պատմել դրա մասին. նրանք կարող են աջակցել մեզ, օգնել հաղթահարել շատ բարդություններ: Սակայն եթե զգում եք, որ չկա մեկը, ում հետ խոսեք, եթե ոչ ոք պատրաստ չէ աջակցել Ձեզ, գուցե արժե հոգեբանի հետ զրուցել:
**** 
Բայց կա եւս մեկ խնդիր. Հաճախ մարդիկ պարզապես չգիտեն, թե որ բժշկի դիմել հոգեկան խանգարման այս կամ այլ ախտանիշների դեպքում: Հոգեբանի թե՞ հոգեբույժի։
Հոգեբանն այն մասնագետն է, որը ուսումնասիրում է մարդու հոգեբանությունը կամ հոգեբանական օգնություն է տրամադրում մտավոր առողջ մարդկանց: Հոգեբանները ուսումնասիրում են մարդկային հոգու մասին մարդկության կուտակած գիտելիքները: Հոգեբանը բժիշկ չէ: Հոգեբանը իրավունք չունի դեղորայք նշանակել, բժշկական ախտորոշումներ կատարել եւ որոշակի դեղորայք բուժման համար սահմանել: Հոգեբանի աշխատանքում կա հոգեբանական ախտորոշման հայեցակարգ, բայց դա ոչ մի կապ չունի դեղորայքի հետ:
Իսկ ինչ վերաբերում է հոգեբույժին՝
Հոգեբույժն ի տարբերություն հոգեբանի, բժիշկ է։Հոգեբույժը հոգեբուժական օգնություն է տրամադրում որոշակի հոգեկան խանգարումներ ունեցող մարդկանց: Նա օգնում է հիվանդին ճանաչել հիվանդությունը: Հնարավորության դեպքում հասնել հիվանդության հաղթահարմանը. հարմարվել առողջական վիճակի փոփոխություններին եւ հնարավորինս ակտիվ մնալ: Հոգեբույժը նաեւ աջակցում է հիվանդի հարազատներին `բացատրական աշխատանք կատարելով:
***
Եվ հաղորդման վերջին հատվածում կխոսենք հոգեբանի եւ հոգեբույժի հիմնական տարբերության մասին։
Հոգեբանի և հոգեբույժի տարբերությունն այն է, որ հոգեբանը բժիշկ չէ: Հետեւաբար, նա չի կատարել կլինիկական բժշկական ախտորոշումներ եւ չի զբաղվում դեղերի բուժման հետ: Նա եւս մեկ խնդիր ունի `օգնելու հիվանդին վերականգնել հպարտությունը, ձեռք բերել ինքնավստահություն, զարգացնել հաղորդակցման հմտությունները, սովորել հաղթահարել մտավոր եւ էմոցիոնալ ծանրաբեռնվածության բացասական հետեւանքները:

Հոգեբանները հաճախ ձգտում են անցկացնել վերապատրաստման դասընթացներ, ստուգել հետախուզական մակարդակը եւ բացահայտել հնարավորությունները: Նրա խորհրդատվությունները օգնում են որոշել մասնագիտության ընտրությունը, աճող երեխաների հետ միասնական լեզու գտնել, ամուսնական հարաբերություններում վերացնել տարաձայնությունները: Վերջերս հոգեբանները ակտիվորեն աշխատել են ավիավթարի ու երկրաշարժերի զոհերի հարազատների, այլ բնական աղետների, ինչպես նաեւ ծայրահեղ եւ ճգնաժամային իրավիճակներում հոգեբանական օգնության համար: Պետք է նաեւ ընդգծել, որ հոգեբանները մեծապես տարբերվում են իրենց գործունեության տեսակներից, որոնք կախված են իրենց մասնագիտությունից: Կան սպորտային հոգեբաններ, զինվորական, բժշկական, սոցիալական եւ այլն: Միեւնույն ժամանակ, հոգեբանները, մասնավորապես, բժշկականները, կարող են նաեւ զբաղվել հիվանդների հետ իրենց փորձի ոլորտում. Օրինակ, կախվածություն ունեցող մարդկանց հետ, բժշկական ախտորոշումը պարզելու համար անցկացնել կլինիկական եւ հոգեբանական հետազոտություններ: 
Այսօր այսքանը։Բոլորիդ մաղթում ենք ե՛ւ հոգեկան և՛ ֆիզիկական առողջություն,որը գրավականն է երջանկության։
***