Մի գավաթ անդորր հաղորդաշարի հարգարժան ունկնդիրներ:Այսօր խոսելու ենք լավատեսության և հոռետեսության մասին։Կներկայացնենք հոգեբանների տեսակետներն այս կապակցությամբ։ Ընկերակցեք մեզ։

Լավատեսություն ,Օպտիմիզմը, լատիներեն optimus, որը գալիս է «լավագույն» բառից, դրական աշխարհայացք, վստահություն լավագույն ապագա ունենալու մեջ: Լավատեսները պնդում են, որ տիեզերքը հիասքանչ է, յուրաքանչյուր իրավիճակից ելք կա, ամեն ինչ  լավ է լինելու, և որ բոլոր մարդիկ ընդհանուր առմամբ լավն են:

Լավատեսությունը համարվում է վատատեսության հակապատկերը:

Գիտական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ լավատեսությունը նպաստում է լավ առողջոււթյուն ունենալուն: Այն

• խանգարում է անօգնականության զգացման վիճակի առաջացմանը, պահպանում է իմունիտետի մշտական «պատրաստակամությունը»
• նպաստում է առողջ ապրելակերպ վարելուն, ժամանակին բժշկի դիմելուն
• լավատեսների համար հեշտ է հաստատել և պահպանել ընկերական հարաբերություններ, իսկ սոցիալական աջակցության առկայությունը լավ առողջություն ունենալու գրավականներից մեկն է:
• Մարտին Սելիգմանը լավատեսությունը համարում է մտածողության ոճ, որի դեպքում անհաջողությունները պատահական են և ոչ մշտական, իսկ լավ իրադարձությունները՝ բնական և օրինական: Իսկ վատատեսության դեպքում անհաջողությունը սովորական է, լավ իրադրությունները` պատահական:

Հոգեբանների կարծիքով լավատեսության և հոռետեսության ձևավորումը տեղի է ունենում հիմնականում մինչև երեխայի մեկ տարեկանը և կախված է նրանից, թե ինչպես է արձագանքում մայրը երեխայի պահանջմունքներին: Երեխան աշխարհն ընկալում է մոր վերաբերմունքի միջոցով. երբ երեխայի պահանջմունքները բավարարվում են ժամանակին, նրա մոտ ձևավորվում է այն հույսը, որ այս աշխարհը լավն է, և արժե ապրել այստեղ:

Լավատեսության և վատատեսության հոգեբանության իմացությունն արդիական է: Եվ լավատեսությունը, և վատատեսությունը դրսևորվում են մարդու կենսագործունեության տարբեր ոլորտներում, ազդեցություն ունենում մարդու առողջության և բարեկեցության սուբյեկտիվ մակարդակի վրա: 18-րդ դարում Լեյբնիցը լավատեսությունը բնորոշում է որպես «բարին հաղթում է չարին», ավելի ուշ Շոպենհաուերը վատատեսությունը սահմանում է` տառապանքը գերակշռում է երջանկությանը:

Լավատեսության և վատատեսության ֆենոմենը միշտ է հետաքրքրել, սակայն վերջին ժամանակներս ավելի բուռն է ուսումնասիրվում։ Լավատեսության և վատատեսության հայտնի օրինակ է համարվում մարդու դատողությունը բաժակի մասին, որը կիսով չափ լցված է ջրով կամ այլ հեղուկով: Լավատեսի համար այն կիսով  չափ  լիքն է, վատատեսի համար` կիսով  չափ  դատարկ:

Լավատեսության և վատատեսության ուսումնասիրությունները զուտ տեսական հետաքրքրություն չեն վայելում, այլ խորապես կապված են առողջության, հոգեբանության և սթրեսի հոգեբանության հետ: Պարզվում է` լավատեսությունը նպաստում է սթրեսի ցածր մակարդակին, նվազեցնում է դեպրեսիայի ցուցանիշը, օգնում է կյանքի դժվարությունների հաղթահարմանը, ապահովում է առողջության բարձր ցուցանիշ: Հետևաբար, լավատեսության զարգացումը հնարավորություն է տալիս կանխել դիսթրեսը, դեպրեսիան, նպաստում է մոտիվացիային, պոզիտիվ մտածողությանը, սթրեսների  հաղթահարմանը: Ասում են` լավատեսը վստահ է, որ դժվարությունը հաղթահարելի է, վատատեսը  սպասում  է անհաջողության: Այս  մեխանիզմը  օգնում է  հասկանալ սթրեսի հաղթահարման միջոցները:

Նշենք նաև, որ Հեյդեգերն  առանձնացնում է երկու  պոտենցիալ հնարավորություն` սպասում, որ լավ դեպքեր կլինեն, ինչը բնորոշ է լավատեսին, և սպասում, որ վատ բան է լինելու, որն էլ բնութագրական է վատատեսին:

Լավատեսության հոգեբանության հիմնադիր Մարտին Սելիգմանն ասում է․ «Հոռետեսին կարելի է սովորեցնել լավատես դառնալ»։

Սելիգմանը մտնում է 20-րդ դարի՝ աշխարհի ամենամեջբերվող հոգեբանների վարկանշային ցանկի մեջ, և այն մասնագետն է, ով փորձարարական ու կլինիկական ճանապարհով ուսումնասիրել է այնպիսի ֆենոմեններ, ինչպիսիք են երջանկությունը, կյանքից բավարարված լինելը և լավատեսությունը։

Եվ այսպես նա համոզված է,որ՝

1. Հոռետեսին կարելի է սովորեցնել լավատես դառնալ, ընդ որում՝ոչ թե, ասենք, ուրախ մեղեդի սուլելու կամ անմիտ բաներ ասելու թեթևամիտ հնարքներով, որոնք սոսկ ժամանակավոր էֆեկտ կարող են ապահովել, այլ գիտակցաբար նոր հմտություններ ձեռք բերելով։

2. Լավատեսության հմտությունները ոչ մի ընդհանուր բան չունեն վարդագույն ակնոցի միջոցով կյանքին նայելու հայացքի հետ։ Դրանք չեն հանգում սեփական անձի մասին շարունակ լավատեսական արտահայտություններ անելուն։ Դրական պնդումները, որոնք դուք ինքներդ ձեզ համար եք կրկնում, շատ աննշան նշանակություն ունեն, եթե ընդհանրապես որևէ նշանակություն ունեն։

3. Հոռետեսության հիմքում անօգնականությունն է ընկած։

4. Նորածինն ներկայացնում է ռեֆլեքսների համադրություն ու ի վիճակի չէ անել դրա սահմաններից դուրս որևէ բան։ Նրա ճիչը սոսկ ցավի հանդեպ ռեֆլեկտոր արձագանք է, ու ոչ ավելին, ու եթե մայրը, նրա ճիչը լսելով, մոտենում է վերջինիս, դա չի նշանակում, որ նա կառավարում է մոր վարքագիծը։

5. Ֆիզիկական առողջությունը մեծ մասամբ ավելի շատ է ենթակա գիտակցական վերահսկողության, քան ընդունված է համարել։

6. Ինչն իսկապես նշանակություն ունի, այն է, թե ինչ եք դուք մտածում պարտության պահին, երբ անհաջողության եք մատնվում, օգտագործո՞ւմ եք արդյոք դրական մտածողության ուժը։

Յուրաքանչյուրիս առջև կյանքի նետած խնդիրների հետ բախվելիս գիտակցության մեջ ծնվող ապակառուցողական մտքերը փոխելու ունակությունը հանդիսանում է լավատեսության արվեստի հիմքը։

7․ Եթե  մենք, ինչպես բոլոր հոռետեսները, համոզված ենք, որ ինքներս ենք մեր անհաջողության համար պատասխանատվություն կրում, որ այն մեզ միշտ է ուղեկցելու, և խոչընդոտելու է մեր ցանկացած նախաձեռնության իրականություն դառնալուն, ապա մենք ստիպված կլինենք բախվել մեծ տհաճությունների հետ, քան այն դեպքում, եթե մենք հակառակին հավատայինք։ Բացի դրանից, նմանատիպ համոզմունքների հետևորդ լինելը մեզ խոցելի է դարձնում դեպրեսիաների նկատմամբ, մենք կորցնում ենք մեր ստեղծագործական ներուժը և որոշակի չափով՝ նաև ֆիզիկական առողջությունը։ Այսպիսով հոռետեսական կանխատեսումները սկսում են իրականանալ։

8. Հոռետեսորեն տրամադրված մարդկանց աչքերում տհաճությունները հաճախ վերածվում են աղետի։

9. Մտածելակերպն այն չէ, ինչ մեզ մեկընդմիշտ տրվում է։ Ինչպես մենք գիտենք հոգեբանություն գիտությունից, մարդը կարող է ընտրել մտածողության ռազմավարությունը։

10. Լավատեսներն ավելի քիչ են ենթակա ինֆեկցիոն հիվանդությունների, քան հոռետեսները։

11. Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ լավատեսներն ավելի երկար են ապրում, քան հոռետեսները։

Հոգեբանն ասում է՝

•       Հիշեք, որ այն ամենը, ինչ տեղի է ունենալու, կանցնի:

Մի բան, որ Դրական հոգեբանության ուսումնասիրությունը սովորեցրել է մեզ, այն է, որ խոշոր խախտումները չեն առաջացնում մարդկանց անհանգստանալու համար, քանի դեռ մարդիկ կանխատեսում են: Մի քանի շաբաթ անց, կամ, որոշ դեպքերում, ամիսների ընթացքում, մարդիկ, ովքեր զգացել են խոշոր ճգնաժամ, հիմնականում վերադառնում են իրենց երջանկության (կամ դժգոհության) կանոնավոր մակարդակին: Լավատեսները սովորաբար ավելի երջանիկ են զգում, եւ հոռետեսները հակված են ավելի քիչ երջանիկ զգալ, բայց եթե դուք հոռետես եք, միշտ հնարավոր է լինել «լավատես»:

•       Գնահատեք ձեր ունեցածը, ցանկացած իրավիճակում:

Նույնիսկ եթե դուք շատ բան կորցրած եք, դեռ կան բաներ, որոնք պետք է փայփայել: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ աղքատությունից բացի, շատ փող ունեցող մարդիկ, ընդհանուր առմամբ, ավելի երջանիկ չեն, քան քիչ փող ունեցող մարդիկ: Բայց նրանք, ովքեր ունեն հարազատ ընկերներ, նրանք, ովքեր երախտագիտություն են զգում, եւ նրանք, ովքեր կյանքի իմաստ ունեն, ամենալավն են: Կենտրոնանալ այն ամենի վրա, ինչ դուք դեռ ունեք, եւ դուք Ձեզ շատ լավ  կզգաք ձեր կյանքում։

Լավատեսը կենսուրախ է լինում, բարձր աշխատունակություն և լավ տրամադրություն է ունենում, էներգիայով լի է, հավատում է, որ աշխարհը հրաշալի է, յուրաքանչյուր իրավիճակից ելք կա, գրավում է մարդկանց, արդյունավետորեն հաղթահարում է սթրեսը, պահպանում առողջությունը:

Ֆրանսիացի փիլիսոփա՝ Էմիլ Օգյուստ Շարտյեն ասում է. «Վատատեսությունը տրամադրություն է, լավատեսությունը` կամք»:

Եղեք լավատես: