Ապրիլ 15, 2021 07:25 Asia/Yerevan

Հանուն գթած և ողորմած Աստծո: Ողջույն հղելով բարության մարգարե Մոհամմադի անմար հիշատակին եւ բարեւելով Ձեզ հարգելի ռադիոլսող բարեկամներ ներկայացնում ենք «Ելք դեպի լույս» հաղորդումը, Ղուրանի մատչելի մեկնաբանությամբ:

Անբիա սուրահի 21 և 22-րդ այաներ

أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِّنَ الْأَرْضِ هُمْ یُنشِرُونَ

لَوْ کَانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ

 

Այն չաստվածները, որոնց անհավատները նախընտրեցին աշխարհի վրա, մի՞թե կարող են հարություն տալ (մահացածներին):

Եթե երկնքում ու երկրի վրա բազմաթիվ աստվածներ գոյություն ունենային Ալլահից բացի, անկասկած (երկիրն ու երկինքը) ապականված կլինեին: Փառք Բարձրյալին, որ բազմել է տիեզերքի գահին, ու Իր փառքը վեր է նրանց նախատինքներից:

 

Նախորդ այաներում խոսվեց այն  մասին, որ աշխարհը հատուկ ծրագրով ու նպատակով է արարվել և դրանում չկա պատահականություն: Այս այաները խոսում են այն մասին, որ արարչագործությունը մի ընդհանուր համապարփակ կարգ է, որի պատճառն այն է, որ այն ցույց է տալիս Արարչի միակ լինելը: Այաներն ասում են. «Ինչո՞ւ են կռապաշտները մի կողմից Աստծուն որպես արարիչ ընդունում և մյուս կողմից պաշտում փայտե ու քարե արձաններին: Մի՞թե կուռքերն Աստծո նման ունեն արարելու ուժ”: Այնուհետև այաներն ասում են. «Եթե Աստծուց բացի լիներ այլ Աստված, ամբողջ արարչագործությունը խառնաշփոթի կմատնվեր և այս հրաշալի ներդաշնակությունը չէր լինի»: Պատճառը պարզ է, քանի որ որքան էլ երկու մարդ միանման լինեն ու նույն կերպ մտածեն, այդուհանդերձ քանի որ երկու առանձին անձինք են, նրանց միջև կլինեն տարբերություններ: Այս այաները նաև պատասխանում են նրանց, ովքեր ամեն ինչի և յուրաքանչյուր խնդրի համար առանձին տնօրեն ու ղեկավար էին նշանակում, ասելով. «Միակ Արարիչն Ալլահն է և նրանից բացի, ոչ ոք դերակատար չէ տիեզերքի գործերում»։

Այս այաներից սովորում ենք․

1. Արարչագործության ներդաշնակությունն Աստծո միակ լինելու փաստն է:

2. Եթե տիեզերքում իշխեր մի քանի կարծիք, յուրաքանչյուրը կաներ այնպես, ինչպես իրեն էր հարմար և մեկը մյուսի արածը կոչնչացներ: Ուրեմն աշխարհը նույնպես կոչնչանար:

 

Անբիա սուրահի 23-րդ այա

لَا یُسْأَلُ عَمَّا یَفْعَلُ وَهُمْ یُسْأَلُونَ

Ոչ ոք Նրանից հաշիվ չի պահանջելու Իր գործած արարքների համար: Սակայն Նա պահանջելու է իրենց (մարդկանց) գործերի հաշիվը:

Այս այան ասում է. «Նա տիեզերքն այնպես է ստեղծել և այնպիսի իմաստնությամբ է կառավարում, որ ոչ մի կասկած չկա ու դրանում ոչ մի սխալ չի կարելի տեսնել ու այն հարցականի տակ դնել: Դա այն դեպքում, որ ուրիշներն այդպիսին չեն և ընդհանրապես կարելի է  յուրաքանչյուր մարդու գործի մեջ սխալ տեսնել»։

Այս այայից սովորում ենք․

1. Աստծո գործերը կատարվում են գիտության և իմաստնության հիման վրա:

2. Մարդը պատասխանատու է իր արարքի համար և պետք է դատաստանի օրը   պատասխան տա:

 

Անբիա սուրահի 24-րդ այա

اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ آلِهَةً قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَکُمْ هَذَا ذِکْرُ مَن مَّعِیَ وَذِکْرُ مَن قَبْلِی بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُم مُّعْرِضُونَ

Մի՞թե նրանք Աստծուց բացի պաշտում են այլ նախախնամության: Ասա՝ բերեք ապացույց: Սա նրանց խոսքն է, ովքեր Ինձ հետ են, և նրանց խոսքը, ովքեր եղել են Ինձանից առաջ: Բայց նրանք մասամբ չգիտեն, թե ինչ է ճշմարտությունը, և խուսափում են դրանից:

Այս այան ասում է. «Մենք ներկայացրեցինք մեր փաստերը: Կռապաշտները նույնպես պետք է ներկայացնեն փաստեր, որպեսզի մենք իմանանք ձեր կարծիքը»: Պարզ է, որ կռապաշտները չունեին ոչ մի տրամաբանություն և եթե կուրորեն չհետևեին իրենց նախորդներին և ավելի շուտ բանականության կողմնակից լինեին, կճանաչեին բանակությունը, չէին մոլորվի ու սնոտիապաշտության հետևից չէին ընկնի: Այան ասում է. «Միաստվածությանը հավատում են ոչ միայն մուսուլմանները, այլ բոլոր կրոնները և մարգարեները: Եվ նրանք նույնպես դատապարտում էին կռապաշտներին»։

 Այս այայից սովորում ենք․

1. Մարգարեների վերաբերմունքը կռապաշտների ու անհավատների նկատմամբ, հիմնված է եղել տրամաբանության վրա և նրանք միշտ փաստեր են պահանջել:

2. Միաստվածությունը փաստելու համար գոյություն ունեն բազմաթիվ պատճառներ, Սակայն կռապաշտությունը հիմնված չէ բանականության ու տրամաբանության վրա:

3. Բանականությամբ ու տրամաբանությամբ պետք է որևէ բան սխալ կամ ճշմարիտ համարել և ոչ  թե հետևել մեծամասնության ու փոքրամասնության սկզբունքին: Որովհետև փոքրամասնությունը կարող է ասել մի սխալ խոսք և մեծամասնությունն ընթանալ սխալ ճանապարհով: