Պարսկերենը Ձեզ համար (148)
Ողջույն Ձեզ հարգարժան ռադիոլսող բարեկամներ: Ներկայացնում ենք «Պարսկերենը Ձեզ համար» հաղորդաշարի 148-րդ թողարկումը: Նախորդ հաղորդման ընթացքում խոսեցինք Մետաքսի ճանապարհի մասին: Այսօր մեր զրույցի թեման «Արքայական ճանապարհ»-ն է:
Մոտ 2500 տարի առաջ Պարսից Աքեմենյան Կյուրոս թագավորի և Դարեհ Ա.-ի օրոք է կառուցվել ու շահագործման հանձնվել «Արքայական ճանապարհ»-ը: Աքեմենյանների օրոք իրանցիները երկրի կառավարման և քաղաքաշինության ոլորտում մեծ զարգացում են ապրել: Առկա քարտեզների համաձայն, այն ժամանակ , Իրանը պատմության ընթացքում ամենամեծ տարածքն է ունեցել: Իրանցիների կարևոր գործերից են եղել ճանապարհաշինությունը և փոստային ցանցերի ստեղծումը՝ Իրանի տարբեր շրջաններին հասանելիություն ունենալու համար: Այն ժամանակ երկրի պաշտոնական նամակները ամենակարճ ժամանակամիջոցում մայրաքաղաքից հասնում էր Իրանի հեռավոր շրջաններ,որն իրականանում էր սուրհանդակների միջոցով: Նրանք հեծնում էին արագընթաց փոստային ձիեր և նամակները տեղ հասցնում: Երաժշտական կարճ դադարից հետո կշարունակենք մեր զրույցը: Ընկերակցեք մեզ:
Ինչպես միշտ նախ առաջարկում ենք թուղթ ու գրիչ վերցնել գրի առնելու այս հաղորդման նոր բառերն ու բառակապակցությունները,որոնք են՝
|
Մասին |
درمورد |
|
Իշխանություն |
حکومت |
|
Աքեմենյաններ |
هخامنشیان |
|
Իրավիճակ |
وضعیت |
|
Այն ժամանակ |
آن زمان |
|
Դու տեղյակ ես |
تو اطلاع داری |
|
Ես գիտեմ |
من می دانم |
|
Երկու հազար հինգ հարյուր |
دو هزار و پانصد |
|
Տարի |
سال |
|
Նրանք իշխում էին |
آنها حکومت می کردند |
|
Կյուրոս |
کوروش |
|
Ամենահայտնի |
معروف ترین |
|
Թագավոր, արքա |
پادشاه |
|
Ժամանակաշրջան |
دوره |
|
Նրա օրոք |
در زمان وی |
|
Փոստ |
پُست |
|
Եղանակ, ձև |
شیوه |
|
Այսօրվա |
امروزی |
|
Այն տարածված է եղել |
آن رایج بوده است |
|
Ինչպես |
چگونه |
|
Դու գիտես |
تو می دانی |
|
Ավելի մեծ |
بزرگتر |
|
Այսօր |
آن بوده است |
|
Այն եղել է |
ارسال |
|
Ուղարկել , առաքել |
امروز |
|
Նամակ |
نامه |
|
Կապոց |
بسته |
|
Փոստային ցանց |
شبکه پستی |
|
Նրանք ստեղծել էին |
آنها ایجاد کرده بودند |
|
Ավելի կարևոր |
مهمتر |
|
Ամենակարևոր , կարևորագույն |
مهمترین |
|
Վարչական |
اداری |
|
Իշխանական |
حکومتی |
|
Ճանապարհ |
راه |
|
Ճանապարհներ |
راهها |
|
Ապահով, անվտանգ |
ایمن |
|
Հարմար |
مناسب |
|
Այն անհրաժեշտ էր |
آن لازم بود |
|
Նոր |
تازه |
|
Ես հասկացա |
من فهمیدم |
|
Ինչ |
چه چیزی |
|
Դու խոսում ես |
تو صحبت می کنی |
|
Դու ուզում ես խոսել |
تو می خواهی صحبت کنی |
|
Դու խոսես |
تو حرف بزنی |
|
Հին |
باستانی |
|
Այն կոչվում է |
آن نام دارد |
|
Ճանապարհ |
جاده |
|
Արքայական ճանապարհ |
جاده شاهی |
|
Հատուկ |
مخصوص |
|
Թագավորներ |
پادشاهان |
|
Միգուցե |
شاید |
|
Պատճառ |
دلیل |
|
Նրանք ասում էին |
آنها می گفتند |
|
Հրաման |
فرمان |
|
Այն կառուցվել է |
آن ساخته شده است |
|
Երկարություն |
طول |
|
Ճանապարհ |
جاده |
|
Երկու հազար չորս հարյուր |
2400(دو هزار و چهارصد) |
|
Կիլոմետր |
کیلومتر |
|
Այն եղել է |
آن بوده است |
|
Որքան |
چقدر |
|
Երկար |
طولانی |
|
Իհարկե |
البته |
|
Այն զարմանալի չէ |
آن تعجب ندارد |
|
Շատ մեծ |
بسیار بزرگ |
|
Նավահանգիստ |
بندر |
|
Հունաստան |
یونان |
|
Քաղաք |
شهر |
|
Սարդես(Սարդիս) |
سارد |
|
Այն միացրել է |
آن متصل می کرده است |
---
Այժմ առաջարկում ենք հետևել Արմենի և Սաիդի երկխոսությանը:
|
سعید - آیا تو درمورد حکومت هخامنشیان و وضعیت ایران در آن زمان ، اطلاعی داری ؟ |
Սաիդ.Արդյոք դու տեղեկություն ունես Աքեմենյանների իշխանության և այն ժամանակաշրջանում Իրանում տիրող իրավիճակի մասին: |
|
آرمن - بله . می دانم که هخامنشیان دو هزار و پانصد سال پیش بر ایران حکومت می کردند . |
Արմեն.Այո, գիտեմ ,որ Աքեմենյանները երկու հազար հինգ հարյուր տարի առաջ իշխել են Իրանում: |
|
سعید - کوروش ، معروفترین پادشاه آن دوره است . در زمان او ، پُست به شیوه امروزی رایج بوده است . |
Սաիդ.Կյուրոսն այն ժամանակաշրջանի ամենահայտնի թագավորն է եղել: Նրա օրոք փոստային առաքումներն այսօրվա նման տարածված են եղել: |
|
آرمن - چگونه ؟ |
Արմեն.Ինչպե՞ս: |
|
سعید - می دانی که ایران در زمان هخامنشیان بسیار بزرگتر از ایران امروز بوده است . |
Սաիդ.Գիտես,որ Իրանը Աքեմենյանների օրոք ավելի մեծ է եղել քան այսօրվա Իրանը: |
|
آرمن - پس برای ارسال نامه ها و بسته ها ، شبکه پستی ایجاد کرده بودند ؟ |
Արմեն.Ուրեմն նամակների ու կապոցների առաքման համար փոստային ցանց էին ստեղծե՞լ: |
|
سعید - بله . مهمتر از همه ، نامه های اداری و حکومتی بود . برای ارسال نامه ها ، راههای ایمن و مناسب ، لازم بود . |
Սաիդ.Այո,ամենակարևորը իշխանական ու վարչական նամակներին էին: Նամակների առաքման համար անվտանգ ու հարմար ճանապարհներ էին անհրաժեշտ: |
|
آرمن - تازه فهمیدم درباره چه چیزی می خواهی صحبت کنی . می خواهی درباره راههای ایران حرف بزنی . |
Արմեն.Նոր հասկացա ,որ ինչի մասին ես ուզում խոսել: Ուզում ես խոսել Իրանի ճանապարհների մասին: |
|
سعید - بله . مهمترین و معروفترین راه باستانی ایران ، جاده شاهی نام دارد . |
Սաիդ.Այո, Իրանի ամենակարևոր ու ամենահայտնի հին ճանապարհը «Արքայական ճանապարհ» է կոչվում: |
|
آرمن - آیا این جاده مخصوص پادشاهان هخامنشی بوده است؟ |
Արմեն.Արդյոք այս ճանապարհը Աքեմենյան թագավորների հատուկ ճանապարհն է եղել: |
|
سعید - نه . شاید به این دلیل به آن جاده شاهی می گفتند برای اینکه این جاده به فرمان کوروش و در زمان حکومت وی ساخته شده است . طول این جاده 2400 کیلومتر بوده است. |
Սաիդ.Ոչ, միգուցե այն պատճառով էին ասում «Արքայական ճանապարհ»,որովհետև այս ճանապարհը կառուցվել է Կյուրոսի հրամանով և նրա օրոք: Այս ճանապարհի երկարությունը 2400 կիլոմետր է եղել: |
|
آرمن - این راه چقدر طولانی بوده ! البته تعجبی ندارد ، چون ایران در آن زمان بسیار بزرگ بوده است . |
Արմեն.Այս ճանապարհը որքան երկար է եղել: Իհարկե զարմանալի չէ, քանի որ Իրանը այն ժամանակ շատ մեծ է եղել: |
|
سعید - بله . این راه ، یکی از بندرهای یونان را به شهر " سارد " در ایران متصل می کرده است. |
Սաիդ.Այո, այս ճանապարհը Հունաստանի նավահանգիստներից մեկը միացնում էր Իրանում գտնվող Սարդես քաղաքին: |
Այժմ առաջարկում ենք մեկ անգամ ևս հետևել Սաիդի և Արմենի երկխոսությանը,այս անգամ առանց թարգմանության:
|
سعید - آیا تو درمورد حکومت هخامنشیان و وضعیت ایران در آن زمان ، اطلاعی داری ؟ |
Սաիդ.Արդյոք դու տեղեկություն ունես Աքեմենյանների իշխանության և այն ժամանակաշրջանում Իրանում տիրող իրավիճակի մասին: |
|
آرمن - بله . می دانم که هخامنشیان دو هزار و پانصد سال پیش بر ایران حکومت می کردند . |
Արմեն.Այո, գիտեմ ,որ Աքեմենյանները երկու հազար հինգ հարյուր տարի առաջ իշխել են Իրանում: |
|
سعید - کوروش ، معروفترین پادشاه آن دوره است . در زمان او ، پُست به شیوه امروزی رایج بوده است . |
Սաիդ.Կյուրոսն այն ժամանակաշրջանի ամենահայտնի թագավորն է եղել: Նրա օրոք փոստային առաքումներն այսօրվա նման տարածված են եղել: |
|
آرمن - چگونه ؟ |
Արմեն.Ինչպե՞ս: |
|
سعید - می دانی که ایران در زمان هخامنشیان بسیار بزرگتر از ایران امروز بوده است . |
Սաիդ.Գիտես,որ Իրանը Աքեմենյանների օրոք ավելի մեծ է եղել քան այսօրվա Իրանը: |
|
آرمن - پس برای ارسال نامه ها و بسته ها ، شبکه پستی ایجاد کرده بودند ؟ |
Արմեն.Ուրեմն նամակների ու կապոցների առաքման համար փոստային ցանց էին ստեղծե՞լ: |
|
سعید - بله . مهمتر از همه ، نامه های اداری و حکومتی بود . برای ارسال نامه ها ، راههای ایمن و مناسب ، لازم بود . |
Սաիդ.Այո,ամենակարևորը իշխանական ու վարչական նամակներին էին: Նամակների առաքման համար անվտանգ ու հարմար ճանապարհներ էին անհրաժեշտ: |
|
آرمن - تازه فهمیدم درباره چه چیزی می خواهی صحبت کنی . می خواهی درباره راههای ایران حرف بزنی . |
Արմեն.Նոր հասկացա ,որ ինչի մասին ես ուզում խոսել: Ուզում ես խոսել Իրանի ճանապարհների մասին: |
|
سعید - بله . مهمترین و معروفترین راه باستانی ایران ، جاده شاهی نام دارد . |
Սաիդ.Այո, Իրանի ամենակարևոր ու ամենահայտնի հին ճանապարհը «Արքայական ճանապարհ» է կոչվում: |
|
آرمن - آیا این جاده مخصوص پادشاهان هخامنشی بوده است؟ |
Արմեն.Արդյոք այս ճանապարհը Աքեմենյան թագավորների հատուկ ճանապարհն է եղել: |
|
سعید - نه . شاید به این دلیل به آن جاده شاهی می گفتند برای اینکه این جاده به فرمان کوروش و در زمان حکومت وی ساخته شده است . طول این جاده 2400 کیلومتر بوده است. |
Սաիդ.Ոչ, միգուցե այն պատճառով էին ասում «Արքայական ճանապարհ»,որովհետև այս ճանապարհը կառուցվել է Կյուրոսի հրամանով և նրա օրոք: Այս ճանապարհի երկարությունը 2400 կիլոմետր է եղել: |
|
آرمن - این راه چقدر طولانی بوده ! البته تعجبی ندارد ، چون ایران در آن زمان بسیار بزرگ بوده است . |
Արմեն.Այս ճանապարհը որքան երկար է եղել: Իհարկե զարմանալի չէ, քանի որ Իրանը այն ժամանակ շատ մեծ է եղել: |
|
سعید - بله . این راه ، یکی از بندرهای یونان را به شهر " سارد " در ایران متصل می کرده است. |
Սաիդ.Այո, այս ճանապարհը Հունաստանի նավահանգիստներից մեկը միացնում էր Իրանում գտնվող Սարդես քաղաքին: |
|
سعید - آیا تو درمورد حکومت هخامنشیان و وضعیت ایران در آن زمان ، اطلاعی داری ؟ |
Սաիդ.Արդյոք դու տեղեկություն ունես Աքեմենյանների իշխանության մասին և այն ժամանակաշրջանում Իրանի իրավիճակի մասին: |
|
آرمن - بله . می دانم که هخامنشیان دو هزار و پانصد سال پیش بر ایران حکومت می کردند . |
Արմեն.Այո, գիտեմ ,որ Աքեմենյանները երկու հազար հինգ հարյուր տարի առաջ իշխել են Իրանում: |
|
سعید - کوروش ، معروفترین پادشاه آن دوره است . در زمان او ، پُست به شیوه امروزی رایج بوده است . |
Սաիդ.Կյուրոսն այն ժամանակաշրջանի կարևորագույն թագավորն է եղել: Նրա օրոք փոստային առաքումներն այսօրվա ձևով նման չէին: |
|
آرمن - چگونه ؟ |
Արմեն.Ինչպե՞ս: |
|
سعید - می دانی که ایران در زمان هخامنشیان بسیار بزرگتر از ایران امروز بوده است . |
Սաիդ.Գիտես,որ Իրանը Աքեմենյանների օրոք ավելի մեծ է եղել քան այսօրվա Իրանը: |
|
آرمن - پس برای ارسال نامه ها و بسته ها ، شبکه پستی ایجاد کرده بودند ؟ |
Արմեն.Ուրեմն նամակների ու կապոցների առաքման համար փոստային ցանց էին ստեղծե՞լ: |
|
سعید - بله . مهمتر از همه ، نامه های اداری و حکومتی بود . برای ارسال نامه ها ، راههای ایمن و مناسب ، لازم بود . |
Սաիդ.Այո,ամենակարևորը իշխանական ու վարչական նամակներին էին: Նամակների առաքման համար անվտանգ ու հարմար ճանապարհներ էին անհրաժեշտ: |
|
آرمن - تازه فهمیدم درباره چه چیزی می خواهی صحبت کنی . می خواهی درباره راههای ایران حرف بزنی . |
Արմեն.Նոր հասկացա ,որ ինչի մասին ես ուզում խոսել: Ուզում ես խոսել Իրանի ճանապարհների մասին: |
|
سعید - بله . مهمترین و معروفترین راه باستانی ایران ، جاده شاهی نام دارد . |
Սաիդ.Այո, Իրանի կարևորագույն և ամենահայտնի հին ճանապարհը «Արքայական ճանապարհ» է կոչվում: |
|
آرمن - آیا این جاده مخصوص پادشاهان هخامنشی بوده است؟ |
Արմեն.Արդյոք այս ճանապարհը Աքեմենյան թագավորների հատուկ ճանապարհն է եղել: |
|
سعید - نه . شاید به این دلیل به آن جاده شاهی می گفتند که این جاده به فرمان کوروش و در زمان حکومت وی ساخته شده است . طول این جاده 2400 کیلومتر بوده است. |
Սաիդ.Ոչ, միգուցե այն պատճառով էին ասում «Արքայական ճանապարհ»,որ այս ճանապարհը կառուցվել է Կյուրոսի հրամանով և նրա օրոք: Այս ճանապարհի երկարությունը 2400 կիլոմետր է եղել: |
|
آرمن - این راه چقدر طولانی بوده ! البته تعجبی ندارد ، چون ایران در آن زمان بسیار بزرگ بوده است . |
Արմեն.Այս ճանապարհը որքան երկար է եղել: Իհարկե զարմանալի չէ, քանի որ Իրանը այն ժամանակ շատ մեծ է եղել: |
|
سعید - بله . این راه ، یکی از بندرهای یونان را به شهر " سارد " در ایران متصل می کرده است. |
Սաիդ.Այո, այս ճանապարհը Հունաստանի նավահանգիստներից մեկը միացնում էր Իրանում գտնվող Սարդես քաղաքին: |
Ինչպես Արմենն ու Սաիդն անդրադարձան, հաղորդակցական ցանցի ընդլայնումը և քաղաքից քաղաք նամակների առաքումը ,ինչու չէ նաև մարդկանց ուղևորությունները պահանջում էին անվտանգ ու հարմար ճանապարհներ: Այն ժամանակ Կյուրոսը իր իշխանության տակ գտնվող տարածքներում տիրող իրավիճակի մասին իրազեկ լինելու համար հրամայեց ավելի շատ ճանապարհներ կառուցել Իրանում: Այդ ճանապարհներում կային բազմաթիվ նամակատներ,որտեղ միշտ արագավազ ձիերը պատրաստ էին: Այսպիսով կարելի է ասել ,որ իրանցիները աշխարհում առաջինն են եղել ,որ ստեղծել են փոստային համակարգ: Այն ժամանակ մեծ ջանքեր գործադրվեցին Իրանի շենացման համար:
Հույն հայտնի պատմիչ՝ Հերոդոտոսը դրվատել է իրանական հյուրանոցներում ուղևորների համար ստեղծված հնարավորությունները և անվտանգ ճանապարհները: Հերոդոտոսի պատմածները և մյուս պատմական փաստաթղթերը ցույց են տալիս,որ Իրանի մայրաքաղաքի և մյուս քաղաքների միջև բազմաթիվ ճանապարհներ են գոյություն ունեցել: Արքայական ճանապարհն անցել է բազմաբնակիչ քաղաքներից: Եվ այս բոլորը ցույց են տալիս,որ Իրանի ժողովուրդը վաղ ժամանակներից ծանոթ է եղել երկիր կառավարելու սկզբունքներին ու օրենքներին: