Վախճանվել է Իրանի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասան Դավուդ Ռաշիդին

Ուրբաթ, օգոստոսի 26-ին, Թեհրանում, 83 տարեկանում իր մահկանացուն կնքեց Իրանի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության հռչակավոր դերասան՝ Դավուդ Ռաշիդին: Նա Իրանի թատերական, կինոյի և հեռուստատեսության ոլորտի մնայուն և բացառիկ դեմքերից մեկն էր:

Իրանի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության հայտնի դերասան, թարգմանիչ և սցենարիստ Դավուդ Ռաշիդին ծնվել է իրանական 1312թ. թիր ամսին (1933թ. հուլիսին) Թեհրանում: Նա արժանացել էր Իրանի արվեստի ու մշակույթի առաջին կարգի շքանշանի և Իրանի արվեստի ու մշակութային ոլորտի բացառիկ ու մնայուն դեմքերից մեկն էր: Ռաշիդին Մազանդարանցի էր ծագումով Բաբոլցի, Մազանդարանի Հաերի ազգատոհմից: Իր հոր դիվանագիտական գործունեության բերումով Ռաշիդին միջնակարգ ուսումն ավարտել է Թուրքիայում ու Փարիզում և Ժնևում շարունակել է բարձրագույն կրթությունը: Ռաշիդին Ժնևի համալսարանի դերասանության ու ռեժիսորության ճյուղի շրջանավարտ էր:Նույն համալսարանում նա  ստացել  է քաղաքական իրավունքների բակալավրի աստիճանի:

Ա.հ. 1343թ. իվեր (1946 թ.) վերադարձել է Թեհրան և աշխատանքի է ընդունվել ժամանակի արվեստի ու մշակույթի նախարարությանը կապված թատերական վարչությունում: Ապա նա հիմնադրում է «Էմռուզ» (այսօր) թատերական խումբը, որին անդամակցում էին ժամանակի մեծ դերասանները: 1352թ. (1973թ.) թատերական վարչությունից անցնում է ազգային հեռուստատեսություն և ստանձնելով ժամանցային ծրագրերի ու ցուցադրությունների բաժնի տնօրինության պաշտոնը սկսում է աշխատել այդ կազմակերպությունում: Հեռուստատեսությունում իր աշխատանքի կարճ տարիներին արտադրվել են արժեքավոր ու մնայուն սերիալներ, որոնց արտադրման ու հովանավորության հարցում կարևոր դեր է ունեցել Ռաշիդին:

Այդուհանդերձ հանգուցյալ Ռաշիդիի առաջնահերթությունը թատրոնն էր և նրա բեմադրած թատերգություններից են՝ «Գոդոյին սպասելիս», «Ռիչարդ Գ», «Հաղթանակ Չիկագոյում», «Մինուս երկու», «Պարոն Շմիդթը ո՞վ է» և այլն:

Թատերական աշխարհում փորձառություններ ձեռք բերելուց հետո, 1340-ականների թատրոնի դերասանների նման Ռաշիդին նույնպես մուտք գործեց կինոյի ոլորտ: Ռաշիդին ա.հ. 1350թ. (1971թ.) կինոյի դերասանության ոլորտում իր գործունեությունը սկսեց «Փախուստ թակարդից» ֆիլմով: Նա խաղացել է տարբեր ֆիլմերում ու կարողացել է զարգացնել այդ ոլորտի դերասանության ստանդարտները:

Դրանից հետո որպես դերասան Ռաշիդին իր տեղն զբաղեցրեց հեռուստացույցի էկրանում: Հեռուստատեսային սերիալներում բազմաթիվ փայլուն դերեր վստահվեցին նրան: Դերեր, որոնք առայսօր մնացել են հեռուստադիտողների ու նրա երկրպագուների հիշողության մեջ: Հեռուստատեսային սերիալների ինչպես՝ Ալի Հաթամիի նկարած «Հեզարդասթանը», «Մոխթարնամեն», «Փահլավի գլխարկ», «Սիրո խնամակալությունը» և «Իմամ Ալին» Դավուդ Ռաշիդիի խաղարկությամբ գրավիչ սերիալների շարքում են գտնվում, որոնք Իրանի բոլոր քաղաքներում արժանացել են միլիոնավոր հեռուստադիտողների ուշադրությանը:

Իսլամական հեղափոխության հաղթանակից հետո «Հեզարդասթան» սերիալը Ալի Հաթամիի նկարած ամենագերազանց պատմական սերիալներից է, ինչն իր տեսակի մեջ հսկայական ծավալներով գործ է համարվում: «Հեզարդասթանը» իրանցի հեռուսադիտողների կողմից սիրված ու ճանաչված սերիալ է, որի հինական դերերից մեկը մարմնավորել է Դավուդ Ռաշիդին ու անմահացել հեռուսադիտողների հիշողության մեջ:

Հանգուցյալ Ռաշիդին այդ ստեղծագործությունը իր սիրած գործերից էր համարում և ասում էր.«Հաթամիի հետ մոտիկ ընկերներ էինք: Համալսարանում ունեցած լսարաններում ծանոթացել ենք իրար հետ ու այդտեղից էլ սկսվեց մեր բարեկամությունը: Սովորաբար նա իր գործերի մասին խոսում էր ինձ հետ: Նրա գրած «Հասան Քաչալ» ստեղծագործությունր էկրան հանեցի, որը մեծ ուշադրության արժանացավ: «Հեզարդասթան» սերիալում շատ էի սիրում ինձ վստահված  «Վեց մատյա տեսչի» դերը: Նույնպես «Քեմալ-օլ-Մոլք» սերիալում Ռեզա շահի դերը իմ լավ գործերից են եղել»:

Հեղափոխության հաղթանակին հաջորդող առաջին տասնամյակում, Ռաշիդին խաղացել է այդ տասնամյակի մեծ թվով պատմական ու քաղաքական ֆիլմերում ինչպես՝ «Շիլաթ», «Սարդի բնակարանը», «Գոլհայե Դավուդի», «Թաթուրեհ» և «Բիբի Չելչելե»:

Պատերազմական կինո մուտք գործելուց հետո, Ռաշիդիի գործունեությունը և պրոֆեսիոնալ կարիերան մեծապես ազդվում է դրանից և ժամանակի իրադարձությունների մասին պատմող ֆիլմերի նման Ռաշիդին նույնպես խաղում էր օրվա իրադարձությունների ու ժողովրդի կյանքի հետ ուղղակի կապ ունեցող ֆիլմերում ինչպես՝ «Անցում թակարդից», «Հպարտության ճանապարհ», «Կրակի գիծը», «Գաղտնի խաղեր», «Քամուն հենվելը»:

1380-ական թվականներին՝ «Հանդիպում թութակի հետ», «Լիալուսին», «Քավե Լեռնագագաթի դրոշակները» և «Կասկած» ֆիլմերը տարբեր ժանրի ֆիլմեր էին, որոնցում Ռաշիդիի դերակատարությունը դրական կետ էր՝ նշված ֆիլմերը դիտվելու ու նույնպես նրա կարողությունների ցուցադրման առումով: Հետաքրքիրն այն է, որ Ռաշիդիի գործունեությունից կարող ենք լավապես տեղեկանալ հիշյալ երկու տասնամյակների քաղաքական ու հասարակական ընթացքի ու նաև պատմական իրադարձությունների մասին: