نگاهی به تحولات اخیر در عربستان

گزارش رادیو پشتو چهارشنبه مورخ 96/08/17

تهیه و تنظیم : عاشق حسین  طوری

بگزارش رادیو پشتو، شنبه شب گذشته 4 نوامبر(13 آبان) با دستور محمد بن سلمان ولیعهد 32 ساله عربستان سعودی دهها تن از وزراء و شخصیتهای تجار از جمله 11 تن از مهمترین افراد خاندان آل سعود،( به گفته کمیته ضد فساد مالی) به اتهام فساد مالی دستگیر شدند. اگرچه برای جهانیان این یک خبر فوری بود، ولی حقیقت امر این است که چندین شاهزاده از یک سال بدین سو تحت الحصر خانگی بودند، مردمانی که از کشمکش داخلی خاندان آل سعود بی اطلاع اند، این اقدامات را بر ضد فساد مالی می دانند، در حالیکه حقیقتا" جنبه سیاسی دارد و تسویه حسابها در داخل خاندان آل سعود در حال صورت گرفتن است. ولی حقیقتی که از این هم تلخ تر است، این است که یک نمایش خیلی خطرناک با استفاده از کشمکش داخلی خاندان آل سعود با کارگردانی واشنگتن و تل ابیب جهت تغییرات راهبردی در منطقه طراحی شده است. مسائل مهم منطقه از قبیل: بحران قطر، وضعیت لبنان، بحران یمن، روابط رو به افزایش آمریکا و عربستان سعودی، ایجاد لیبرالیسم و مدرنیزم مصنوعی در عربستان، اقتصاد رو به نزول عربستان و از همه مهمتر نقش ایران در بیداری اسلامی و پشتیبانی از مسلمانان مظلوم در منطقه به ویژه فلسطین مربوط به این نمایش می باشند .که با کمک و طراحی کامل واشنگتن و تل ابیب توسط یک بخش از آل سعود به راه انداخته شده و همچنان ادامه دارد. جنگ و جدل بر سر قدرت در داخل خاندان شاهی آل سعود اگرچه از زمان ملک سعود و ملک فیصل جریان دارد، ولی ممنوعیت رسانه ای و نبود شبکه های اجتماعی در عربستان باعث شده است که خیلی از اسرار و امور داخلی خاندان آل سعود مخفی بمانند. ولی اکنون دیگر ممکن نیست که این گونه مسایل مخفی بمانند .جنگ قدرت فعلی در داخل خاندان آل سعود بعد از به قدرت رسیدن ملک سلمان آغاز شده است، چون وقتی ملک سلمان در ژانویه 2015 زمام امور را در عربستان به دست گرفت، آن هنگام شاهزاده محمد بن سلمان که از قدرت بیرون بود، آنقدر شناخته شده نبود ملک سلمان در نخستین فرمان شاهی جانشین های خود را اعلام نمود، شاهزاده مک راین را برکنار و محمد بنی نائف را به عنوان ولیعهد تعیین کرد. در حالیکه برای فرزند خود محمد بن سلمان نیز یک پست جدید خلق کرد و وی را به عنوان معاون ولیعهد مقرر کرد، علاوه بر این ، سمت های معاونت نخست وزیری، وزارت دفاع، مسئولیت دربار شاهی و ریاست هیئت مدیره شرکت نفت عربستان به نام آرامکو نیز به محمد بن سلمان واگزار گردید. نکته مهم این است که ریاست آرامکو قبل از این به غیر از خاندان آل سعود به تکنوکرات ها واگزار می گردید. خلاصه محمد بن سلمان با رسیدن به قدرت آهسته آهسته پاها را درازتر کرد و شروع به ایجاد فتنه ها در منطقه کرد . در نخستین اقدام جنگ یمن را به راه انداخت نایب ولیعهد (محمد بن سلمان) در ماه مارس 2017 در یک ضیافت نهار در کاخ سفید با رئیس جمهور ترامپ دیدار کرد .این یک ملاقات خیلی مهم بود که بعد از آن یک منبع نزدیک به محمد بن سلمان به رسانه ها گفت،  این ملاقات در روابط آمریکا و عربستان یک نقطه عطف بود . بعد از این ملاقات یک نگرانی در داخل خاندان آل سعود نیز به وجود آمد و همه اعضای خاندان آل سعود احساس کردند که شاهزاده محمد بن سلمان درجنگ قدرت توانسته است حمایت آمریکا را کسب کند ، در این ملاقات نخستین سفر ترامپ در تاریخ 21 ژوئن به عربستان سعودی طی گردید و همچنین دراین ملاقات تصمیمی اتخاذ گردید که فرد مورد نظر باراک اوباما رئیس جمهور سابق آمریکا یعنی شاهزاده محمد بن نایف نه فقط از سمت ولیعهد بلکه از همه سمت ها  برکنار گردد، در راستای همین تصمیم بود که محمد بن سلمان با عنوان ولیعهد اعلام و سمت فرمایشی معاون ولیعهد نیز ملغی گردید. بعد از این تصمیم گمان میرفت که اکنون جنگ قدرت در داخل خاندان آل سعود شدت خواهد گرفت و برای جلوگیری از این شدت جنگ قدرت، یک کلیپ تلویزیونی دولتی منتشر گردید که طی آن محمد بن سلمان را در حالت بوسیدن دست محمد بن نایف نشان داد و سعی شد این رانشان دهد که بین دو تن هیچ مشکل و تنشی نیست، ولی علی رغم این تلاش اطلاعات مهم از داخل خاندان آل سعود نیز درز میکرد که محمد بن نایف در حصر خانگی به سر می برد، و هیچکس نمی تواند با وی ملاقات کند. محمد بن سلمان به محض اینکه ولیعهد شد، ملاقاتهای افراد مهم با ملک سلمان پادشاه عربستان را نیز محدود کرد و در عین حال جبهه علیه قطر نیز گشود. سازمان اطلاعاتی مخفی آلمان b.n.d در سال 2016 در رابطه با جنگ قدرت از سوی محمد بن سلمان هشدار داده بود که دخالت وی در دیگر کشورها، بحران در خاورمیانه را تشدید خواهد کرد، که این بحران دامن خود عربستان را نیز خواهد گرفت. همه افراد دستگیر شده به نام مبارزه با فساد مالی خیلی مهم اند ، ولی اهمیت دو شاهزاده خیلی بیشتر است .نخست شاهزاده الولید بن طلال که منتقد شدید محمد بن سلمان و رئیس جمهور ترامپ می باشد بن طلال در رسانه های آمریکا علنا" چشم انداز 2030 محمد بن سلمان را مورد انتقاد قرار می داد، وی هنگام تبلیغات انتخابات آمریکا ترامپ را باعث ننگ آمریکا دانسته بود و روزنامه نیویورک تایمز سفر جارد کشنر اسمیت (یهودی) داماد ترامپ همراه با تنی چند از مقامات ارشد کاخ سفید که یک هفته قبل از اعلام دستگیری های اخیر در عربستان سعودی به ریاض صورت گرفت، را به دستگیری ولید بن طلال مرتبط دانسته است. و همچنین دستگیری شاهزاده متعب نیز در نتیجه جنگ قدرت صورت گرفته است چون وی یکی از کاندیداهای اصلی سلطنت قلمداد می شود ، وی فرزند ملک عبدا... پادشاه سابق عربستان است که خود عبدا... وی را فرمانده گارد ملی تعیین کرده بود و گمان می رفت که عبدا... وی را برای مسئولیتهای بزرگ در آینده داشت آماده می کرد ، شاهزاده متعب آخرین فرد قبیله شمر در خاندان آل سعود به حساب می آید و نخستین حقدار سلطنت از قبیله شمر است زنگ خطر در ماه می 2017 با مصاحبه محمد بن سلمان درشبکه تلویزیونی العربیه به صدا در آمد که د راین مصاحبه وی علیه ایران صحبت کرد و عزایم خطرناک عربستان سعودی را می شود از سفر دونالد ترامپ به عربستان و شرکت در کنفرانس سران ائتلاف کشورهای اسلامی به رهبری عربستان فهمید که در این سفر وی معاهده دفاعی و خرید سلاح با ارزش 350 میلیارد دلار منعقد گردید با این معاهده عربستان برای مقابله با ایران قیمت حمایت آمریکا را پرداخت کرد و استعفای سعد حریری از سمت نخست وزیری لبنان در عربستان سعودی که همزمان با دستگیریهای اخیر صورت گرفت، نشان می دهد که عربستان سعودی تصمیم ایجاد یک فتنه خیلی خطرناک در لبنان و منطقه را اتخاذ کرده است تا مقاومت علیه اسرائیل و تروریسم به ویژه داعش تضعیف گردد.