مصاحبه با آقای نجیب منلای ، نویسنده و تحلیلگر امور افغانستان
اظهارات مقامات پاکستان در باره برقراری صلح درافغانستان
مصاحبه کننده : عاشق حسین طوری
س/
از یکسو آقای قمر باجوه فرمانده ارتش پاکستان در سفر خود به انگلستان و در دیدار با مقامات نظامی این کشور گفت که کشورش برای همکاری با دولت افغانستان برای برقراری امنیت در این کشور آماده است البته نامبرده در این راستا خواهان همکاری دولت هم شد ، از سوی دیگر چودری اعزاز سفیر جدید پاکستان در امریکا در یک جلسه امنیتی در اولین سخنان خود به عنوان سفیر پاکستان یک فرمول پنج نکاتی برای برقراری امنیت درافغانستان ارائه داد که مشتمل بود بر این نکات : حل غیر نظامی مشکل افغانستان، برقراری روابط خوب درمیان پاکستان و افغانستان ، مدیریت خوب مرزهای دو کشور، پروسه بازگشت مهاجرین و پیشرفت در پروسه صلح افغانستان، شما این موضوع را چگونه ارزیابی می کنید؟
پ/
متاسفانه در سالهای گذشته که پاکستان در رابطه با صلح در افغانستان همکاری کرده است به گونه ای بود که شما پای خود را روی گردن کسی بگذارید و بگویید که می خواهم به شما کمک کنم . در حالی که مخالفان افغانستان در پاکستان تربیت می بینند و اکمال می شوند و تداوی می شوند مطرح کردن این ادعا که پاکستان خواهان همکاری در صلح افغانستانست صداقت نخواهد داشت. این پنج نکات که ذکر شده است به منزله داده زهر در شربت می باشد . چهار نکته است که همه آنرا قبول دارند. مشکل افغانستان راه حل نظامی ندارد، افغانستان و پاکستان بعنوان دو همسایه و مسلمان باید روابط خوب داشته باشند، پیشرفت صلح در افغانستان هم خواسته همه است که تنها مانع آن پاکستان می باشد ، بازگشت مهاجرین هم چیزی است که هم پاکستان و هم افغانستان و هم جهانیان آنرا می خواهند ولی پاکستان همیشه از این موضوع بعنوان اهرم فشار علیه افغانستان استفاده کرده است . و بجای بازگشت مهاجرین آنها را زیر فشار و استبداد گرفته است . این چهار نکته برای همه قابل قبول است ولی پاکستان یک نکته پنجم بر آن اضافه کرده است که مدیریت مرزهای می باشد . مدیریت مرزها چه معنی دارد ، اگر معنایش این باشد که پاکستان در دو هزار و چند کلومتر مرز خندق بکند و دیوار بسازد این در واقع جدا کردن دو ملت است و در حالی که در جهان ملتها دارند به یکدیگر می پیوندند اینها دارند ملتها قبایل و خانواده ها را ازهم جدا می کنند ، حتی مردم دو طرف باهم فامیل هستند و زمین آنها شریکست و روابط آنها از قرنها ادامه دارند الان که پاکستان می خواهد درمیان آنها سیم خاردار بکشد یعنی این که می خواهد خانواده ها را از هم جدا کند . این زهری است که پاکستان آنرا در شربت مخلوط کرده است. مربوط کردن مسایل به یکدیگر بهترین راه برای حل نکردن مسایل می باشد . اینها یک زمانی می گفتند که تا وقتی که مساله کشمیر حل نشود مشکل افغانستان حل نخواهد شد ، در حالیکه کشمیر ربطی به افغانستان ندارد. همینطور حرکاتی که اینها در مرزها شروع کرده اند تنها نتیجه آن جدا کردن مردم و خانواده ها می باشد و بوجود آوردن دشمنی ها . در حالیکه ایجاد دشمنی ها صلح بوجود نمی آورد.
س/
پس اگر پاکستان در شربت زهر می دهد آیا امریکا و غرب این را نمی داند ؟
پ/
امریکا و غربی ها تا حدی می دانند و کاملا نمی فهمند . من قبلا هم گفته ام که مشکل بزرگ امریکا اینست که هیچ وقت تاریخ مشترک با همسایگان نداشته است و فکر می کند که هر چیز را می توان با زور حل کرد . در حالیکه ما که قرنها شاهد سکونت ملتها و کشورهای مختلف در منطقه هستیم نیک می دانیم که روابط همسایگان پیچیده است و به این سادگی حل شدنی نیست . بنا بر این من فکر می کنم که اینجا پاکستان از نفهمی و کم علمی غربی ها سوء استفاده می کند. البته اینجا ناکامی دپلماسی دولتهای افغانستان هم روشن می شود در صد سال اخیر دپلماسی افغانستان خیلی ضعیف بود و اینها نتوانستند موضع خود را به جهان توجیه کند و در کنار افغانستان دو کشور بزرگ حضور داشت که از روابط خود با جامعه جهانی به خوبی استفاده کردند. البته پاکستان هم در پانزده سال گذشته به وسیله حرفهای دو پهلو و منحرف کننده خود توانست جهانیان را فریب دهد.
س/
پاکستان که الان می خواهد در مرزها موانع ایجاد کند و یا به بهانه امنیت دیوار حایل بسازد بنظر شما عکس العمل دولت افغانستان در برابر آن چه خواهد بود؟
پ/
دولت افغانستان شاید اندکی اعتراض کند ولی تاکنون موضع صریح نداشته است و دولت افغانستان باید در جوامع و کنفرانسهای جهانی این حرف را به کرسی بنشاند که در دو طرف خط دیوراند یک ملت زندگی می کنند که زندگی آنها به هم آمیخته است و یک فامیل محسوب می شوند اگر چه تحب مدیریت دو واحد سیاسی هستند.
س/
عکس العمل امریکا و ناتو که در افغانستان حضور دارند در برابر ایجاد موانع توسط پاکستان درمرزهای دو کشور چه خواهد بود؟
پ/
امریکا و ناتو بدنبال منافع خود هستند و به فکر پاکستان یا افغانستان نیستند ، و هر چه منافع آنها ایجاب کند همان کار را خواهند کرد.
س/
نظر شما درباره مسکو که امریکا در آن شرکت نمی کند چیست آیا نتیجه ای خواهد داد؟
پ/
شاید این یک تحول مثبت باشد . قبل از این چین و روسیه و پاکستان در باره افغانستان یک جلسه داشتند که البته این یک اقدام غیر معقول و ناکام بود و تماسهای مقامات افغانستان در این رابطه باعث شد که روسیه تا حدی از موضع خود عقب نشینی کند و بالاخره به یک حل منطقه ای بیندیشد . این اجلاس بخشی از حل منطقه ای مشکل افغانستان است اینکه امریکا در آن شرکت نمی کند و دلایلی که برای این کار ارائه داده است دلایل سیاسی نیست . بنا بر این اگر این کنفرانس نتیجه ای بدهد امریکا در برابر آن موضع نخواهد داشت و عدم شرکت امریکا در این کنفرانس بخاطربرخی باریکهایی عرف دپلماتیک می باشد که خیلی مهم نیست .
س/
اجلاس مسکو نشان می دهد که روسیه و کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده اند که اگر به جنگ افغانستان پایان ندهند دامن آنها را هم خواهد گرفت لذا می خواهند این آتش را در افغانستان خاموش کنند اگر اینها این اراده را داشته باشند این در واقع یک تلاش برضد دسیسه استعماری خواهد بود که قصد دارد جنگ درافغانستان ادامه داشته باشد به نظر شما آیا این کنفرانس می تواند در برابر این دسیسه یک اجماع منطقه ای ایجاد کند ؟
پ/
ادامه جنگ در افغانستان به نفع هیچ کشور نیست نه افغانستان و نه امریکا و روسیه و ایران و پاکستان ، و در پاکستان تنها چند رهبر کور و کر هستند که فکر می کنند اگر در اطراف پاکستان ناامنی باشد پاکستان در امنیت به سر خواهد برد و اینها هر روز شواهدی بر غلط بودن این نظر بدست می آورند حوادثی که در این اواخر در ایالت سند و پنجاب اتفاق افتاد نشان داد که آتشی که اینها برای افغانستان روشن کرده بودند به پاکستان هم رسیده است . لذا امنیت در افغانستان به نفع همه است و همه باید برای آن کار کنند ، کشمکش و مشکلی که امریکا و روسیه در سوریه دارند ، انتقال آن به افغانستان اشتباه بزرگی است که روسیه نباید آنرا مرتکب شود . بنا براین این برگزاری این اجلاس برای شفافیت مواضع فرصت خوبی است البته نباید امید داشت که این کنفرانس منجر به صلح شود چون پروسه صلح یک پروسه طولانی است .
پایان .