د ټرمپ فردي تېروتنه که سیستماتیک نژادپالنه؟

پارس‌ټوډی – د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په پنځمه، په ټروت سوشال میډی کې په خپله شخصي پاڼه یو ویډیو خپره کړه چې پکې داسې کلیپ شامل و چې د امریکا پخوانی ولسمشر باراک اوباما او د هغه مېرمن، پخوانۍ لومړۍ مېرمن میشل اوباما، یې د بیزوګانو په بڼه انځور کړي وو.

سپینې ماڼۍ په پیل کې د ټرمپ په شخصي پاڼه کې د اوباما او د هغه د مېرمنې د سپکاوي له دغه انځور څخه دفاع وکړه، خو وروسته له پراخو نیوکو یې دا کار د یوه کارکوونکي تېروتنه وبلله.

دغه ویډیو، چې ظاهراً د ټاکنیزو درغلیو د بې‌اساسه ادعاوو د تبلیغ لپاره جوړه شوې وه، د اوباما د کورنۍ څېرې د حیواناتو پر بدنونو لګولې وې؛ داسې انځور چې په مستقیم ډول هغو تاریخي نژادپالو کاریکاتورونو ته اشاره کوي چې تورپوستان له بیزوګانو سره پرتله کوي.

دغه پوسټ سمدستي د ډیموکراټانو او آن د ځینو جمهوري‌پالو له سختو غبرګونونو سره مخ شو او شاوخوا ۱۲ ساعته وروسته د ټرمپ له پاڼې لرې کړای شو.

سپینې ماڼۍ لومړی ترې دفاع وکړه، خو وروسته یې دا د یوه کارکوونکي تېروتنه وبلله.

سره له دې، ټرمپ د دې موضوع په تړاو له بښنې غوښتلو ډډه کړې ده.

دا پېښه هغو کسانو ته چې د ټرمپ مخینه څاري، هېڅ د حیرانتیا وړ نه ده. ټرمپ د سیاست ډګر ته له داخلېدو راهیسې د نژادپالو څرګندونو او کړنو له امله پېژندل شوی دی.

دا وروستی پوسټ یوازې د یوې اوږدې کړۍ وروستۍ حلقه ده چې ریښې یې د هغه په نژادپالو تمایلاتو کې دي. د دې موضوع د ژورتیا د درک لپاره باید شاته ولاړ شو او د هغه د لفظي او عملي بریدونو ګڼې بېلګې وڅېړو.

یوه له تر ټولو څرګندو بېلګو څخه د ۲۰۱۵ کال د ټرمپ ټاکنیز کمپاین دی. هغه د خپل کمپاین په پرانیستونکې وینا کې مکسیکويي کډوال په نښه کړل او ویې ویل: «کله چې مکسیکو خپل خلک رالېږي، غوره کسان نه رالېږي. هغوی مجرمان او جنسي تېري کوونکي رالېږي.»

دغو څرګندونو نه یوازې مکسیکويي کډوال د مجرمینو او خطرناکو کسانو په توګه معرفي کړل، بلکې د لاتین‌تباره وګړو پر وړاندې یې نژادپال کلیشې لا پیاوړې کړې.

ټرمپ وروسته د مکسیکو له پولې سره د دېوال د جوړولو وړاندیز وکړ او آن ویې ویل چې لګښت یې باید مکسیکو ورکړي؛ دا تګلاره د نژادي وېرې خپرولو پر بنسټ ولاړه وه.
خو د ټرمپ بریدونه یوازې پر مکسیکویانو محدود نه شول.

هغه په ۲۰۱۸ کال کې د سپینې ماڼۍ په یوه ناسته کې افریقایي هېوادونه او هایتي «فاضلاب هېوادونه» (shithole countries) وبلل او وپوښتل چې ولې امریکا باید له داسې ځایونو کډوال ومني.

ټرمپ همدارنګه ادعا وکړه چې «ټول هایتیایان اېډز لري» او نایجریایان «هېڅکله خپلو کلبو ته نه ستنېږي».

 دا خبرې نه یوازې نژادپالنې ته اشاره کوي، بلکې پر دروغو او استعماري کلیشو ولاړې وې.

د ټرمپ د نژادپالنې مخینه د هغه د ولسمشرۍ له دورې وړاندې ته ورګرځي. د ۱۹۷۰مو کلونو په لسیزه کې، د امریکا د عدلیې وزارت د ټرمپ پر شرکت د استوګنځایونو د کرایې په برخه کې د نژادي تبعیض له امله دعوه وکړه.

پر ټرمپ تور و چې د خپلو ودانیو مدیرانو ته یې امر کړی و څو تورپوستو ته د اپارتمانونو د کرایې غوښتنې رد کړي.

همدارنګه، په ۱۹۸۹ کال کې ټرمپ د پنځو تورپوستو او لاتین‌تباره ځوانانو د اعدام غوښتنه وکړه، هغه کسان چې وروسته یې بې‌ګناهي ثابته شوه. نوموړي آن د دوی له بې ګناه ثابت کېدو وروسته هم له خپل دریځه شاتګ ونه کړ.

د باراک اوباما په اړه هم ټرمپ کلونه وړاندې داسې کمپاین پیل کړی و چې پکې یې ادعا کوله د امریکا هغه مهال ولسمشر د دې هېواد پر خاوره نه دی زېږېدلی او له همدې امله قانوني ولسمشر نه دی؛ دا ادعا نژادپالې ریښې لرلې او اوباما یې د یوه پردي کس په توګه انځوراوه.

دغه کمپاین نه یوازې اوباما په نښه کړ، بلکې تورپوستي امریکایان یې هم حاشیې ته وتمبول.

له دې سربېره، ټرمپ مسلمانان هم د نژادپالو بریدونو هدف ګرځولي دي.

هغه امریکا ته د مسلمانانو د داخلېدو د بندیز وړاندیز وکړ او مسلمان هېوادونه یې «له ترهګرو ډک» وبلل.

په ۲۰۱۷ کال کې د امریکا د «مسلمانانو د بندیز» سیاست عملي شو چې تر ډېره یې د مسلمان اکثریت لرونکي هېوادونه په نښه کړل.

 دا کړنې نه یوازې نژادپالې وې، بلکې د مسلمانانو پر وړاندې د کرکې جرمونه یې هم زیات کړل.
د ټرمپ نژادپال تمایلات له خبرو هاخوا دي؛ دا تمایلات د هغه په سیاستونو کې ریښې لري.

د هغه د کډوالۍ سیاستونه، لکه د پولې پر سر د کورنیو بېلول، تر ډېره غیرسپین‌پوستې ټولنې اغېزمنې کړې دي.

هغه همدارنګه د سپین‌پوستو د برلاسۍ پلویانو له ډلو لکه «پراوډ بویز» ملاتړ کړی دی.

د ټرمپ وروستی پوسټ په ټروت سوشال کې، چې اوباما جوړه یې له بیزوګانو سره تشبیه کړي، هم د همدې الګو دوام دی.

په داسې وخت کې چې امریکا له ګڼو نژادي ستونزو سره لاس او ګرېوان ده، دا ډول کړنې کولی شي ترینګلتیاوې لا زیاتې کړي.

منتقدان وايي ټرمپ د دې کارونو له لارې خپل نژادپال رأیه‌ورکوونکي لا منسجموي. خو د ډېرو لپاره دا یوازې د ټرمپ د مشرتابه د یوې تروې دورې یادونه ده؛ هغه دوره چې په سخته وېشل شوې امریکا کې یې د یووالي پر ځای تفرقه خپره کړه.

په پایله کې، دا پېښه د امریکايي ټولنې لپاره د خطر زنګ دی چې ښيي نژادپالنه یوازې یوه فردي ستونزه نه ده، بلکې لا هم په دې هېواد کې یوه ملي موضوع ده؛ داسې موضوع چې که د حل یا لږولو لپاره یې لاره پیدا نه شي، امریکايي ټولنه به یو ځل بیا له کړکېچ سره مخ کړي.