تاکید سازمان ملل بر ضرورت حفظ برجام

برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در 14 ژوئیه 2015 میان ایران و گروه 1+5 حاصل شد. این توافق از 16 ژانویه 2016 اجرایی شد.دولت آمریکا از نخستین روزهای اجرایی شدن برجام کارشکنی‌ها در اجرای آن و تلاش برای کاستن از مزایای اقتصادی ایران از برجام را آغاز کرد.

با روی کار آمدن "دونالد ترامپ" در آمریکا این کارشکنی‌ها شدت گرفت و او بارها تهدید کرد کشورش را از توافق هسته‌ای خارج خواهد کرد."ترامپ" سرانجام سه شنبه 8 مه 2018 به طور یکجانبه با نقض تعهدات واشنگتن ذیل برجام کشورش را از این توافق بین المللی خارج و بازگشت تحریم‌های هسته‌ای را اعلام کرد.

به گفته"ریچارد سوکولسکی" Richard Sokolsky کارشناس سیاسی، رئیس جمهوری آمریکا در رویکرد اعلامی جدید خود مبنی بر خروج از برجام و مقابله با ایران در منطقه، اهداف واقع بینانه و استراتژی مشخصی ندارد.

به رغم  خروج آمریکا از توافق هسته ای برجام، اما دیگر طرف های این توافق مهم بین المللی بر حفظ آن تاکید می کند. رویکرد ضد برجامی واشنگتن مورد قبول اعضای گروه 1+4 یعنی روسیه ، چین ، تروئیکای اروپایی(آلمان، فرانسه و بریتانیا) و اتحادیه اروپا نیست.

سازمان ملل نیز به عنوان بزرگترین و مهمترین نهاد بین المللی که وظیفه حفظ صلح و امنیت جهانی را نیز بر عهده دارد ، بارها حمایت خود از برجام را اعلام کرده و بر ضرورت حفظ برجام تاکید کرده است.

در این راستا "ماریا فرناندا اسپینوزا" María Fernanda Espinosa رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز جمعه 8 مارس "برجام" را حاصل توافق جمعی دانست و تاکید کرد، همه باید به این توافق بین المللی پایبند باشند. به گفته وی، همه باید به مواردی که امضا کرده اند احترام گذاشته و از آن حمایت کنند. رئیس مجمع عمومی سازمان ملل همچنین رویکرد اتحادیه اروپا در قبال برجام را مثبت ارزیابی کرد و گفت: اروپایی ها خواهان حفظ برجام هستند.

اعلام موضع جدید سازمان ملل در باره برجام، به منزله مهر تایید دیگری بر رویکرد ایران در زمینه این توافق هسته ای بشمار می رود. اظهارات و موضع گیری های مقامات دولت ها و نهادهای جهانی نشان می دهد، جامعه جهانی مخالف رویکرد غیر منطقی و زیاده طلبانه ترامپ در باره اعمال اصلاحات مد نظر وی در برجام یا خروج آمریکا از برجام است.

ترامپ در26 سپتامبر2018 با حضور در نشست شورای امنیت از تمامی اعضای این شورا خواست که با آمریکا همکاری کنند و تضمین کنند که به ادعای وی ایران هرگز به بمب هسته‌ای دست پیدا نکند. اما به رغم انتظار ترامپ اعضای دائم و غیر دائم شورای امنیت بر علیه موضع آمریکا در قبال برجام موضع گیری کرده و همه آنها کم وبیش خواهان حفظ برجام به عنوان توافقی که در خدمت صلح و امنیت بین المللی است شدند.

در واقع پایبندی تهران به برجام که بارها در چارچوب گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی مورد تایید قرار گرفته، امکان هر گونه بهانه جویی از جانب شرکای اروپایی واشنگتن را سلب کرده و به همین دلیل تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا که حفظ برجام را در چارچوب منافع امنیتی اروپا  تلقی می کنند ، تلاش کرده اند تا با ارائه و اجرای راهکارهایی مانند اجرای قوانین مسدود کننده و نیز سازوکار ویژه مالی با ایران، زمینه تداوم حضور ایران در برجام را فراهم کنند.

بدین ترتیب حتی شرکای اروپایی واشنگتن نیز اذعان دارند که رویکرد ضد برجامی ترامپ بر خلاف تعهدات پذیرفته شده از سوی آمریکا در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما در چارچوب قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل و نیز بر خلاف اصل مسلم حقوق بین الملل یعنی لزوم ایفای تعهدات پذیرفته شده از سوی دولت ها است./