539-ə hissə-Taha surə-7-12 şərifə ayəon

539-ə hissə

وَإِن تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى (7) 

Və ehanə ıştə sıxani oşko bıvotoş,(ya məxfi hiç fərğ kardedəni) çən, həyğətən, əv(şımə) vey məxfiyə sırron(həm) zıneydə.

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَاء الْحُسْنَى (8) 

(Zira əv)Qıləy məbude ki, sovə əy co Xıdo ni. (və)vey çokə nomon bo əye.

Vəynə proqramədə de Taha mıborəkə surə sıftənə ayəon təfsiri oşno bimon və çı pərvərdıqore-aləmi sıfəton se qılə rukn və əsl bəyon be:Xalığıyyət,hakimiyyət iyən malikiyyət. ın ayəon bə ilahi sıfəton çominə rukn və əsli,yəni bəçəy alimiyyət sıfəti işorə kardedə və hamyedə:əv nəinki,fəğət çı həmmə kəson məsə oşkoə sıxanon dərəseydə, bəlkəm əv çı həmmə kəson sırronku həm aqahe.Xıdovənd çı bəşəri vey sırrinə koonku həm xəbəş heste.ım qıləy holədəy ki,mumkine qıləy fərd əy ıştə yodo bekəy və çəyku xəbəş nıbu.

Ayə dəvom bə pərvərdıqore-aləmi zotiyə sıfəton təkid kardedə və hamyedə:ım sıfəton ğərəz əv bə hiçkəsi məxsus ni.qırd kəmol iyən cəmoli sıfəton bəy məxsuse və hestemoni aləm çəy sıfəton nışon doə ovəynə iyən məzhəre.pərvərdıqore-aləmi ğudrət, əzəmət, rəhmət,hikmət iyən oxoş nıbə elmış qırd movcudatonədə de oşkoə holi mışohidə bedə.həlbəttə movcudaton miyono  inson çı ilahi kəmolatonku ziyodə bəhrəş bardə və insonon miyono Xıdo ovliyaon,ilahi sıfəton təcəlli pəydu kardə məkone.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bə insoni oşko və punhoniaqah bıə ilahi elmi  nığıl və hevujəti dığğət kardey,əy bə bevəcə koon mırtəkib bıeyku oqəteydə.

2-ə kəs bo pərəstış kardey ləyoğətış heste ki,qırd çokə sıfət və xısusiyyəton ıştədə cəmkəy və çı harcurnə yavətiyonku bə diyəroe. 

وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى (9) 

Və ayə çı Mosə xəbə(sərquzəşt) bətı omə rəsə?

إِذْ رَأَى نَاراً فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ نَاراً لَّعَلِّي آتِيكُم مِّنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى (10) 

Çoko ki, otəşış mışohidə karde,çən bəştə xıyzoni voteşe:”tikəy çəşkənən. bə rosti az otəşım vinde. ğasbu(kardey bızınom) çəyku i miğdor bo şımə biyəm ya de(həmonə) otəşi vositə qıləy ro pəydukəm.”

Çın surə sıftənə ayəon bədiqə,çın ayəku tosə Taha mıborəkə surə 80-ə ayə, çı həzrəte Mosə(ə) de etat-petati pur bıə macəra bəyon kardedə.qıləy sərquzəşt ki,bo tarıxi dırozi çı tağutə rejimon mığobilədə muğovimət kardə və çı muşkilatonku nıtarsə qırd mominon qıləy ibrəti dərse.

Çın macəra iminə baxş,çı həzrəte Mosə(ə)-i qıləy mığəddəsə vadiyədə və toyki  iyən xəlvətə biyobonədə bıə besətiku sıxan votedə.Mosə(ə) çı Mədyəniku oqardə faxti deştə xıyzoni bə ico qıləy toyki və sardə şəvi,roşon qim kardəbe,çı diyəroku qıləy otəşışon vinde.qıləy otəş ki,çəy kənoyədə qıləy fərdi huzuri nışon doydəbe. çən, əv bəştə jimoni həmro iyən hırdəni voteydə ki,şımə iyo bımandənən ta az bışom qıləy çorə roy pəydukəm.

Əmmo çı Mosə(ə)-i vində çi otəş nıbe,bəlkəm ilahi nur be ki,qıləy doyədə təcəlliş pəydu kardəbe və Mosə(ə) qımon kardedəbe ki,bışi çə otəşi şuləku peqəti.əve bəçəy tərəf hərəkətış karde.

Çı ayə zohiriku həm dərəse bedə ki,fəğət Mosə(ə) otəşış mışohidə karde və çəy aylə ım otəşış nıvinde.ım jıqo bıənəbe,əvon həm bə həmonə otəşi tərəf əşin və həni ehtiyoc nıəbi ki,Mosə(ə) coyli bışi və oqardo.

Bəle, Mosə(ə) boştə iyən boştə xıyzoni nicoti roy pəydu kardeyro bə otəşi soyəx şe, əmmo Xıdovənd çəy umməti nicoti roş bəçəy dimi ojış karde.əv boştə iyən boştə xıyzoni hidoyəti dumo nəve,əmmo Xıdovənde-Aləm çı Bəni-İsrayli hidoyətiroş bəy nışon doe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-dəvardə ğovmon tarıxi bəyon kardey iyən de navnə umməton  və yolə şəxson suud(səbarzəti) və suğuti oşno bıey,çı Kərimə-Ğıroni tərbiyəviyə şivəonku qıləyniye.

2-adətən ilahi lutfon çı muşkilot iyən saxtiyon dılədə zohir bedə.çən,çı problemonku mətarsənən iyən boştə ozavziyero bəçəvon və bışəmon.

فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِي يَا مُوسَى (11) 

Çən, çoko ki, otəşi tono omeyədə, qıləy sədo ome:”Ha Mosə ha!

إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى (12)

Həyğətən, mı ıştı pərvərdıqorim. çən, ıştə şımi evat(ıştə lınqiku bekə) tı çı Tuva mığəddəsə sərzəminədəş”.

In ayəon bə Mosə(ə)-i rəsə iminə osmoniyə sədo və çəy risolət iyən besəti bino bıey bəyon kardedə ki,çı Turi bandi kəno və Tuva vadiyədə bə əməl ome.çun Xıdovənd de Mosə(ə)-i sıxanış vote və ıştənış”Rəbb” yəni pərvərdıqor təğdımış karde, ıştə şım iyən lınqə dılə evatey əmr,bə dı cəhəti əsos be.liza çı ayə miyono ğərolış qəte ki, həm bəçəy bənav,həmən bəçəy bəpeşt oqardo.i tərəfiyo həm tı ıştə pərvərdıqori məhzərədəş.çən,bə ədəb-ərkoni rioyətkə və ıştə lınqə dılə ıştə lınqiku bekə və co tərəfiku tı qıləy mığəddəsə sərzəminədəş.çən,əy deştə şımi notəmiz məkə. çoko ki, qırd mığəddəsə məkanon bə məxsusə ehtıromi loyığin.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-Mosə(ə) de otəşi peqətey məğsədi şe,əmmo Xıdovəndi bəçəy qi qıləy yolə məmuriiyyət və məsuliyyətış noe.bəle,bandə tədbir kardedə,əmmo çı koon təğdir Xıdo dastədəy.

2-çı yolon vədə iyən mığəddəs və şərofətinə vırədə bə ədəbi rioyət kardey,bo ilahi lutfon ğəbul kardeyro iminə ğədəme.