847-ə hissə-Sadi surə-75-78 şərifə ayəon

847-ə hissə

قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ (75) 

(Xıdovəndi)Hamyeşe: ha İblis ha! bətı çiç mane be ki, bəçımı deştə(ğudrəti) dasti ofəyə mevcudi səjdə nıkoş? Aya təkəbbırəti karde yaan ki, çı barzə məğamonku biş?

قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ (76) 

Əy voteşe: az çəyku vey çokim. mını otəşiku və əvı çı gil(tuliku) ofəyə.

Navnə proqramədə votemone ki, iminə insoni xılğəti bədiqə, Xıdovənde-Aləm bə firiştəon əmrış karde ki, çəy mığobilədə səjdəkon və həmməkəsi həm səjdəş karde. ğərəz İblisi ki, bə Xıdovəndi əmri nıpemande və səjdəş nıkarde. ın ayəon hamyedə: Xıdovəndi İblsiku dəparseşe ki, çıro bə Odəmi(ə) səjdə nıkarde? aya ıştı məğam iyən vırə anədə barz be ki, bə Odəmi(ə) səjdə kardey fərmon bətı şomil nıbe? yaanki, tı bəştə təkəbbır iyən yoləşəxəti xoto, hozzı nibiş Odəm(ə)-i mığobildə bəy səjdə nıkoş?

Əmmo, İblis çəy ko nodırıst bıey, ğəbul kardey iyən peşmon bıey və tobə kardey əvəzi, Odəm(ə)-ış ıştəsə saru və exroc bıeyış elon karde və voteşe ki, çəy bo ın səjdə ləyoğətış ni. əv boştə ın sıxani isbot kardero, jıqo qıləy mığoyisəş karde və voteşe: mı ki, cınonkum və çımı cins otəşe və Odəm(ə)-i cins tuliku. təbiiye ki, otəş bəsə tulisə barz və bəpeye. çı İblisi ın mığoyisə kardeyədə bəpe ımi bəyod dənəmon ki, əvvəla çın mığoyisə qıləy dırıstə əsosış ni. zira, qıləy ağli iyən məntığiyə dəlil mevcud niki, sabitko ki, otəş bəsə tulisə bəpeye.

Saniyən fərzkəmon ki, İblis bəpeye, əmmo qıləy zəmon ki, Xıdovənde-Xalığ əmr kardedə bə Odəm(ə)-i səjdəko, çən, səjdə nıkardey və əmri tərk kardey, bə Xıdovənde-Xalıği əmri nıpemandey mənoədəy ki, de hiç qıləy məntıği i omeydəni.

Salisən, bə Odəm(ə)-i səjdə kardey əmr, bəçəy xoto nıbe ki, əv çı tulikuye. bəlkəm, bəçəy ilahi rufi xoto be ki,bəy pu kardey bıəbe və əv bəçəy xoto çı qırd məxloğatisə bəpeyə dərəcədə ğərolış qətəbe.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-bəpe bə mucrim iyən xilofkori sıxan kardey fırsət doey bıbu ta ıştə cinoyəti motiv iyən məğsədi ruşin iyən oşkoko.

2-insoni xılğət çı co mevcudatisə farğ kardedə. nəyinki, çı zəmini heyvonat iyən coninə məxloğ, bəlkəm osmoniyə mələkon iyən bəçəş nıçiyə cınon həm bə insoni rutbə iyən məğami rəsey zınedənin.

3-Xıdovəndi oşkoə əmri mığobilədə təslim bıey lozıme və bəpe çı nodırıst iyən ğeyri-məntığiyə istidlolonku dast kəşey bıbu.

4-Xıdovəndi mığobilədə xaze iyən muti nıbə iyən bəçəy əmri təslim nıbə kəson, inev aləmi pərvərdıqori vədə təkəbbırəti rəğ-rişəşon heste.

5-irğçəti və qıləy irği bəsə coqlə bəşəri irğonsə bəpe zıney, inev şəytoniyə təfəkkur iyən rəftore.

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ (77) 

Xıdovəndi hamyeşe: çən, çın dərqoyku xaric bıbi ki, tı tojniyə bıəş.

وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ (78) 

Və həyğətən, çımı nəhlət de tosə ğıyoməti ruji bətı bəbe.

Deməkə ki, İblis çı cıni toyfəku be və bə çandə soron ibodət iyən itoəti xoto, çı məlayikon cərqə və səfədə ğərolış qətəbe, əmmo çəy çı Odəm(ə)-i mığobilədə səjdə nıkardey və bə əmri nıpemandey, nışon doydə ki, əv bə ilahi əmron təslim və muti bıəni iyən pemandəni və çəy dıli çiçış piyə əvış həm əncom doə. çəy sərquzəşti daston bənə əkəsiye ki, cəhdış kardə çı qıləy məşəğğəti iyən saxtə hərəkət kardey bıə bandisə bəpe şıə və bə ğalə rəsə, əmmo bə qıləy ğəfləti ləzə xoto, lınqış fırsiyedə və çəyo eqıneydə bə də. İblis həm bəştə bə həmonə ilahi əmri nıpemandey və fırsiye xoto, həmonə məğam və vırəku suğutış karde, eqıniye və ilahi dərqoyku tojniye be.

Bə ın ayəon əsos, çəy ilahi dərqoyku tojniyesə əlovə, de tosə ğıyoməti ruji ilahi nəhlət həm bəy şomil be və əvış dəqəte.

Iyo ğasbu bə ikəsi zehni ın sıvol bırəso ki, çokonə bedə ki, qıləy bə əmri nıpemandey, əv həm bə Odəmi(ə) səjdə nıkardey,(nəyinki, bə Xıdo ıştəni səjdə nıkardey) bə jıqo qıləy dıjdə əzobi boyis bedə?.

Cəvobədə bəpe votey bıbu ki, bə əmri nıpemandey, qıləy əks və bəxoş nıomə koye, əmmo çəysə vey muhim bohəmonə xilofə ko qıləy bəhonə vardeye. həzrəte Odəm(ə) ki, Xıdovəndi bənə vəhışti qıləy boğoş boəy hozzı kardəşbe, bə əmri nıpemande və ğədəğən bıə miyvəonku nıhardeşe. əmmo, Odəm(ə)-i de İblisi farğ ımbe ki, boştə nodırıstə koyış qıləy bəhonəş nıvarde, bəlkəm, ciddiyə surətədə uzrxahəti iyən tobəş karde. liza, Xıdovəndi çəy tobəş ğəbul karde və əvış bəştə məxsusə rəhməti şomilış karde.

Əmmo, şəyton çı tobə iyən baxşeşi tələb kardey əvəzi, bəhonə dumo şe və bə ilahi nəhləti şomil be.

Çın ayəonku umutedəmon:

1-kibr, məğrurəti iyən fəxr kardey, ğərəz Xıdo rəhmət iyən nemətonku məhrum bıey co qıləy məhsulış ni və bə insoni suğuti boyis bedə.

2-lozıme camiyə bə xoşnıomə unsuron və bə ilahi unsuron nıpemandə kəson, çı cəmyətiku bə kəno bımandon. vəzifə və məsuliyyəton bəpe çı imonin iyən dırıstə ko soyb bıə şəxson ixtiyorədə bıbu.

3-şəytonsıfətə fərdon ki, bə həsəd, kin-kudurət, kibr iyən məğrurəti dıço bedən, bəpe cəmyəti dılədə təhğır bıbu.