Şiiə yolə alimon-23

İslomi iyən şiyə alim,fəğih,əxloğ iyən irfani ustad və iftixoronku qıləyni həm Seyd ibn Tavuse. Əv,çı şiyə məşhurə alimonkuye,”Luhuf” (İmom Huseyn(ə)-i məğtəl) kitobi soyb və Monğolon Bəğdadədə hukumət kardə zəmonədə çı şiəyon rəyis be ki,bəştə təğva,ziyodə murağibə və irfoni holəton xoto,de ”Cəmalul-Arifin” nomi məşhur be.Şiyə yolə alimonku qıləyni “İbn Tavus” -i de buzurquvar,təğvanin,zahid,səodətmand.arifon rəhbər,çı bəşəvnəy bəyji mandə kəson ço, kəroməti soyb və de Ali-Tavusi Tavusi nomon vəsf kardey bedə.

Seyd Rəziyuddin Əli ibn Mosə ibn Cəfər ibn Tavus çı İmom Həsən Mujtəbo(ə) iyən İmom Səccod(ə)-i nəvəonkuye ki,Hicri-Ğəməri 589-ə sori Məhərrəmə manqi 15-ə ruji Hillə şəhrədə bə dınyo çəşış oj karde. Çəy haftminə cədd Muhəmməd ibn İshoğ bə reçinəti iyən məlohəti xoto,de “Tavus” nomi məşhur be və çı Mədinə buzruquvaronku bə hisob omeydə.çəy pı hədisi elmi yolə raviyonku be və çəy inə həm çı İmomiyyə yolə alimonku qıləyni bıə Vəram ibn Fərasi kinə be. həmçinin çəy bıvə zoon iyən fərzəndon həm çı şiyə yolə alimonku bıən.Seyd ibn Tavusi çı alimon iyən camaati miyono qıləy məxsusə ehtırom və vırəş hestebe.harçənd əv zuhd,təğva iyən irfonədə vey məşhure və çəy təlif kardə kitobon əksəriyyət çı dıvo iyən ziyiorəti mevzu həxədəy,əmmo çımonsə əlovə,İbn Tavus həmçinin qıləy məşhurə fəğih,ədib və qıləy zumandə şayir be.

Seyd ibn Tavusi moəku bıə vırə Hillə çı İraği şəhronku qıləyni iyən çı Babil ostani mərkəze.ım şəhr “Şəttul-Hillə” yəni Furati ru şoxəonku qıləyni kənoəyədə və çı Bəğdadi cənub 90 kilo metrədə və bə Nəcəfi roy səmtədəy.Hicri-Ğəməri penc və şəşminə əsrədə Hillə şəhr çı İraği həmməysə ğəşənq və reçinə şəhr be və ziyodə tocir,alim iyən şayiron bə ın şəhri səmt dimışon qətəbe.Hillə şəhr Hicri şəşminə əsri sıftədə de tobə haftminə ğərn və əsri çı şiyə elmiyyə hovzə elm və iştihodi mərkəz be,peşo şiyə hovzə bə Kərbəlo və çəy bəpeştə həm bə Nəcəfi şəhr muntəğil və ovoştıney be.votedən ki,iqlə əsrədə bə 500 qılə mıştəhidi nezi Hillə şəhrədə jiyedəbin və ım çi bın diyorədə çı elmi inkişofi nəhoyət dərəcə və mığdori nışon doydə…..

Seyd ibn Tavusi ibtidoyi təhsil hillə şəhrədə be ki,əv ıştə əzizə pı məhzərədə mığəddimə elmonış omute.peşo çı co alimon elmonku oko doey xoto,bə co şəhron həm səfəş karde. Əv, sıftədə bə Kazımeyn şəhr şe.i mıddəti bəpeştə izdivocış karde və Bəğdadədə sakin be.Seyd ibn Tavus 15 sor mıddət Bəğdadədə de şoqirdon perosney və de mıxtəlifə elmon tədrisi koy məşğul be.Seyd Rəziyuddin se sor həm Həştminə İmomi(ə) hərəmi civar və kənoyədə yəni Məşhədədə jimonış karde.peşo Əv bə Nəcəf iyən Kərəbəlo hicrətış karde və bın har dıqlə şəhrədə təğribən 3 sor jimonış dəvordıne.bın zəmonədə mıxtəlif nev elmonədə şoqirdon perosney və tədrisisə əlovə,əv ıştə əsliyə hımmət və zuş çı seyro-suluk və mənəviyyati kəsb kardey royədə istifodəş karde….

Harçənd İbn Tavus fiğhi elmədə nəzə soybonku be,əmmo əv bə fətvo sadir kardey vadi daxil nıbe və bə nımoji hukmon ayid fəğət iqlə kitobış nıvıştə.əv bəsə har qıləy mevzusə vey bə əxloği və mənəvi məsələon dığğət doydəbe və çəy əsəron veyni həm bın mevzuədə be.min cumlə “Misbahul-Mutəhəccid”,”Muhasibətun-Nəfs”,”İğbalul-Ə`mal” və “Kəşful-Muhcə”  əsəron.çı İbn Tavusi həmməysə məşhurə əsər “Əlluhuf əla ğətlit-Tufuf”  yəni “bə biyoboni kıştə bıə kəson sutunə ahon”  mənoədə bıə qıləy kitobe ki,de”Luhuf” nomi məşhure.bə Seyd ibn Tavusi təlif kardə co kitobon əks ki,əvon dıvo iyən ziyorəti babədə bıən,çın kitobi qıləy torıxi cəhətonış heste.əv,dılış hestebe qıləy mıxtəsər və bəloğətinə kitob tədvin və tərtibko ki,Əba Əbdullah İmom Huseyn(ə)-i zayiron Aşurə ruji ziyorəti zəmonədə deştə bınovnon və Aşurə vağeyə həxədə həni bə co torıxi mənbəon mutaliyə kardey ehtiyocişon nıbu……