Şiiə yolə alimon-77

Məhəmməd ibn Həsən Hurr Amili Hicri-Ğəməri yonzəminə əsrədə jiyə şiyə coqlə yolə alim, muhəddis iyən fəğih be və çə alimonku be ki,Cəbəl Amili məntəğəku bə İron muhacirətış kardəbe.əv deştə “Vəsailuş-Şiyə” muhimmə kitobi təlif kardey xoto,de Sahibe-Vəsaili nomi məşhure.Hurr Amili şiyə vey barzə alimonkuye və çəy erjin iyən şəxsiyyətinə şəxsonkuye ki,şiyə akimon nəzdədə vey mehtərəm şəxs hisob beydə.ım buzurquvarə şəxsiyyət  bo bə islomi əzizə peyğombəri(s) iyən bə Məsumə İmomon(ə) rəvoyəton ittisal və dəçıkero vey erjin iyən ğoymə həlğəonku qıləyniye.

Hurr Amili Hicri-Ğəməri 1033-ə sori Rəcəbə manqi həştminə Cımə ruji Livani Cəbəl Amili kəno bıə Məşğəri diyədə Əhli-Beyti(ə) piyə qıləy məzhəbi xıyzonədə çəşış bə dıyo ojış karde.Şeyx Hurr Amili bə dınyo çəş oj kardə həmonə diyor,çı təşəyyu iyən şiyə dınyo yolə alimon perosnə vırə bıə və çı Əbuzər Ğəffari bə həmonə vırə təbid iyən dərbədər bıəbe.Şeyx Hurr Amili ıştə əsəron qıləyniyədə bın barədə jıqo nıvışteydə:”çoko ki,osmani zəmonədə Əbuzər bə Şam dərbədər be və i mıddət əyo mande və ziyodə dastəon bə zəmon şiyə bin.peşo muaviyə əvış bə diyon təbid və dərbədərış karde və əv bə Cəbəl-Amil ome və çə rujiku çəvrə millət şiyə be”.Ğazi Nurullah Şuştəri həm bın barədə nıvışteydə:”hiç qıləy ğəryə və di ni ki,İmomiyyə(Şiyə)alimon iyən fəğihonku idastə əyo nıbon.jıqo bızın ilahi təğdır jıqo be ki,əv həmməysə çokə mənəvi noxtəku qıləyniyədə bə dınyo ərsə ğədəmış noe.....

Torıxəvonon kali qıləyni Şeyx Hurr Amili İmom Huseyni(ə) şəhidə əshobonku qıləyni bıə çı Hurr ibn Yəzid Riyahi nəsliku hisob kardedən.çəy buzurquvarə pı qıləy ədib iyən fəğihə alim be ki, sıftədə ıştən deştə fərzəndi təlimi koy məşğul be və çəy inə həm qıləy pokdovnə və pərhizkorə jen be ki,əvon həmmə çə rujiqori və zəmonə yolə şəxsiyyət və fəzilətinə odəmonku bin.Şeyx Hurr Amili ıştə mığəddimə təhsilonış ıştə pı,yolə pı,amu  iyən dayi nəzdədə omuteşe ki,əvon həmmə ıştə zəmonə yolə alim və fəğihonku bə hisob omeydəbin.əv peşo bə Cubə` şe və çı Şəhid Sani nəvə,Şeyx Zeynuddin iyən Şeyx Huseyn Zəhiri palu  de elm iyən maarifi omutey koy məşğul be.Zəhiri iminə ustod be ki,bə Şeyx Hurr Amili rəvoyəti icozəş doe.rəvoyəti icozə İslomi elmon istoloh iyən terminonkuye və ım həm çı ustodi bo hədison nəğl kardero bəştə etımod kardə şoqirdi doə kətbi ya şifohi icozəye.həyğətədə,fəğət əkəson hədis nəğl kardey icozəş heste və bə hədisşınosi hovzə daxil bıey çə kəson həxe ki.əvon çı ıştə zəmonə yolə fəğih iyən alimonku bıən.çın ko foydə səhihə hədisi çı du iyən pesoxtə bıə hədisi co kardey mənoədəy....

Şiyə fəğihon miyono Şeyx Hurr Amili bəştə qətə xətti xoto əv çı “Əxbari” alimonku bə hisob omeydə.“Əxbari” unvon və nom bə Şiyə fəğihon ə dastə şomil beydə ki,bo bə ilahi təklif və vəzifəon və şəri hukmon dast pəydu kardero,bə peyğombəri(s) iyən İmomon(ə) əxabr və hədison tabe bıey kifoyət zıneydən.çımon mığobilədə ə fəğihon ki,bə iştihodi xətton roy etığodışon heste,de “Usuli” unvon və nomi zıney beydə.Usuliyon jıqo hisob kardedən ki,bo hukmon iyən dini dəsturon kəşf kardero  bəsə Ğıron iyən hədisi mətniku əlovə,bə ağli istinboti həm ehtiyocimon heste.həlbəttə,Əxbari iyən Usuli alimon əğayid iyən kəlomi məsələonədə de iyande mıştərəkin və çəvon fəğət elmi metoədə və bə şəri hukmon dast pəydu kardeyədə qıləy ixtilofışon heste.Şeyx Hurr Amili qıləy metədilə əxbari bə hisob omeydə və de usuli alimon hiç qıləy ixtilof nıbə holədə,ıştə elmi şivə və metodış çı mətonəti kəmoli royədə ğərolış doe.....