Jun 08, 2022 07:59 Asia/Tehran

istehsoli rovnəğ,inkişofi mehvər-36

Mehribonon səlom, şımə ruj bə xəyr bıbu, umidımone şımə hol-əhvol çok bıbu. ımruj bənə dəvardə 3şanbə rujon de “İstehsoli rovnəğ, inkişofi mehvər” nomo bərnomə şımə xıdmətədəmon. Şıməni dəvət kardəm de ım bərnomə dəmə bə ico bımandən.

Əzizon dəvardə bərnomədə bə İroni yolə məədənon xususi Kermanədə “mıse Sərçeşmə” nomo bıə məədəni işorə kardımone və votımone ki ım məədən Kerman ostani Cənub şərğədə ğəror qətəşe.

Əmmo Kermanədə əlovə bə Mıse Sərçeşmə məədən, ım məədəni şimol ğərb və çəy 132 kilometrə fasilədə, Meydok nomo mısi məədən, İroni mısi muhimmə məədənonku co qıləyni bə hisob omeydə.

Dınyoədə, İroni kişvər əcumlə kişvəronku bə hisob omeydə ki çəyədə vey mısi məədənon ğəror qətəşe, bə çəy xoto İroni muxtəlifə məntəğəonədə vey mısi məədənon iyən mısi muxtəlifə curon mıvcudin. İronədə mısi məədənon zəncirə, Bolğarıston kişvəriku bino bıə iyən Tırkiyə kişvəriku bəpeşt, bə İron varid be, və tosə Pakiston iyən Asiya cənub şərğ dəvom peydoş kardə.

Dəvardə 2 əsri mıddətədə, məədəniku mısi bənə rəği bekardedə bin ki çəy zımhoron kam iyən çəy əyor vey be. əmmo ımrujnə rujədə de Porfiri metodi mısi anədə ki çəy karat həm kame, mdənon vey məədəni zımheron soybin. dınyo mısi məədəni sənayeədə, ğasbo karde bəznemon, porfiri zımharon bekarde bənə təhəvoli hisob kəmon. Dınyoədə Mısi porfiri zımharon vey məhdudin. Im zımharon vey mısi mənbəonku şomilin, çimi sə əlovə, ım məədən co qılə vey erjinə metalon həm soybin. Kermani Meydok mısi məədənədə, Molibiden, nığə, tılı, qrafit, platin, paladiyom, volfram əcumlə ım erjinə metalonin ki de mısi bə ico mıvcudin. Kermani Meydok iyən Sərçəşmə mısi məədənon, dınyoədə mısi porfiri zımharonku qıləyni bə hisob omeydən. İğtisodi nəzəku, məədəni co qılə metal məhsulon bəromə, mısi istehsoli xərcon kam kardeyədə, vey yolə əmil bə hisob omeydə. bə çəy xoto, bekardə şirkəton, həmişə cəhdışone ki mısi porfiri yolə zımharon bekon.

Əmmo əzizə duston, əqə Kerman ostani Qol Qohəri osonə sıği məədəniku ki Miyonə Şərğdə bənə vey yolə məədən zıney bıdə, dəvardomon, və bə Yəzd ostoni bışəmon, həğiğətədə İroni məədəni baxşədə bə 2 minnə yolə məədəni mərkəz varid bıdəmon. Yəzd ostani məədəni vey muhimmə zımharon, osonə sığ, qrafit və zardə mısiku iborəte. Çadorməlo məədən, Bafği osonə sığə, mərkəzi Pelato( Şah qəz iyən Şimoli anomali) və Mehdi abadi zardə mıs iyən qrafit ki İroni vey yolə məədənonku bə hisob omeydə, Yəzd ostanədə ğərorış qətə. Milli səthədə, Im məədənon vey yolə əhmiyyəti soybin. Yəzad ostan, çı İroni osonə sıği vey yolə istehsol mərkəzonku bə hisob omeydə. har sor ım ostani məədənonədə, təğribən 30 milyon ton osonə sığə istehsol iyən bə co ostanon və həmçınin co kişvəron ixrac bəbe.

Yəzd ostanədə, İroni i minnə osonə sığə məədən, yəni Bafği Çəğarti osonə sığə məədən, peydo be iyən bə istesmor rəsə. Həmçınin həminə ostanədə bəpe bə Çadorməlo nomo osonə sığə məədən işorə kəmon ki çəy bekardə zımhor bə 320 milyon ton rəsedə. Və holi hazırədə İronədə osonə sığə kansentrat baxşədə vey yolə istehsoləkə məədən bə hisob omeydə.

Əmmo Mehdi Abadi zardə mıs iyən qrafiti məədən, dınyoədə bənə qrafit iyən zardə mısi 2 minnə oqətə vırə bə hisob omeydə, ki Yəzd şəhri cənub şərğədə iyən çəy 115 kilometrə fasilədə ğərorış qətə. Im məədən 200 milyon ton məədəni zımhori soybe ki 70 faiz zardə mıs və 30 faiz qrafitiku şomil bıdə. həmçınin İroni kişvərədə, Yəzdi Mehdi Abadi zardə mıs iyən qrafiti məədən, bariumi bekarde baxşədə, iminnə vırə soybe.

Bəle əzizə duston, jəqo ki votımone İron İslam Respublika vey məədənon soybe ki muxtəlifə erjinə metalon çəvonku bekarde bəbe.

Im məədənonku co qılə, İroni şimol ğərbədə və Zəncan ostanədə ğərorış qətə, ki İroni muhimmə məədəni zımhoronku bə hisob omeydə.

Həğiğətədə, bəpe bıvotəmon Miyonə Şərği zardə mıs iyən qrafiti baxşədə, ım məədən vey yolə məədən bə hisob omeydə. və de 9 milyon ton ambo, bə planon əsos, tosə vəoməy 12 sori, fabrikaon ehtiyocon təmin bəkarde. əmmo de diğğət bə ım məsələ ki ım məədəni amboon bə oxo rəsey holədəy, təyin ya ğəror bıə ki Mehdi abadi məədən çəy əvəzi istifodə bıbu. Ənqoran nomo bıə məədən bə çəy xoto ki çəy zardə mısi karati veye, dınyoədə mislış nıbıə məədənonku bə hisob omeydə.

Əmmo xosə Tolışon, Zərşuran nomo bıə tılı məədən, İroni vey yolə məədənonku co qıləynie ki Ğərbi Azərbaycan ostanədə ğərorış qətə. Zərşuran tılı məədən, bənə İroni vey yolə məədəne ki 15 kilometr de Təxte Suleymani mədəniyət iyən turizmə irson məcmuə fasiləş heste.

Im məədən 150 ton xalisə tılım ambo soybe. De ım vıcud ki İron, tılı istehsoli baxşədə vey məşhur ni, əmmo dəvardə soronədə, və həmzəman de beynəl xalğə tılı ğəyməti əlovə peydo kardey, İron ım baxşədə həm vey bə inkişof rəse holədəy. İronədə tılı sənaye çand həzo sori kanətişe. Və İron vey tılı məədənon soybe. Bə İroni ticarət sənaye və məədən vəzarətxonə statestikaon əsos, İronədə təğribən 15 qılə tılı məədən mıvcude. Həminə baxşədə, ko kardə kəson, de Zərşuran tılı istehsoli fabrika dutey vositə, ım məntəğədə, vey yolə fabrika ico kardışone ki de mislış nıbıə, bumi metodon, bə tılı istehsol kardey məşğulin. Im fabrikaədə tılı istehsol de kimyabi metod əncom bəbe. Im metodi de İroni qıləy kompaniya vositə təşəbbusi ğeyd bıə. xərcon kam kardey və plani icra kardey de normal ğeyməti 3 baxşiku i,  ım istehsol metodi məziyyətonku bə hisob omeydə.

Xosə əməson bə ım bərnomə quş doe xoto şıməku təşəkkur kardəm, dəvət kardəm de tolışi Rədio bə ico bımandən və bə ımrujnə bərnoməon idomə quş bıdənən ki koy həmroon bə şımə xıdmət təğdim bəkan.