Osmoniyə surəon-161

Osmoniyə surəon-161

Casiyə mıborəkə surə 4-ə şərifə ayədə bə inson iyən co məxloğaton xılğəti işorə kardedə və hamyedə:”və şımə iyən çəy zəmini dimisə pevolo kardə hərəkətədə bıə məxloği xılğətədə,bo yəğıni əhli nışonəon heste”.

Qıləy insoni huceyrə sistem,bənə de sırron pur bıə dıjdə sənaye şəhri soxtemoniye.insoni bədəmədə çandə həzo kilometr hırd iyən dıjdə rəğon iyən zərifə  ziyodə vey nozokə rəğon mevcude.əsəb sistemi silsiləvari çandə kilometr rabitə rıştə iyə simon və de mazqi vositəəon əvoni kontrol kardey və bəvon rəhbərəti kardey,çı insoni bədəmi odəmi bə təəccəb vardə mecuzəonkuye.çı insoni bədəmi daxili aparaton har qıləy ko tərz və çı xarici amilon hucumi  mığobilədə kardə huşinə ğıvvon insoni bədəmi mıdofiyə sistem,Xıdovənde-Xalıği ayə və nışonəonku bə hisob omeydə.

Ğərəz insoni zəmioni dimisə pevolo kardə bıə ısət çı bənə de mikroskopi vində bıə coninə məxloğ bıbu ya bənə divi cussəş bıə heyvonon bıbu,qırd ımon  deştə xısusiyyəton və mıxtəlif nev rənqarənqəti de aləmon pərvərdıqori ğudrəti dasti ofəyə bıən.çımonku har qıləyni ıştə nevbədə de çəy el iyən ğudrəti oxoş nıbə Xıdovəndi dasti ofəyə bıən.

Casiyə mıborəkə surə 5-ə ayədə bə Xıdovəndi dıjdə nemətonku çandə qılə ki,inson iyən sayir bəyjiyə mevcudaton jimonədə qıləy muhimmə təsir iyən rolış heste,işorə kardedə və çəvon nomi yəni nur,ov iyən həvo məsələ zikr kardedə və hamyedə:”və şəvi şıe-omeyədə və Xıdovəndi osmoniku vığandə ruziyədə ki, deçəy vositə zəmin mardey bəpeştə bəyji bedə və həmçinin çı vo-vavazi qıniyedə bo ıştə ağli oko doə kəson (ruşinə) nışonəon heste”.

Nur iyən zılməti nizom iyən şəvı-ruji şe-omey  ki,qıləyni çəqləyni canişin bedə və əvon iyande əvəz kardedən bə qıləy dəğiğ hisob-kitobi əsose,vey ecozkor iyən odəmi bə təəccıb vardedə. Ehanə ruj dayimi iyən həddiku ziyodə dıroz bıbu,həşi hərorət anədə ziyod əbi ki,qırd bəyji bıə məxloğat vəş əqətin əsutin və əgər  hejo şəv dıroz tulani iyən bıəbe,həmməkəs bə sardi şiddəti xoto,dəyəbin.osmoni rzığo-ruzi  yəni voş deştə təbi lətofəti çı jimon iyən tərovəti nışonəy.

In ayə həmçinin çı vo-vavzi qıniyeku həm sıxan votedə ki,əvon de oskijeni pur bıə həvo vırə bə vırə kardedən və əvoni çı coninə məxloği ixtiyorədə ğərol doydən.de karbon ğazi vositə çırkin bıə həvo bə band,biyobon iyən cənqəlon vığandedə və əy təsviyə iyən təmiz kardey bədiqə ijən bə şəhr iyən ovdonə vıron oqordıneydə ta həyot iyən jimoni nizom və sistemi balans və təraz hifz bıbu bımando.şımisə əlovə vavzaon vılon zizə pevolo kardey koyədə həm muhimmə rol ifo kardedən və ım həm bə beməyon bar və səmər doey boyis bedə.vo-kulok çı okeyanon dılədə ləpə bə əməl vardedən və deçəy vositə dıyo ov bə hərəkət omeydə və çı ufunət iyən infeksiyaku oqəteydə.həmçinin həmonə vavz okeyanonədə sınov hardə kəştiyon hərəkətədə həm qıləy rolışon  heste.