Osmoniyə surəon-170

Osmoniyə surəon-170

Fəthi mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni çılo həştminə surəy.ın surə Mədəni surəy və 29 qılə ayəku iborəte.ın surə çoko ki,çəy nomiku oşkoye,fəth iyən ğələbə mesaji rosnedə.bə deşmınon qıləy ğətiyyətin iyən ğoymə ğələbə iyən səbarzəti.

Bın surədə omə mətləbon çımiku iborəte:fəth iyən səbarzəti bəşorət,bə Hudeybiyyə sulhi ayid hodisəon və bə muminon iyən Rizvan beyəti macəra odəmon dıli səkinə iyən oroməti nozil kardey,peyğombər(s)-i məğam iyən çə həzrəti barzə hədəf,mınofiğon iyən pojənəti kardə kəson rol və çəvon norəvoə təğaza və tələbon.cihodədə iştirok kardeyku uzrin bıə fərdon,bə pəyğombəri(s) bə Məkkə daxil bıey iyən Umrə mənasiki həxədə vində hani real bıey təkid kardey iyən çı pəyğombər(s)-i tərəfdoron xısusiyyəton iyən bəvon məxsus bıə sıfəton.

Fəthi mıborəkə surə şə`ni barədə omə:Hicrəti şəşminə sori peyğombər(s) bə Umrə həcci bə vırə rosnero bə Məkkə səmt hərəkətış karde və mısılmınonış bə ın səfədə iştirok kardeyış təşviğış karde.ə həzrət bə mısılmınon xəbəş doe ki,hanədə vindəme ki,deştə əshobi bə ico bə Məscidul-Hərami varid bıəm və de Umrə mənasiki məşğulim.Mıhocir,Ənsar iyən badiyənişin ərəbon çə həzrəti xıdmətədə bə Məkkə tərəf hərəkətışon karde.təğribən ihəzo çosa nəfər cəmyət ki,peyğombər(s)-i çəvonku tələbış karde ehromi libosi bəştə tankon və ğərəz ğıboni bıə şaturon həni hiç qıləy canqi silohon deştə penıqəton ta Ğureyş xotırcəm bıbon ki,çın səfəku hədəf,Xıdo Kə ziyorət iyən Umrə həcci əncom doeye.

Peyğombər(s) bə Hudeybiyyə sərzəmin daxil be.Hudeybiyyə Məkkə sərsəmini neziyədə bıə qıləy ğəryə və ğəsəbə be.iyo Ğureyş çın mevzuku xəbədo be və rəyrə çı peyğombər(s) iyən çə həzrəti tərəfdoron roşon baste və peyğombər(s)-i bə Məkkə şəhri daxil bıey vəşon qəte.

Peyğombər(s)  ıştə nımoyəndəş bə Məkkə vığandeşe və çandə kərə çəvon miyono nımoyəndəon şin-omin.oxoyədə ziyodə dialoq və votemonon bəpeştə,çı Peyğombər(s)-i de Məkkə mışrikon miyono qıləy qıləy sulh dəvastey be.Hudeybiyyə sulh,həyğətədə dı tərəfi bə iyande həmlə nıkardeyku iborət be ki,ım həm bə mısılmınon de mışrikon miyono bıə dəvomin iyən tikrorinə canqonış bə oxo rosneşe.Hudeybiyyə sulhi mətni barədə çı peyğombər(s) iyən mışrikon miyono nəzə ixtilofon mevcud be.əmmo,nəhoyətən de dı tərəfi rizoyəti çın sulhi nomə iyən mətn nıvıştey be.

Hudeybiyyə sulhi maddəonku qıləyni ım be ki,Muhəmməd(s) ımsor oqardo və bə Məkkə şəhri varid nıbu. əmmo, ısətnə omə sori mısılmınon bə Məkkə daxil bıey bəzıneyn və ıştə mənasikon iyən mərosimon bə vırə rosney bəzıneyn.əmo,de ın şərti ki,əvon Məkkədə fəğət se ruj bəmandeyn və ıştə həcci mərosimon əncom doey bəpeştə,ijən obəqardeyn bə dumo.bın mığovilədə co çandə qılə maddəon mevcud be ki, mısılmınon Mədinəku bə Məkkə varid beyədə çəvon coni iyən moli əmniyyəti təzmin kardedəbe. həmçinin bə ğərol omin ki,çı mısılmınon de mışrikon miyono 10 sor mıddəti ərzədə qıləy peymon bastey be ki,həni əvon de canqi tərkkon.Məkkə mısılmınon ıştə məzhəbi fərizə iyən vocibaton  bə vırə rosneyədə bıə ozodi iyən çəvon ın ko təzmin kardey həm,çın sulhi maddəonku qıləyni be.

Çın hodisə bəpeştə,peyğombər(s)-i əmrış karde ki,mısılmınon ıştə ğıboni kardəninə şaturon bıbırnon ğıbonikon,ıştə səy muon bıtoşon  və ehromiku beşon.ın ko bə mısılmınon ikrohi boyis be iyən əvoış norohət karde.çıro ki,Umrə mənasik iyən mərosimi bə vırə nırosnə holədə ehromiku xaric bıey,çəvon nəzəku mumkin nıbə çi be.əmmo,peyğombər(s) şəxsən bəvə dəşe və çı ehromiku xaric be.co mısılmınon həm bə həzrəti tabe bıə holədə ın koşon əncom doe və ehromiku xaric bin.peşo hejo çə həmonə zəmoniku bə Mədinə tərəf oqardin.peyğombər(s) bə Mədinə şəhri oqardeyədə,naqahan çə həzrəti mıborəkə çehrə bə şoyvonəti ğərğ be və hamyeşone:”ısət bəmı Fəthi mıborəkə surə ayəon bəmı nozil be”. joqo ki,hamyedə: “əmə botı oşkoə fəthımon hozzı karde”.