Osmoniyə surəon-201

Osmoniyə surəon-201

Hədidi mıborəkə surə Kərimə-Ğıroni penco haftminə mıborəkə surəy,Hicrəti bəpeştə Mədinədə enovniyə bıə və 29 qılə ayəku  iborəte.Hədidi kəlmə çın surə  25-ə ayədə bəy işorə bıə ki,çı osoni mənoədəy.Hədidi mıborəkə surə ayəon kulliyə formaədə çımiku iborəte:

Xıdo sıfəton iyən tohidi barədə komilə bəhson,Xıdo royədə infoğ kardey,məxsusən Xıdo royədə cihodi əsoson zumand kardey cəhətədə,ğıyoməti ruji mumin iyən mınofiğon vəzyət,navkonə ğovmon tale və sərnıvışt, dınyo jimon,hevujə vəhışt,ənbiya və peyğombəron vığandey hədəfonku qıləyni ədoləti bərpo kardey,osoni mənfəəton,ruhbaniyyəti və iştimayi təcridi mızəmmət kardey...

Iminə ayəonkulli surətədə ilahi sıfəton bəyon kardedə ki,əvoni zıney çı insoni mərıfəti bəpe bardedə. ”Osmonon iyən zəminədə bıə çiyon bo Xıdo təsbih votedən və əv məğlub nıbə iyən hikməti soybe”.  (1)

Həyğətədə təsbih çı harcurnə ayb iyən noxsani nəfy iyən inmor kardeyku iborəte.dınyoədə qırd mevcudat bə Xıdo təsbih votedən və bə Xıdovəndi zoti pokəti və mığəddəsəti şoydəti kardedən.

Hədidi mıborəkə surə dıminə ayədə hamyedə:”Osmonon iyən zəmini hukmdorıti bəy məxsuse.bəyji kardedə və kışteydə  və əv bə harçi ğadire”.

Osmon iyən zəmini mailk iyən hukmdor Xıdoye.əv bə həmmə çiyon əhotəş heste və həmmə çiyon çəy ğudrəti ğəbzə və çanqədəy.liza,fəğət əve ki,bə bımyon bəyji kardey iyən kıştey ko ğadire.

 Hədidi mıborəkə surə seminə ayədə hamyedə:”əvvəl əve və oxo iyən zohir əve və əv bə harçi ğadire”.

Xıdo de əvvəl iyən oxo vəsf kardey,çəy əbədiyyət iyən əzəliyyətiku qıləy lətifə təbire.əv oxoş nıbə vucude və vacibul-vucude.çəy hestemon çəy pokə zotıkuye və çı biku ni ki,bə oxo bırəso ya qıləy sıftəş bıbu.əv çı hestemoni aləmi sıftədə mevcud bıə və çı dınyo fəno iyən məhf bıey bədiqə həm nevcud bəbe.de zohir iyən botıni vəsf kardey ,çəy vucudi bə qırd çi əhotə kardey mənoədəy.çıro ki,çəy əsər və təsiri həmmə vırəş dəqətə və həmmə çiyonku məxfiye.çun,çəy zot bo həmmə kəson məxfi iyən puşniyə bıə......

Hədidi mıborəkə surə 4-ə ayə Xıdovəndi vəsvi barədə jıqo hamyedə:”Əv əkəse ki,osmonon iyən zəminış şəş rujədə(şəş devronədə)  ofəyəşe.peşo bəştə hukmronəti taxti istiloş pəydu karde”.

Bın ayədə hamyedə:Xıdovənd dınyo xılğəti xılğəti bəpeştə ıştə ğudrəti taxtədə ğərol qəteydə və dınyo hukumət iyən tədbiri koş bəştə dast qəte.ın təbir Xıdovəndi hukumətiku iyən çəy hestemoni aləmi tədbirədə bıə kinayəku qıləy təbire.həmonə ayə dəvomədə  bə Xıdovəndi oxoş nıbə elmi coqlə cəhəton işorə kardedə və hamyedə:

“Bə zəmin varid bıə çi iyən çəyo xaric bıə çiyon və osmoniku rubə çiyon iyən əyo bəpe şıə çiyo (həmmə) zıneydə”.

Voşi ğətrəonku.de vo iyən həşəroti vositə bəsə zəminisə pərokəndə iyən nufuz kardə beməyon donəonku.və həmçinin ə rəsəyon ki,zəminiku sə rost kardedə.zəmini dıləku və tavonku  qılə çeşməonku.zəminiku xaric bıə ğazonku.Xıdovənd  həmmə çiyonku aqahe və həmmə çiyon zıneydə.

Həmçinin osmoniku nozil bedən:voşi doəonku qətə de tosə həşi jimonbaxş kardə şuaon.və həmçinin bə osmon suud kardə və şıə çiyon:milləti dıvon,avə və sayirə,qırd ımon Xıdovəndi palu oşko iyən ruşine.zira,çəy elm hevuj və oxoş ni.

Ayə dəvomədə hamyedə:”və əv deşməy şımə harco həm bıbon və Xıdovənd şımə əncom doə çiyon vindedə”.

Çokonə əv  deəməy,qıləy holədə ki,əmə nəyinki,ıştə xılğətədə,bəlkəm ıştə baği mandy koyədə həm har qıləy ləzə bəy peştıpurimon və bəy təkyə kardedəmon?aya mumkine ki,əv çəməku bexəbə bıbu?......