İlahi əsma iyən nomon

İlahi əsma iyən nomon

İlahi əsma və nomonku coqıləyni Mənnai nome.Mənnan “məni” rişəku çı Munim iyən Ətoəkə mənoədəy.ərəbi ədəbiyyotədə bə har qıləy sanqin və erjinə çi mən votedən.”mınnəti” kəlmə həm ki, həmonə kəlməku peqətə bıə,çı baxşey mənoədəy və çı “mənnaniku” məğsəd neməti baxşeye və “Mənnanə” Xıdovənd ıştə bandə bə dıjd iyən erjinə neməton ğərğ kardedə.həlbəttə çoko ki,zıneydon İlahi neməton qıləy həddədə ziyodəy ki,əvoni aşmardey mumkin ni.ım həyğəti Nəhli mıborəkə surə 18-ə şərifə ayədə de ın surəti bəyon kardedə:”və in təiddu ...əgər şımə Xıdo neməton aşmardey piyone əy hisob kardey nibəzıniyon”. əmmo odəmi dığğəti cəlb kardə çi ıme ki,İlahi dıjdə neməton miyono Xxıdovəndi əy de “mınnəti” nomi zikr kardə çi,bənə Ğıron,imon,imomət,risolət,viloyət iyən nıbuvvəti” bıə mənəvi nemətone.

Çoko ki,Ğəsəsi mıborəkə surə 5-ə şərifə ayədə jıqo omə:”və yuridu ən-nəmunnə... Əmə dılımon heste bəsə zəmini mıstəzəfonsə mınnət bınəmon və əvoni çı zəmini dimisə rəhbər iyən varison ğərol bıdəmon”.binobərin Xıdovəndi çı insoni ixtiyorədə noə ziyodə neməton zikr kardey,ımon həmmə bə Munimi dığğəti icod kardey xotoye.bənə Ali-İmrani mıborəkə surə 164-ə şərifə ayə ki, hamyedə:”Xıdovəndi bə muminon mınnət noşe qıləy zəmon ki,çəvon miyono çəvon ıştəniku qıləy pəyğombər vıjniyeşe ki,şəy ayəon boəvon bıhando.əvoni pokko iyən kitob və hikmət bəvon omuteşe. harçənd çəy bənav əvon qıləy oşkoə zəlolətədə bin”.(ləğəd mənnəllahu ələlmuminə iz......).həlbəttə votey lozıme ki,İslomi peyğombəri(s) vucud bo həmmə bəşəriyyoti qıləy neməte.əmmo çunki,fəət muminon çın neməton ğədri zıneydən və çəyku bəhrə bardedən,əve bın ayədə bə muminon mınnət noydə..............

Mənnani kəlmə qahi zəmon mınnət nory mənoədə oko doey bıə.məsələn əgər ikəs qıləy insoni həxədə çokiko və peşo bəy səkkuyə bıdo,mınnətış noə.ım nev mınnət çı yavə sıfət iyən əxloği rəzilətonku bə hisob omeydə.şərofətinə insonon sıfətonku qıləyni ki,havaxti ikəsi həxədə çoki bıko,əy çı viro beko.Xıdo-Rəsul(s) qıləy hədisədə jıqo hamyəşe:”hakəs bə qıləy mumini çoki bıko və peşo bəy deştə sıxanon əziyyət bıko və ya bəy mınnət bıno,Xıdovənd çəy kardə çoki botıl bəkarde və bəy qıləy (çokə)mıkofot nibədoe”..