Իրան, Հայաստան և Վրաստան․ Պարսից ծոցը Եվրասիային կապող ռազմավարական տարանցիկ ուղի
Իրանն, Հայաստանը և Վրաստանը, ունենալով փոխլրացնող աշխարհաքաղաքական դիրքեր, կարող են ձևավորել Պարսից ծոցի, Կովկասի և Սև ծովի միջև կարևոր տարանցիկ երթուղի․ մի ուղի, որը կարող է ամրապնդել Իրանի դիրքը եվրասիական տնտեսական ցանցում և բազմազանեցնել երկրի առևտրային տարբերակները արտաքին ճնշումների պայմաններում։
Ինչպես հաղորդում է «Փարս Թուդեյ»-ը՝ հղում անելով «Մեհր» լրատվական գործակալությանը, Վրաստանը, չնայած ԱՄՆ-ի և Եվրոպական միության հետ ունեցած հարաբերություններին, հրաժարվել է միանալ Իրանի դեմ Եվրոպական միության սահմանած պատժամիջոցների մեծ մասին և փորձում է հավասարակշռություն պահպանել Արևմուտքի շահերի ու հարևանների հետ տնտեսական հարաբերությունների միջև։
Հաղորդագրության համաձայն՝ Իրանի և Վրաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը 2024 թվականին հասել է շուրջ 322 միլիոն դոլարի, իսկ երկու երկրներն ունեն զգալի ներուժ էներգետիկայի, առևտրի, զբոսաշրջության և տարանցման ոլորտներում։
Այս համատեքստում Հայաստանը կարող է դառնալ Իրանը Վրաստանին և Սև ծովին կապող ռազմավարական օղակը։ Իրան–Հայաստան–Վրաստան երթուղին, առանց Թուրքիայի տարածքով անցնելու, հնարավորություն է տալիս Իրանին մուտք գործել Կովկասի, Սև ծովի և Արևելյան Եվրոպայի շուկաներ և, Հյուսիս–Հարավ միջանցքին զուգահեռ, նպաստել Իրանի առևտրային ուղիների բազմազանեցմանը։
Ռեշտ–Աստարա երկաթուղու ավարտը, Իրան–Հայաստան–Վրաստան երթուղու տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Կենտրոնական Ասիայի հետ կապերի ամրապնդումը, այս ներուժի իրացման հիմնական նախադրյալներից են։
Այս ցանցի զարգացման դեպքում Իրանը կարող է վերածվել Պարսից ծոցի, Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և Սև ծովի միջև կարևորագույն տարանցիկ հանգույցներից մեկի։ Դա այնպիսի ներուժ է, որը կարող է բարձրացնել Թեհրանի տնտեսական հզորությունն ու արտաքին ճնշումների պայմաններում նրա բանակցային դիրքերը։
