Կյանքն Արևմուտքում․ Հայացք ներսից(24)

ԱՄՆ-ում առողջապահության համակարգը ,միլիոնավոր ամերիկացիների մտահոգության խնդիրներից է: ԱՄՆ-ում տասնյակ միլիոնավոր քաղաքացիներ ապրում են առանց առողջապահության ապահովագրության, և միլիոնավոր ամերիկացիներ չնայած սոցապահովագրության ,բայց ,կախված լինելով սոցապահովագրության պայմանագրի ձևերից ,երբեք չեն վայելում առողջության և բուժման նույն չափանիշը, ինչը առկա է մյուս զարգացած երկրներում :

Հասարակությունների արդյունաբերականացմամբ ,քաղաքաբնակության և արդի կենցաղի արագ զարգացմամբ ,մարդկային հասարակությունները  հիմնական փոփոխությունների ենթարկվեցին ՝ կենսակերպի, սոցիալական հարաբերությունների, առողջապահության և բժշկական խնդիրների առումով:Այս փոփոխություններից է առողջության ոլորտը:Այսօր դեղերի  օգտագործումը, ժամանակակից կյանքի կարևոր և անբաժանելի մասն է:Աշխարհում գոյություն ունի ավելի քան 20,000 տեսակի դեղամիջոց , որոնք բոլորը, չնայած իրենց բուժման  հատկանիշներին  կարող են նաև վնասակար լինել:Ասվում է, որ դեղագործական արդյունաբերությունն աշխարհում եկամտի երրորդ մեծ աղբյուրն է:2017 թվականին, ըստ տվյալների, աշխարհի դեղագործական արդյունաբերության արժեքը հասել է ավելի քան 11 տրիլիոն դոլարի: ԱՄՆ-ն աշխարհում դեղի արդյունաբերման գլխավոր դերակատարն է: Դեղի համաշխարհային  շուկայում, որի արտադրության  80 տոկոսը  զարգացած երկրների վերահսկողության տակ է  ,ԱՄՆ-ի բաժինը  ավելի քան մեկ երրորդն է:Այս շաբաթվա «Կյանքն արևմուտքում.հայացք ներսից»հաղորդաշարի ընթացքում կանդրադառնանք այդ երկրում առողջապահական համակարգին:

ԱՄՆ-ում առողջապահության համակարգը ,միլիոնավոր ամերիկացիների մտահոգության խնդիրներից է: ԱՄՆ-ում, տասնյակ միլիոնավոր քաղաքացիներ ապրում են առանց առողջապահության ապահովագրության, և միլիոնավոր ամերիկացիներ չնայած ապահովագրության ,բայց  ,կախված լինելով ապահովագրության պայմանագրի ձևերից ,երբեք չեն վայելում առողջության և բուժման նույն չափանիշը, ինչը առկա է մյուս զարգացած երկրներում :Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ում առողջապահության և բուժման ոլորտում յուրաքանչյուր անհատի  ծախսը   գրեթե երկու անգամով գերազանցում է Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության այլ անդամների համար նախատեսված միջին գումարից:ԱՄՆ-ում, մեկ շնչի հաշվով մոտ 9000 դոլար ծախսվում է առողջապահության և բուժման  պահպանման վրա,որը շատ ավելին է , քան աշխարհի ցանկացած այլ երկրում: Սակայն տարեց տարի նվազում է այդ երկրի ժողովրդի գոհունակությունը այդ երկրում  առողջապահության ու բուժման առումով: Հատկանշական է ,որ  2017-ին անցկացված  սոցհարցման արդյունքում պարզվում է,որ ամերիկացիները բուժսպասարկությունը  համարել են  , որպես իրենց ամենակարևոր խնդիրը:Այդ խնդրի կարևորությունը իհայտէ եկել , ինչպես հանրապետական, այնպես էլ դեմոկրատական  կուսակցությունների նախընտրական քարոզարշավներում:ԱՄՆ-ում  անցկացվող ցանկացած ընտրությունների նախօրեին ,առողջապահության հարցը դառնում է թեժ ընտրական քննարկումների թեմա թեկնածուների միջև, և ժողովրդին տրվում են բազմաթիվ խոստումներ  այս առումով:

Նույնիսկ հիվանդությունների կանխարգելման և պատվաստումների առումով  այլ արդյունաբերական երկրների համեմատությամբ ԱՄՆ-ի առողջապահական համակարգի գործունեությունը  շատ թույլ է: Նշելի է ,որ յուրաքանչյուր տարի ԱՄՆ-ի բնակչության զգալի մասը մահանում է գրիպի վիրուսի պատճառով: 2017-ից 2018 թվականներին այդ երկրում 61հազար մարդ մահացել է  գրիպի պատճառով: ԱՄՆ-ի CDC-ի զեկույցի համաձայն, վերջին ամիսներին ևս տասնյակ միլիոն հոգի այդ երկրում վարակվել են գրիպի վիրուսով և գրիպի հետևանքով գրանցվել է 12-ից 16 հազար մահեր:

ԱՄՆ-ի  կառավարությունը տարեկան 2 տրիլիոն 800 միլիոն  դոլար է ծախսում առողջապահության ու բուժման հարցով:Եթե ​​ԱՄՆ-ի առողջապահական համակարգը  առանձնացվի այդ երկրից , ապա դա կարող է առանձին    համարվել աշխարհի հինգերորդ խոշոր տնտեսությունը՝,այսինքն ՝ ԱՄՆ-ը, Չինաստան, Ճապոնիա, Գերմանիա, ԱՄՆ-ի առողջապահության ու բուժման համակարգ և Ֆրանսիա: ԱՄՆ-ում, յուրաքանչյուր վեց դոլարից մեկ դոլարը  ծախսվում է առողջության և բուժման համար: Սա, այս երկրի ամենակարևոր մարտահրավերներից մեկն է:Սակայն  համեմատած այլ երկրների հետ, որոնք ավելի քիչ են ծախսում իրենց ժողովրդի առողջության համար, արդյունքները շատ էլ նշանակալի ու արդյունավետ չեն: Հասարակության էթնիկական, ռասայական և սոցիալ-տնտեսական խմբերի առողջության առումով, ամերիկացիները ականատես են բազմաթիվ անհավասարությունների: 

ԱՄՆ-ում ,սևամորթ քաղաքացիների թիվը ավելի քան  40 միլիոն է , որը կազմում է ԱՄՆ-ի բնակչության 13 տոկոսը:  Ըստ Pew հետազոտական ​​կենտրոնի, 2016-ին ԱՄՆ-ում  ծագումով  եվրոպացի յուրաքանչյուր սպիտակամորթ ընտանիքի եկամուտը կազմել է 171,000 դոլար:Սակայն նույն ժամանակահատվածում  սևամորթ ընտանիքների եկամուտը  կազմել է ընդամենը 17,000 դոլար:Եկամուտների այդպիսի 10 պատիկ տարբերությունը  աննախադեպ է 2007 թվականից ի վեր,  որը ապացուցում է ԱՄՆ-ում սևամորթ և ծագումով եվրոպացի սպիտակամորթ ընտանիքների միջև տնտեսական խորը տարածությունը: Հաշվի առնելով, որ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով ՝ ամենուր առողջապահության ու բուժման համակարգերի ձախողման հիմնական պատճառը աղքատությունն է, ուստի լավապես հասկանալի է, թե ինչու ԱՄՆ-ի  սևամորթ հասարակության մոտ ,իհամեմատություն   սպիտակամորթների,  առողջապահական մակարդակը ցածր է:« Աքսիուս» ամերիկյան կայքէջի անցկացրած սոցհարցման արդյունքների համաձայն, ԱՄՆ-ում 2020 թվականի առաջիկա նախագահական ընտրություններում, սևամորթ տղամարդկանց մասնակցության  դրդապատճառն առողջապահական ծախսերի մասին առկա մտահոգություններն են:

ԱՄՆ-ի  առողջապահական համակարգի քննադատների հնչեցրած հարցերից է՝դեղերի բարձր  գինը:Ամերիկացիները նմանատիպ դեղամիջոցի դիմաց, ավելի շատ գումար են վճարում այլ երկրների ժողովրդի համեմատությամբ: Օրինակ, Nexium- ի դեղի միջին գինը, որը ԱՄՆ-ում  215 դոլար է, Շվեյցարիայում 60 դոլար է:Այս գնի բարձրացումը պայմանավորված է դեղերի արտադրողների և ապահովագրական ընկերությունների կողմնակի  շահույթով:Նույնպես քննադատները համոզված են, որ առողջապահության համակարգի ծախսերի  մեկ երրորդը սպառվում է  այն բաների վրա, որոնք չեն ազդում ժողովրդի առողջապահական հարցերի բարելավման վրա: Ինչպես օրինակ ,ԱՄՆ-ի  հիվանդանոցների վարչական ծախսերը եռապատիկ գերակշռում են այդ երկրում պրոֆեսիոնալ սպորտի ընդհանուր ծախսերից: Ամերիկացի յուրաքանչյուր երեք բժշկի  համար կա վարչական հարցերի երկու աջակցող,նրանց  վարչական աշխատանքը կատարելու համար:

ԱՄՆ-ում , նույնիսկ պետական ​​հիվանդանոցներում անվճար բուժում գոյություն չունի: Բժշկական օգնության յուրաքանչյուր ծախս , ներառյալ շտապօգնության ծախսը  կատարելապես պիտի վճարվի կամ հիվանդի կամ ապահովագրական ընկերության կողմից: ԱՄՆ-ում տնտեսական սնանկության կեսից ավելին  ուղղակիորեն առնչվում է  բժշկական ծախսերի հետ, և այս առումով յուրաքանչյուր րոպե  երկու հոգի  սնանկացման եզրին են գտնվում: Համաձայն 2010 թվականին ընդունված «Էժան բժշկական ծառայությունների օրինագծին» կամ «Obamacare»-ի, որոշված էր առողջապահության  ապահովագրության մեջ  ընդգրկված ամերիկացիների թիվն աճ արձանագրեր: Բայց մինչև Օբամայի նախագահության ավարտը, ԱՄՆ-ում բուժծառայությունների ապահովագրությունը ,իհամեմատություն աշխարհի  զարգացած երկրների ամենավատ իրավիճակում էր: 2007-ից մինչև  2016 թվականը, գործատուների բուժման  ապահովագրության գինն աճել էր 52 տոկոսով, իսկ աշխատողների համար ՝ 73 տոկոսով:Ըստ ԱՄՆ-ի  մարդահամարի վարչության , ամերիկացիների միջին եկամուտը նույն ժամանակահատվածում նվազել  է 8% -ով:Դոնալդ Թրամփի իշխանության գալով , ըստ «Նյու Յորք Թայմզ» -ի, նրա քաղաքականությունը պատճառ դարձավ, որ 400,000 երեխաներ կորցնեն իրենց ապահովագրությունը և նրա առաջարկած բյուջեն,  երկիրը խոցելի դարձրեց  վարակիչ հիվանդությունների դիմաց:«Նյու Յորք Թայմզ»-ը գրել է.«Ինչ էլ որ պատահի կորոնավիրուսի հետ, ԱՄՆ-ի առողջապահական համակարգը աղետ է:Այս անհաջողությունները հետևանքն են անցյալի,իսկ այժմ Թրամփը ավելի է սաստկացնում  դրանք:Հատկապես «Obamacare» - ի ոչնչացումը `առանց առաջարկելու այլընտրանք, որը անպատասխանատվության գագաթնակետն է:«Դա քաղաքականություն չէ, դա սաբոտաժ է»:

Ամերիկուհի Նորա Մանգան «Առողջ ապրուստ»Healthyliving կայքում հոդված է գրառել  «Իմ կյանքը խորտակվեց» խորագրով,որի մեջ գրել է.«Ես կրթված, ամուսնացած կին եմ, տնային տնտեսուհի և չորս երեխաների մայր:Երջանիկ կյանքով էի ապրում ,մինչև այցելեցի օրթոպեդ բժիշկի:Բժշկին ասացի, որ ոտքիս մատների  շրջանում քիչ  ցավ եմ զգում:Նա  ինձ տվեց դեղատոմս, որը սկիզբն էր անթիվ դեղատոմսերի,  որոնք ես ամեն ամիս ստանում էի  նրանից ՝ Օքսի կոդոն օգտագործելու համար:Այդ դեղատոմսերը իմ դժոխք մուտք գործելու համար էին: Վեց ամսվա ընթացքում ես խենթի նման դարձա թմրամոլ... Համեմատաբար կարճ ժամանակ անց, իմ դեղատոմսով ճշտված օքսի կոդոնի քանակը ընդհանրապես չէր ազդում  իմ ցավերին:Դեղ ,որը փոխեց իմ կյանքը:Պետք է նաև իմանաք, որ երբ այլ եղանակներով «Օքսի քոդոն»եք ձեռք բերում դրա , ամեն  մեկ գրամը ձեզ համար արժե  մեկ դոլար:Այսպիսով, ես ծախսում էի մեր խնայողությունները և ոչ մի այլ բանի մասին չէի մտածում»:

ԱՄՆ-ում բնակվում են  աշխարհի բնակչության ավելի քիչ քան 5 տոկոսը, բայց այդ բնակչությունը սպառում է հանգստացուցիչ դեղերի  չորս հինգերորդը , որոնք խիստ մոլություն  են առաջացնում:Ամերիկացի բժիշկները յուրաքանչյուր դեղատոմսով  նշանակում   են նաև այդ հանգստացուցիչ դեղերը:Այսօր ԱՄՆ-ում հանձնարարված հանգստացուցիչ դեղերի  զոհերի թիվը ավելին է, քան հերոինի և կոկաինի զոհերի ընդհանուր թիվը:Իհարկե, միայն հանգստացուցիչ դեղերը չեն ,որ շատ են օգտագործվում ամերիկացիների միջոցով:Տարբեր դեղերի գովազդը հեռարձակվում է ամերիկյան բոլոր հեռուստատեսային ցանցերում 24 ժամվա ընթացքում, ինչը ժողովրդին մղում է ,որ իրենց ամենաչնչին խնդրի կարգավորման համար օգրտագործեն դեղեր: Տվյալների համաձայն,  վերջին տարիներին աճ են արձանագրել արյան ճնշման, արյան լիպիդների, դեպրեսիայի, շաքարախտի և ցավազրկող դեղերի օգտագործումը: Այս դեղերի նշանակումը շատ շահավետ  է ամերիկյան դեղագործական ընկերությունների համար:Անտարակույս  հիվանդությունը բուժելը կամ վերահսկելը դեղեր է պահանջում, բայց այն, ինչ մենք տեսնում ենք ԱՄՆ-ում , շատ հեռու է բժշկական փաստերից և անհրաժեշտություններից: «Ինչու են ամերիկացիները    դեղատոմսերով  սպառում ցավազրկիչ դեղերի 80 տոկոսը» Why Do Americans Consume 80 Percent Of All Prescription Painkillers?հոդվածագրի համաձայն.«Մենք թմրամոլ ազգ ենք, որը միշտ փնտրում է այնպիսի ելքեր , որը պետք է լրացնի այն դատարկ տարածքները, որոնք նա զգում է իր  սրտի խորքում:Հանգստացնող դեղերի նկատմամբ մոլության  ճգնաժամը մի  նշան է, որը վկայում է   շատ ավելի խորքային խնդրի մասին»:

Հաջորդ ծրագրում մենք կխոսենք ԱՄՆ-ի  ժողովրդի առողջության հարցով ,այդ երկրի  դեղագործական արդյունաբերության դերի մասին:Մինչ նոր հանդիպում Տերն ընդ Ձեզ: