مصاحبه با آقای نجیب منلای نویسنده و تحلیل گر امور افغانستان

اجلاس علمای دینی پاکستان افغانستان و اندونزی در جکارتا برای مبارزه با تروریسم در افغانستان

مصاحبه کننده : عاشق حسین طوری

س/

از یک سو کشتار افغانستان از سوی طرفهای درگیر در افغانستان ادامه دارد و از سوی دیگر دولت افغانستان سعی می کند با یافتن راه صلح به این کشتار پایان بخشد به همین هدف قرار است جمعه آینده علمای دینی پاکستان افغانستان و اندونزی در  جکارتا پایتخت اندونزی اجلاس برگزار کنند . دولت افغانستان می گوید که این جلسه نتایج مثبت خواهد  داشت و امیدوار است که در این نشست جنگ افغانستان حرام اعلام شود نظر شما دراین باره چیست؟

پ/

جنگ افغانستان یک جنگ پیچیده است این جنگ به اسم اسلام و درخاک افغانستان ادامه دارد ولی نه به اسلام ربطی دارد نه به افغانستان بنا براین هر تلاشی که برای صلح صورت می گیرد خوبست و باید با آن کمک شود ولی خیلی نمی توان روی آن حساب باز کرد ، اجلاس آینده جکارتا  چند نکته مثبت دارد. اول اینکه در فاجعه چهل ساله افغانستان علمای پاکستان  همیشه در کنار تروریسم ایستاده بودند و اگر برای اولین بار اینها  اعمال تروریستها را به گونه ای محکوم کنند این یک پیام خوبی برای جهانیان خواهد بود ولی نباید به آن زیاد امیدوار بود  چون که این یک بازی خطرناک و پيچیده است برای بدنام کردن اسلام . کسانی که به تحریک بیگانگان در افغانستان می جنگند و افغانها را می کشند برای آنها فتوای علما هیچ اهمیت ندارد. هر دفعه که یک مدرسه یا مسجد سوزانده میشود کلی قرآن در آن سوخته می شود بنا بر این برای آنها اینگونه فتواها مهم نیست از سوی دیگر مقامات پاکستان هم همیشه در دو سو بازی کرده اند یعنی از یکسو در مجامع بین المللی  تروریسم را محکوم می کنند و از سوی دیگر از تروریستها در منطقه حمایت می کنند . اگر علمای پاکستان این تروریسم را محکوم کنند این می تواند برای ما یک اطمینان باشد ولی نه مقامات استخباراتی پاکستان و نه تروریستهای جهان  و نه دیگران به این فتواها هیچ اهمیت نمی دهند. بنا بر این من به این اجلاس چندان امیدوار نیستم

س/

سال گذشته هم قرار بود علمای افغانستان پاکستان و اندونزی در جکارتا جلسه داشته باشند که  علمای پاکستان در آن شرکت نکردند این دفعه آیا علمای پاکستان در این اجلاس شرکت خواهند کرد اگر چه شما گفتید  که  این اجلاس نتیجه چندانی نخواهد داشت؟

پ/

ظاهرا شرایط تغییر کرده است . پاکستان فکر می کرد که این فشاری که بر روی این کشور آمده است چند روز دوام آورده و پایان خواهد یافت ولی این دفعه فشارها ادامه پيدا کرد و بنظر می رسد  جامعه جهانی از عملکرد پاکستان  به تنگ آمده است و دیگر ادامه این وضعیت را تحمل نمی کند لذا گمان قوی اینست که علمای پاکستان هم در این جلسه شرکت کرده و تروریسم محکوم خواهد شد اما این که با چه کلماتی محکوم می شود و علمای پاکستان چقدر صداقت خواهند داشت گفتن آن سخت است  وشاید علمای پاکستان سعی کنند باز هم درمیان تروریسم خوب و بد تفکیک قایل شوند ولی در مجموع این امید وجود دارد که علمای افغانستان و اندونزی دلایل آنها را رد کرده و تروریسم را بطور مطلق محکوم کنند.

س/

اینکه در ابتدا گفتید که این جنگ نه به اسلام ربط دارد و نه افغانستان این واقعا درست است و این یک جنگ تحمیلي و زرگری است سوال اینست که کسانی  ویا قدرتهایی که این جنگ را به افغانستان تحمیل کرده اند آیا آنها اراده کرده اند که این جنگ را به پایان برسانند؟

پ/

کسانی که این جنگ را تحمیل کرده اند برای رسیدن به منافع خود آنرا جاری نگه می دارند.  الان  اینها به تعدیل منافع نیاز دارند. مثلا همین پاکستان در ابتدای جنگ افغانستان علیه شوروی توانست  به وسیله جنگ افغانستان تجارت کند و خود را به یک قدرت بزرگ اقتصادی و نظامی مبدل در آورد ، در آن زمان جنگ به نفع پاکستان بود و الان هم جنگ به نفع پاکستانست چون هنوزهم ازادامه جنگ به منافع خود می اندیشد.  ارتش پاکستان در سایه این جنگ توانست به مناطق قبایلی که انگلیسی ها در دویست سال نتوانستند خود را به آنجا برسانند رسانده است . اما الان نظام جهانی تغییر کرده و جهان یک قطبی شده است و  در این تحول جدید خود پاکستان جایگاه مرکزی خود را از دست داده است و ممکن است آن دسته از دوستان پآکستان که پاکستان به آنها افتخار می کرد هم با این کشور درگیر شوند.  لذا الان ادامه جنگ در افغانستان به ضرر پاکستان هم می باشد و شاید  مقامات پاکستان منافع خود را در  پایان جنگ جستجو کنند.  این تفکر در حلقات سیاسی پاکستان خیلی پیشرفت کرده است ولی در میان ارتش و هیات  مقتدره هنوز هم تفکرات قدیمی وجود دارد ولی من فکر می کنم که یک تغییر بوجود آمدنی است و ما امیدواریم که این تغییر بوجود بیاید .

س/

اگر قدرتهایی که در افغانستان جنگ را ادامه می دهند اگر به پاکستان چراغ سبز نشان نمی دادند آیا پاکستان می توانست  در هیجده سال گذشته به دخالتهای خود در افغانستان ادامه دهد؟

پ/

بدون شک امریکا هم در این مساله نقش دارد ما نباید امریکا را به چشمی نگاه کنیم که مثلا اشتباه نمی کند و کاملا براساس قانون  وعدالت عمل می کند . امریکا زور دارد ولی عقل امریکا به اندازه ای نیست که مردم ما فکر می کنند که تمام توطئه ها را امریکا طرح ریزی می کند . اینها فقط از شرایط مختلف به نفع خود  استفاده می کنند. امریکا مسوولیت دارد ولی ما هم باید به مسوولیت خود عمل کنیم امریکا برای ما زمینه فساد را فراهم می کند ولی این ماییم که فساد می کنیم . امریکا بدون شک اراده تخریب چهره و ارزشهای اسلام را دارد اما عملا این کار  را ما انجام می دهیم . امریکا سعی می کند که قدرت بشری ما را به نفع خود بکار بگیرد اما این ماییم که در میدان می جنگیم. بنا براین  ما هم مسوولیت داریم اگر ما کشورهای اسلامی خود را بشناسیم و منافع و ارزشهای خود را بشناسیم فکر نمی کنم که امریکا یا کشور دیگر بتواند نظر خود را بر ما تحمیل کند.

س/

از یکسو مقامات استان سرپل می گویند ترویستهای داعش همراه با خانواده های خود در شهرستان صیاد این استان مستقر شده و فعالیت خود را گسترش داده اند. چند روز پیش آقای حضرت علی در پارلیمان افغانستان ادعا کرد که در کابل چهار مرکز تولید  داعش فعال  هستند . از سوی دیگر آقای سرول مولوتف معاون وزیر خارجه روسیه ادعا کرد  که شمال افغانستان دارد به مرکز جدید تروریستها مبدل می شود در افغانستان از چهار تا ده هزار داعشیان حضور دارند که بیش از نیمی از آنها در شمال افغانستان هستند نظر شما چیست؟

پ/

در رابطه با حضور داعش در افغانستان همه بر این نظرند که این گروه در افغانستان حضور دارد که یک گروه جدید و تروریستهای بین المللی هستند و مخالفان  سنتی نیستند. این که این شبکه چقدر گسترده است نظر دولت افغانستان و روسیه  با هم فرق دارد.   در جایگاه  پاسخ به  این مساله موضع روسیه قابل دفاع نیست چون تروریسم را نمی توان به وسیله تروریسم از بین برد . اگر  به این بهانه که  داعشیان در افغانستان آمده اند  روسیه بخواهد برای مبارزه با این گروه طالبان را تقویت کند این به هیچ وجه به نفع روسیه نیست ، در افغانستان ادامه جنگ  به ضرر روسیه است . بنا بر این موضع روسیه در این مساله نه از نظر اخلاقی و نه عقلي قابل قبول نیست . در شمال که داعش مستقر می شود پرواضح است که هدف داعش افغانستان نیست بلکه آسیای میانه و روسیه است   و این داعشیان که در افغانستان مستقر هستند  کارشناسان محلي و بین المللی بر این نظرند که اعضای آن تبعه جمهوریت های روسیه می باشند. اینها برای افغانها نمی جنگند و از افغانستان فقط بعنوان سکوی پرتاب استفاده می کنند اگر روسها بخواهند آنها را در افغانستان سرکوب کنند این محاسبه غلطی است  دامنه این جنگ بالاخره به روسیه خواهد رسید و تنها راه مبارزه با این فتنه اینست که تمام جهان و کشورهای منطقه برای مبارزه با آن دست به دست هم بدهند. استفاده از تروریسم علیه یکدیگر در قرن بیستم جهان را با بحرانها مواجه کرد و در قرن بیست ویکم شاید دنیا را نابود کند . باید با تروریسم مانند وبا و سایر بیماری ها بطور جهانی مبارزه شود.