ایران څنګه یورانیم ترلاسه کوي؟

پارس ټوډې - د یورانیم استخراج او پروسس په برخه کې وروستي بدلونونه ښیي چې ایران د سوله ایزې کارونې لپاره د اټومي سونګ موادو په چرخه کې د یوه خپلواک هیواد په توګه خپل ځای تثبیت کوي.

په وروستیو کلونو کې، ایران هڅه کړې چې د خپل یورانیم رسولو سلسله له بهرني انحصار ه ځان بسیاینې ته واړوي. دا بدلون نه یوازې د لویدیځ بندیزونو په ځواب کې شوی، بلکې د اټومي سونګ موادو د دورې د ثبات لپاره د هیواد د اوږدمهاله ستراتیژۍ یوه برخه هم ده. د پارس ټوډې دا مقاله د دې پوښتنې ځواب ورکوي چې ایران څنګه یورانیم ترلاسه کوي؟

د انقلاب له بریا مخکې

د اسلامي انقلاب له بریا مخکې، ایران هڅه وکړه چې د فرانسې شرکت یوروډیف کې د ګډون او په ګډ شرکت سوفیدف کې د پانګونې له لارې د وارداتو له لارې د خپلو یورانیمو اړتیاو یوه برخه ترلاسه کړي. د پام وړ پانګونې سره سره، فرانسې له انقلاب وروسته ایران ته د یورانیمو رسولو څخه انکار وکړ. د فرانسې دا اقدام ایران دې ته اړ کړ چې د سوله ایزو کارونو لپاره د یورانیم سرچینو کورني پراختیا باندې خپل تمرکز زیات کړي.

کورني ظرفیتونه

د ایران د اټومي انرژۍ سازمان او جیولوژیکي مطالعاتو د معلوماتو له مخې، ایران په یزد، هرمزګان، کرمان، خراسان رضوي او سویل، ختیځ او لویدیځ آذربایجان، فارس او لرستان ولایتونو کې د طبیعي یورانیم د پام وړ زیرمې لري. په یزد کې د ساغند او خشومي او په بندر عباس کې د ګچین په څیر فعال کانونه په ایران کې د یورانیم د کانونو ترټولو مهم مرکزونه دي.

د زیربناوو پراختیا

د ایران د اټومي انرژۍ سازمان ویاند بهروز کمالوندي د رسمي څرګندونو له مخې، په ایران کې د زیړ کیک تولید ظرفیت په کال کې شاوخوا 40 ټنه دی. دا مقدار د بوشهر د بریښنا فابریکې او څیړنیزو ریکټورونو لپاره د سونګ توکو رسولو لپاره کافي دی. په هرصورت، ایران له 2022 راهیسې په 12 نویو کانونو کې کیندنه پیل کړې او هدف یې ټاکلی چې کلنی تولید 71 ټنو ته لوړ کړي.

ځان بسیاینې

د یورانیم په رسولو کې د ځان بسیاینې په لور د ایران حرکت نه یوازې د نړیوالو محدودیتونو ځواب دی، بلکې د اټومي سونګ دورې د ثبات لپاره د اوږدمهاله ستراتیژۍ یوه برخه هم ده. دا پروسه به ایران ته په داسې موقف کې ځای ورکړي چې خپل اټومي پروګرامونه پرته له دې چې په بهرنیو عرضه کونکو تکیه وکړي، پرمخ بوځي. ایران تل د اټومي انرژۍ په سوله ایزه کارونې ټینګار کړی دی.