مصاحبه با آقای وحید مژده خبرنگار و نویسنده معروف افغانستان
خروج امریکا از برجام و پیامدهای احتمالی آن
مصاحبه کننده : عاشق حسین طوری
س/
مستحضرید که امریکا از توافق ایران با کشورهای پنج باضافه یک معروف به برجام خارج شد که این امر واکنشهای مختلفی درپی داشته اشت برخی از کشورها از آن انتقاد کرده اند و برخی مانند اسراییل و معدودی کشورهای عربی از آن استقبال کرده اند نظر شما درباره این مساله چیست و شما در مجموع خروج امریکا از برجام را چگونه ارزیابی می کنید.
پ/
توافقی که در سال ۲۰۱۵ درمیان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای ۵ باضافه یک حاصل شد بعد از بحثها و تحقیقات زیادی این توافق حاصل شده بود ، آژانس اتمی و سازمان ملل وغیره در جریان بوده و این توافق را تایید کردند. در آن زمان خیلی از کشورها این توافق را در راستای صلح جهانی یک دستاورد محسوب کرد. اما وقتی آقای ترامپ رییس جمهور امریکا می خواست خود را کاندید کند با این توافق مخالفت کرد. در حالی که این یک اصول و قانون بین المللی است که وقتی یک کشور یک معاهده جهانی را که در آن چند کشور حضور داشته باشند به امضاء می رساند ، این گونه نیست که با تغییر رییس جمهور در آن کشور ، حاکم آن کشور بگوید که من این توافق را قبول ندارم. بهر حال ترامپ بلاخره از این توافق خارج شد البته این خروج بعد از مشورتهای ترامپ با اسراییل و برخی از کشورهای عربی صورت گرفت الان که این امر صورت گرفته است کشورهای اروپایی که این توافق را امضاء کرده اند می گویند که ما تصمیم ترامپ را قبول نداریم برخی هم با لهجه نرم به ابراز تاسف بسنده کرده اند در اصول بین المللی هم کار ترامپ قابل قبول نیست و کار ترامپ مشابه کارهایی است که هیتلر قبل از جنگ جهانی دوم انجام می داد و بنظر من دوران فاشیسم و ناسیسم دوباره دارد در کشورهای غربی تکرار می شود. چون اینها خواهان سیطره خود در کشورهای دیگر هستند و قراردادهایی را که جهانیان قبول کرده اند زیر پا می گذارند که این برای جهان قابل قبول نیست و بنظر من این امر صداقت و مظلومیت ایران را به جهانیان نشان می دهد که ایران به خواسته جامعه بین المللی احترام کرد و به تعهدات خود که در این توافق متعهد شده بود عمل کرد و سازمان ملل و آژانس اتمی هم آنرا تایید کرده است اما علی رغم این واقعیتها امریکا بطور یکجانبه از این توافق خارج شد که بنظر من این نه تنها برای منطقه ما بلکه برای جهانیان جای نگرانی دارد و بعد از این من فکر نمی کنم که جهانیان به امریکا اعتماد کنند. ببنید امریکا به تعهداتی که در توافق امنیتی با افغانستان امضاء کرده است عمل نکرده است و هر وقت ما اعتراض می کنیم اینها افغانستان را مقصر می دانند. بنظر من این تنها نشاندهنده زورگویی از سوی امریکا در جهان است که تمام اصول جهانی را پایمال می کند.
س/
سه کشور اروپایی انگلستان فرانسه و آلمان بعد از خروج امریکا از برجام بیانیه ای صادر کرده که در آن از ایران خواسته شده است که تحمل و صبر کند و به تعهدات خود در برجام پایبند بماند و به امریکا توصیه کرده است که دستاوردهایی که در نتیجه این توافق بدست آمده است باید این دستاوردها را از راههای مهم حفظ کند شما این بیانیه و این لهجه نرم برای امریکا را چگونه ارزیابی می کنید آیا امریکا از برجام خارج نشده است که اینها باز هم از امریکا میخواهد نقش ایفا کند؟
پ/
ببنید ما مسلمانان به این ایمان داریم که کشورهای کفر همه یکی هستند اگر چه در ظاهر اختلاف دارند ولی وقتی نوبت به انتخاب در میان یک کشور اسلامی و آنها برسد آنها یکدیگر را انتخاب می کنند.و هیچ وقت از مسلمانان طرفداری نمی کنند چون قرآن بطور صریح در قرآن می فرماید که یهود و نصارا دوستان شما نیستند و با آنها دوستی نکنید . آنها تا زمانی در توافق هسته ای از ایران حمایت خواهند کرد که منافع آنها ایجاب کند مثلا پای تجارت و نفت وغیره درمیان باشد. اینها شاید تا حدی که به منافع آنها ضربه نرسد در گفتار با امریکا مخالفت می کنند ولی در عمل ناممکن است که اینها با امریکا مخالفت کنند اگر امریکا به این کشورها فشار بیاورد اینها در کنار امریکا خواهند ایستاد. بهر حال اینجا یک مساله مشخص شد. ما تنها با دولتها مواجه نیستیم بلکه مردم جهان که این وضعیت را می بینند و قضاوت می کنند بدرستی می دانند که نظام سلطه دارد با جهانیان چکار می کند. بهر حال اگر چه امریکا از بران خارج شده است و اینکه الان اروپاییها از ایران می خواهند که تحمل کند این بدان معناست که تمام آن اصول و مسایل را رعایت کند که در این توافق از ایران خواسته شده است. البته این تحمل هم حدی دارد چون ما می بینیم که امریکا برای فشار آوردن به ایران از کشورهای عربی استفاده می کند . شما می دانید که ترامپ در این اواخر گفته است که اگر کشورهای عربی می خواهند که ما در سوریه باقی بمانیم باید به ما پول بدهند. منظور این که سیاست امریکا سیاست تجاری است که این سیاست تاثیرات بدی در روابط بین الملل بجا می گذارد.
س/
اگر کشورهای یهود و نصارا می توانند باهم متحد شوند چرا کشورهای مسلمان این کار را نمی کنند مثلا همین عربستان در کنار امریکا و اسراییل ایستاد و از تصمیم ترامپ استقبال کرد؟
پ/
ببنید من گفتم که مسلمانان هیچ گاه نمی توانند با یهود و نصارا دوست شوند حال اگر عربستان و یا سایر کشورهای عربی می آیند در این تصمیم علیه یک کشور اسلامی و در کنار امریکا و اسراییل می ایستد، این یعنی اینکه اینها از اسلام خارج شده اند.و اصولی که در قرآن آمده است را زیر پا می گذارند و این بمعنای خروج از اسلام است. هر کس که علیه مسلمان درکنار یهود و نصارا بایستد مسلمان نیست .
س/
خواسته اصلی امریکا از ایران اینست که از جبهه مقاومت یعنی سوریه و حزب الله دست بردارد و موشک نسازد و محدودیت زمانی در برجام که تا سال ۲۰۲۵ است باید از ابتدا تعریف شود آیا این بدان معنا نیست که باید مقاومت را تنها گذاشت که اسراییل آنرا نابود کند و ایران هم دفاع خود را تقویت کند و از سوی دیگر برای همیشه دست ایران در انرجی هسته ای بسته باشد . آیا این نهایت قلدری نیست؟
پ/
من قبلا هم اشاره کردم که برجام توافقی نبود که اروپا با امضای آن اشتباه کرده و یا فریب خورده باشند بلکه آنها متخصصان زیادی را برای بررسی این موضوع تعیین کرده و بعد از آن این توافق حاصل شده است الان که اینها می آیند و می گویند که این محدودیت زمانی باید تغییر یابد آیا اینها در آن زمان متوجه نشده بودند یا قضیه چیز دیگری بوده است ، پرواضح است که اینها کاملا این مساله را بررسی کردند و استدلالی که ایران کرد پذیرفته شد و توافقی حاصل شد که باید برنامه ایران بطور کام و منظم زیر نظارت آژانس اتمی باشد و ایران نباید بدون اجازه کاری بکند . دوم اینکه در این توافق اصلا مساله برنامه موشکی مطرح نبود و قضیه فقط سر این بود که اینها ادعا داشتند که ایران نباید سلاح اتمی بسازد . الان اینها می خواهند یک سری مسایل جدیدی را به توافق اضافه کنند که اصلا ربطی به اصل قضیه ندارد مثلا می خواهند ایران برنامه موشکی خود را محدود و یا ترک کند و یا مثلا در سوریه به نقش مشاورتی خود پایان دهد. این دو مساله هیچ ربطی به برجام ندارد . این بدان معنااست که امریکا فقط بدنبال بهانه است و اگر ایران امروز این خواسته ها را بپذیرد فردا اینها خواسته های بیشتری مطرح خواهند کرد.
س/
نقش مشاورتی ایران باعث شکست داعش شد و اگر اروپا و امریکا واقعا مخالف داعش هستند باید از ایران تشکر کنند اینکه الان امریکا اسراییل و عربستان می خواهند ایران به نقش مشورتی خود در سوریه پایان دهد این بدان معنا نیست که می خواهند سوریه را منزوی و تنها کنند و سپس آنرا تجزیه کنند تا اسراییل برای همیشه محفوظ باشند؟
پ/
مساله همینست، ببنید الان قرار است جنگ در سوریه به پایان برسد ، خواسته ها و اهدافی که امریکا اسراییل و عربستان از داعش و تروریستها در سوریه دنبال می کردند نقش بر آب شده است . یک مساله که الا از این قضایا روشن شده است اینست که داعش اصلا برای اسراییل خطری نبود و برای اسراییل ساخته نشده بود. داعش در دستورالعمل خود نوشته است که ما با اسراییل کاری نداریم و ما با مرتدین می جنگیم ارتداد در اذهان داعشیان مفهم خیلی وسیعی دارد مرتدین یعنی کسانی که حرف داعش را قبول ندارند. شامل هم شیعه می شود هم سنی و هم حتی برخی از رهبران سلفی را هم شامل می شود. و پرواضح است که چنین گروهی با اسراییل هیچ تناقض ندارد. ایران که با داعش جنگید و این بلا را نابود کرد الان اینها می خواهند ایران تاوان این کار را بپردازد. و اصل مشکل اینها اینست که نتوانستند به وسیله داعش به اهداف خود برسند.
س/
نظر شما در باره ترامپ چیست ، آیا نامبرده ماند هتلر یک بیمار روانی نیست به ویژه اینکه از روز اول شعار ضد مسلمانان را سر داده است؟
پ/
این فرد هر صبح که بیدار می شود و یا یک پیام در تویتر می نویسد حتی برای امریکاییها هم مشکل بوجود آورده است . متاسفانه مشکل دموکراسی غربی همینست که جریانهای پاپولیستی درمیانی ملتها شایع می شود و آنها می خواهند چنین افراد مریض و بیمار به قدرت برسند و زمینه را به گونه ای فراهم می کنند که مردم فکر می کنند این فرد که به قدرت رسیده است به رای ما به قدرت رسیده است در حالی که اینگونه نیست ، البته اینها هر روز می گویند که روسیه کمک کرد که ترامپ به قدرت برسد در حالی که همه می دانند که روسیه چنین توانایی و امکانات را ندارد که در انتخابات امریکا دخالت کند. چرا این کار را کردند؟ برای اینکه کسانی که می خواستند بوسیله ترامپ در جهان مشکل ایجاد کنند می خواستند که این فرد در آینده با روسیه به توافق نرسد. چون ترامپ در گذشته اشاره داده بود که باید با روسیه به توافق برسیم. در نتیجه نامبرده با روسها هم مشکل پیدا کرد. بنا بر این به قدرت رسیدن افراد بیمار مانند ترامپ و هیتلر و موسولینی که جنگ کشورها را به جنگ جهانی تغییر دادند و در نتیجه میلیونها نفر کشته شدند امروز هم همین وضعیت حاکم است و اگر چه الان در داخل امریکا خیلی ها بیماری نامبرده را فهمیده اند اما هیچ کاری از دست آنها ساخته نیست چون مشکل اصلی برمی گردد به دموکراسی غربی که می خواهند به وسیله دموکراسی دیکتاتوری را در جهان حاکم سازند. و کسی نتواند جلوی آنها را بگیرد.
س/
اینکه جهان دیوانگی و جنایات امریکا را بخوبی می داند و همین امریکا سلاح هسته ای را در ژاپن بکار برد و در سایر کشورها هم سلاحهای خود را می آزماید و الان هم از یک معاهده و توافق جهانی بیرون رفت که ممکن است باعث یک جنگ جهانی گردد آیا در این شرایط جامعه جهانی و محاکم بین المللی مکلف نیستند از نظر قانونی امریکا را محکوم کند تا از این قلدری دست بردارد؟
پ/
ببنید اگر این کار را یک کشور ضعیف می کرد مثلا ایران می کرد اینها اجماع می کردند علیه ایران و به ایران حمله می کردند ولی این کار را که ترامپ کرده است نه تنها مخالفت نمی کنند بلکه تدریجا آنرا توجیه می کنند که بالاخره ترامپ هم حق دارد و در این توافق باید تجدید نظر شود. البته بنظر من امریکا الان یک مشکل دارد که حل کردن آن راحت نیست اول این که اعتبار امریکا در جهان از بین رفت مثلا در افغانستان هم شاید عده ای فکر کنند که توافق با امریکا چه معنی دارد امریکا که به تعهدات خود پایبند نیست و قابل اعتماد نیست پس نباید به آن اعتماد کرد. مساله دوم این که بعد از برجام شورای امنیت سازمان ملل هم یک بیانیه صادر کرد که تعزیرات علیه ایران از بین رفته و جدول زمانی برای آن در نظر گرفت. الان اگر امریکا می خواهد این تعزیرات دوباره برگردد باید در شورای امنیت رای گیری شود و من فکر نمی کنم که حد اقل چین و روسیه در این مساله امریکا را همراهی نخواهد کرد و در نتیجه شورای امنیت نمی تواند برجام را باطل اعلان کند و یا آنرا از بین ببرد.
س/
بنظر شما این سه کشور اروپایی در نهایت چکار خواهند کرد کشورهایی که بقول شما نمی توان به آنها اعتماد کرد؟
پ/
من فکر می کنم هدف این کشورهای از این گونه بیانیه ها اینست که امریکا در برابر اینها قدر انعطاف نشان داده و به اینها بگوید که شما می توانید روابط تجارتی خود با ایران را تا حدی داشته باشید تا این کشورها هم ساکت بمانند و از امکانات ایران استفاده کنند. البته وضعیت اقتصادی این کشورها هم خوب نیست و امریکا می داند که در چنین وضعیت باید در برابر این کشورها مهربانتر باشد . بنا بر این من فکر می کنم که اگر چه امریکا از برجام خارج شده است ولی برجام نمی تواند به وضعیت اولیه خود برگردد. چون بعد از انعقاد برجام ایران با کشورهای غربی قراردادهایی داشته و لغو این قراردادها مشکلاتی بدنبال دارد. بنظر من اروپاییها می خواهند از امریکا امتیاز بگیرند و هم چنین منافع خود را در سایه برجام از ایران نگه دارند.
پایان.
