چالشهای پیشروی حکومت جدید پاکستان

خط مشی را کہ عمران خان نخست وزیر آیندہ پاکستان در رابطہ با سیاست خارجی ترسیم نمود آیا در اجرای آن با مشکل روبرو نخواہد شد با توجہ اینکہ سیاستگذاری در خصوص ہند و افغانستان و ہمچنین برنامہ ہستہ ای پاکستان از خطوط قرمز ارتش این کشور می باشد و یکی از مشکلات نواز شریف با ارتش ہمین مسایل بودہ

گزارش رادیو پشتو

عاشق حسین طوری

7/05/1397

بگزارش رادیو پشتو انتخابات مجالس ملی و ایالتی پاکستان در تاریج ۲۵ ژوئیه (۳ مرداد ماه ۱۳۹۷) برگزار گردید. قبل از اینکه انتخابات برگزار شوند دو الی سه حملات تروریستی در ایالت خیبر پشتونخوا و بلوچستان پاکستان رخ داد که در نتیجه تعداد زیاد غیرنظامیان از جمله برخی کاندیداهای انتخابات کشته شده اند. این امر باعث شد که حضور نیروهای ارتش در پروسه انتخابات در مراکز رای دهی خیلی پررنگ گردد. در نتیجه انتخابات نهضت انصاف برهبری عمران خان اکثریت ساده را بدست آورد که برای تشکیل حکومت نیاز به کمک دیگر احزاب همسو در عین حال چند نفره و کاندیداهای مستقل دارد که با این کمک عمران خان خواهد توانست یک حکومت ائتلافی را تشکیل دهد. بعد از حکومت مرکزی، حکومت ایالتی پنجاب خیلی مهم است که حزب مسلم لیگ ن در اینجا ۱۲۷ و نهضت انصاف برهبری عمران خان ۱۱۸ صندلی از آن خود کرده است. اگر چه از نظر قانونی حق مسلم لیگ ن است که حکومت را در پنجاب تشکیل دهد ولی سیاست اقتدار خیلی بی رحم است، نهضت انصاف می گوید که با کمک نمایندگان آزاد حکومت را در پنجاب تشکیل خواهد داد و اکنون معاملات و لابی گری شدیداً در جریان می باشند.

از سویی احزابی که خیل کم رای آورده اند و سران شان اصلاً رای نیاورده اند و بنوعی شکست خوردہ اند، جمعه گذشته طی نشستی انتخابات را به تقلب متهم و نتایج آن را رد کردند و برگزاری مجدد انتخابات را خواستار شدہ و تهدید کردند که افراد پیروز متعلق بہ آنها در مراسم سوگند شرکت نخواهند کرد ولی حزب مردم که در این نشست شرکت نداشت قصد ندارد در مراسم سوگند شرکت نکند، بلاول بوتو زرداری ریس این حزب گفته حزب اش در مجلس جدید شرکت خواهد کرد و اعتراض خود را نسبت به تقلب در مجلس مطرح خواهد کرد و ناگفتہ نماند، پدرش آصف علی زرداری کہ ہمہ کارہ حزب مردم است در لابی گری ثانی ندارد بخاطر پروندہ ہای فساد مالی کہ دارد ممکن است در این زمینہ نقش ایفا کردہ باشد  و شهباز شریف رهبر مسلم لیگ ن نیز بعید است در مراسم سوگند شرکت نکند، چون ہم نمیخواہد رہبری اپوزسیون در مجلس ملی را از دست بدہد و ہم او نیز دامن پاکی ندارد ہمچون برادرش نواز شریف پروندہای فساد مالی دارد۔

بحرحال در چند روز آینده مشخص خواهد شد ولی بحث اصلی این است که اگر عمران خان حکومت را تشکیل داد با چه نوع چالش ها روبرو خواهد بود؟

1: اگر حکومت تشکیل نیز گردید از سوی دو حزب بزرگ یعنی حزب مسلم لیگ ن که 64 صندلی و حزب مردم که 43 صندلی در مجلس ملی دارند همیشه نسبت به ادعاهای تقلب خود دست به اعتراضات خواهند زد و حکومت عمران خان کہ تک حزبی نہ بلکہ حکومت ائتلافی و شکننده خواهد بود ، همیشه با خطر سقوط روبرو خواهد بود و چناچہ حکومت قبلی کہ از آن مسلم لیگ ن بود در طوا 5 سال دورہ اش با مزاحمت از سوی حزب نہضا انصاف روبرو بود،  اکنون حکومت نہضت انصاف نیز با مزاحمت ہای مسلم لیگ ن روبرو خواہد بود .

۲، روابط با افغانستان و هند:

اگر چه عمران خان بعد از پیروزی طی سخنانی که روز جمعه از شبکه های تلویزیون پخش گردید گفت، با هند روابط خوبی خواهد داشت، بگفته او اگر هند یک گام بردارد پاکستان دو گام بسویش بر خواهد داشت. وی همچنین گفت: جنگ افغانستان باید پایان یابد عمران خان می گوید روابط پاکستان و افغانستان همچون روابط اتحادیہ اروپایی باید باشد. رفت و آمد باید آزاد باشد که این خواسته عمران خان با سیاست ارتش در تعارض است چون ارتش مشغول ایجاد سیم خاردار و موانع بر سر مرز بین دو کشور افغانستان و پاکستان است و بزرگترین مسئله بین دو کشور خط دیوراند است که ارتش پاکستان با دخالت نظامی می خواهد افغانستان را تحت فشار قرار دهد تا این خط دیوراند را بعنوان مرز رسمی بشناسد. ولی سیاست در رابطه با این دو کشور (هند و افغانستان) معمولاً دست ارتش پاکستان است و ارتش این کشور هیچوقت اجازه نمی دهد نخست وزیر خودسرانه در قبال این دو کشور سیاست اتخاذ کند. چنانچه یکی از علل پرونده فساد مالی نواز شریف و تحلیل رفتن حزب اش همین بود که نواز شریف می خواست درقبال این دو کشور سیاست مستقل داشته باشد.

۳، روابط با آمریکا:

روابط با آمریکا نیز برای پاکستان موضوع خیلی مهمی است. اکنون پاکستان سوار دو کشتی (قائق) است. یکی غرب که در راس آن آمریکا و انگلیس است و دیگر چین است که رقیب سرسخت اقتصادی غرب بویژه آمریکا است و روی پروژه بزرگ اقتصادی بنام کوریدور اقتصادی با ارزش ۴۵ میلیارد دلار در پاکستان دارد کار می کند که برای آمریکا قابل قبول نیست. و معلوم نیست که دولت عمران خان با این مشکل چه خواهد کرد.

۴، موضع پاکستان در رابطه با خاورمیانه:

جمهوری اسلامی ایران که سیاست حمایت از مقاومت در برابر رژیم منحوس صهیونیستی را در منطقه و خاورمیانه اعمال میکند، در مقابل آن سیاست رژیم شاهی عربتسان سعودی کاملاً برعکس در حمایت از رژیم صهیونیستی دیگر علنی شده است که در این قضیه عربستان سعودی علاوه بر اتکا به امریکا و رژیم صهیونیستی بر پاکستان نیز خیلی متکی است. چند هزار نیروی ارتش پاکستان سالهاست که در عربستان جهت حفاظت از خاندان حاکم رژیم عربستان سعودی مستقر است  ژنرال راحیل شریف فرماندہ سابق ارتش پاکستان با ہماہنگی دولت این کشور فرماندہی ائتلاف نظامی برہبری عربستان را بہ عہدہ گرفتہ است ، که به همین خاطر عربستان با پاکستان خیلی کمک مالی می کند و عمران خان اکنون بر این نظر است که پاکستان باید در قضایای خاورمیانه بی طرف باشد که در اینجا نیز باید دیده شده که آیا عمران خان عملاً می تواند چنین کاری را انجام دهد، آیا ارتش خواهد گذاشت؟

ناگفته نماند بدنبال این سخنان عمران خان بود که سفیر عربستان در اسلام آباد به دیدن عمران خان رفت و پیروزی را به وی از پادشاه عربستان تبریک گفت. عمران خان از گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایران نیز سخنانی ایراد کرد. لازم بذکر است که عمران خان در کمپین انتخاباتی بر ضد هیئت حاکمه بین المللی که آمریکا در راس آن است نیز صحبت کرد و گفته بود که توطئه آن  را علیه ارتش پاکستان خنثی خواهد کرد و عمران خان همچنین گفته بود که از خارج کمک و قرض دریافت نخواهد کرد. بگفته او از ظرفیتهای داخلی استفاده خواهد کرد و همچنین پولهایی میلیاردی که توسط سیاسیون فاسد دزدیده و به خارجه انتقال داده شده را به کشور برگردانده خواهد شد.