همراهان گرامی، با پایان یافتن سوره " احزاب" و شروع سوره " سبا"، از این پس تلاش می کنیم تا متن فارسی برنامه "راهی به سوی نور" را هم به فایل صوتی برنامه ضمیمه کنیم.

    بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

با پایان یافتن سوره احزاب، در این برنامه سوره سبأ را آغاز می‌کنیم. این سوره در مکه نازل شده و به مناسبت آنکه سرگذشت قوم سبأ در این سوره بیان شده، سبأ نام گرفته است.

ابتدا به تلاوت آیات 1 و 2 از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِیمِ

«الْحَمْدُ لِلَّـهِ الَّذِی لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَةِ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ»،«یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَمَا یَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا یَنزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا یَعْرُجُ فِیهَا  وَهُوَ الرَّحِیمُ الْغَفُورُ»

ترجمه این آیات چنین است:

به نام خداوند بخشنده مهربان

«ستایش مخصوص خدایی است که آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست و در آخرت [نیز]  حمد و ستایش از آنِ اوست و اوست حکیم آگاه!»، «آنچه در زمین فرو می‌رود و آنچه از آن خارج می‌شود و آنچه از آسمان نازل می‌شود و آنچه در آن بالا می‌رود، [همه را]  می‌داند و اوست مهربانِ آمرزنده»

همه ما با دیدن نقاشی‌های زیبا از مناظر طبیعی، کوه‌ها، جنگل‌ها، دریاها و انواع حیوانات، تحت تأثیر قرار گرفته و بی‌اختیار آفریننده آن آثار هنری را مورد تحسین قرار می‌دهیم. آیا کسی که این آسمان و زمین و مناظر بسیار زیبا و بدیع را آفریده که نقاش تصویری از آنها را برای ما ترسیم کرده است، لایق ستایش و تحسین نیست؟

پنج سوره قرآن کریم، با حمد و ستایش خداوند آغاز می‌شود. کوتاه‌ترین آنها سوره حمد است که آن را در نمازها تلاوت می‌کنیم. یکی دیگر از این سوره ها، سوره سبأ است که با ستایش خداوند به خاطر آفرینش این هستی زیبا آغاز شده است.

او که هم خالق هستی است و هم عالم به همه امور آن/ هیچ چیز از علم او پنهان نیست و جهان را براساس علم و حکمت خود اداره می‌کند.

در آخرت نیز، بهشتیان او را مورد حمد و ستایش قرار می‌ دهند، چراکه براساس عدل و فضلش با مردم رفتار کرده و پاداشی بزرگ به نیکوکاران داده است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. ستایش واقعی و حقیقی از آنِ خداست و هر صاحب کمالی که مورد ستایش قرار ‌گیرد، درواقع آفرینندة او ستایش می شود.
2. علم خداوند به جهان و انسان، علم کلّی نیست. بلکه او به تمام جزئیات هستی و ریزه کاری های موجودات عالم آگاه است.

اکنون به تلاوت آیه 3  از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَا تَأْتِینَا السَّاعَةُ  قُلْ بَلَى وَرَبِّی لَتَأْتِیَنَّکُمْ عَالِمِ الْغَیْبِ  لَا یَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَلَا فِی الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِن ذَلِکَ وَلَا أَکْبَرُ إِلَّا فِی کِتَابٍ مُّبِینٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«کافران گفتند: قیامت [هرگز] به سراغ ما نخواهد آمد. بگو چرا، به پروردگارم که آگاه از غیب است سوگند که به سراغ شما نیز خواهد آمد. به مقدار ذره‌ای در آسمان‌ها و زمین از او پوشیده نیست. نه کوچکتر از آن و نه بزرگتر از آن، نیست جز آن که در کتابی روشن [ثبت] است» 

کسانی که خدا را انکار می‌کنند و حاضر به پذیرش مبداء مدبّری برای هستی نیستند، طبیعی است که قیامت را نیز انکار کنند و حاضر به پذیرش حیات پس از مرگ و حضور در دادگاه قیامت نباشند. اما پیامبر  به صراحت اعلام می‌دارد که: این حدس و گمان و خواست و آرزوی کفّار است که پس از مرگ قیامتی نباشد و آنها بتوانند به دلخواه خود و بدون هیچگونه محدودیتی در دنیا عمل کنند. اما براساس وحی الهی که پیامبر مستقیماً دریافت می‌کند، همه انسانها، اعم از کافر و مؤمن، در دادگاه قیامت حاضر می‌شوند و باید پاسخگوی افکار و کردار خود در دنیا باشند.

دادگاهی که براساس مستندات مکتوب که توسط فرشتگان الهی در دنیا ثبت شده است،  عادلانه به حساب افراد رسیدگی می‌کند و هیچ کار کوچک یا بزرگی را از قلم نمی‌اندازد.

از این آیه می‌آموزیم:

1. منکران معاد، دلیلی بر نفی آن ندارند و تنها براساس علم محدود و ظنّ و گمان خود، به انکار آن می‌ پردازند.
2. انسان درواقع با خدای دانایی طرف است که از آشکار و نهان و ظاهر و باطن بشر آگاه است و نمی‌توان چیزی را از او پنهان داشت.
3. در نظام مادی، کمیت کار بسیار تأثیرگذار است، اما در آخرت، کمیت نقش اساسی ندارد و مهم کیفیت و انگیزه کار است.

اکنون به تلاوت آیات 4  و 5 از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«لِّیَجْزِیَ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ  أُولَـئِکَ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ کَرِیمٌ»، «وَالَّذِینَ سَعَوْا فِی آیَاتِنَا مُعَاجِزِینَ أُولَـئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّن رِّجْزٍ أَلِیمٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«تا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، پاداش دهد. آنانند که برایشان آمرزش و روزی نیکویی است»، «و کسانی که در [انکار و تکذیب] آیات ما کوشیدند تا ما را درمانده کنند، آنانند که برایشان عذابی [سخت] از عقوبتی دردناک است»

در ادامه آیه قبل در خصوص دادگاه قیامت، این آیات به عاقبت انسانها اشاره کرده و می‌فرماید: مردم در قیامت دو گروه می شوند: یک گروه بهشتیان هستند که با اعمال خود در دنیا، لیاقت دریافت رزق کریمانه الهی را در آخرت به دست آورده‌اند. گروه دیگر،  دوزخیانی هستند که در راه تکذیب و انکار آیات قرآن و معارف آن، بسیار تلاش می کردند. آنها می پنداشتند که می‌توانند از تحت قدرت الهی بگریزند و خدا را به عجز آورند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. تنها راه دریافت پاداش الهی در قیامت، ایمان و عمل صالح است.
2. کسی می‌تواند پاداش کامل و واقعی اعمال انسان را بدهد که به همه کارهای او و نیت و انگیزه او از انجام آنها، آگاهی کامل داشته باشد.
3. از توطئه‌ها و تلاش‌های دشمنان برای تضعیف قرآن و مکتب اسلام غافل نشویم که آنها در صدد دور کردن مردم از قرآن هستند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.