در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره سبا آیه های 10 تا 13 پرداخته می شود .

  بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 10 و 11 از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«وَلَقَدْ آتَیْنَا دَاوُودَ مِنَّا فَضْلًا یَا جِبَالُ أَوِّبِی مَعَهُ وَالطَّیْرَ  وَأَلَنَّا لَهُ الْحَدِیدَ»، «أَنِ اعْمَلْ سَابِغَاتٍ وَقَدِّرْ فِی السَّرْدِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا  إِنِّی بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و ما به داود از سوی خود فضیلتی دادیم. [و گفتیم:] ای کوه‌ها و ای پرندگان با او [در تسبیح خدا]  همنوا شوید و آهن را برای او نرم کردیم»، «[ای داود!] زره‌های کامل و فراخ بساز و در بافت آن، [حلقه ها را]  درست اندازه‌گیری کن و کار شایسته انجام دهید که من به آن چه انجام می‌دهید، بینا هستم»

در برنامه قبل، در پایان آیه 9 به «عبد مُنیب» یعنی بنده اهل انابه و ناله به درگاه الهی اشاره شد. (در آیه 24 سوره ص به این موضوع اشاره شده که حضرت داود به درگاه خداوند توبه و انابه می کرد.) این آیات، گوشه‌ای از زندگی حضرت داود و فرزندش حضرت سلیمان را بازگو می‌کند.

ابتدا می‌فرماید: خداوند به حضرت داود مواهب ویژه‌ای عطا کرد. موهبتهایی معنوی و مادی که در سوره نمل نیز اشاره کوتاهی به آنها شده است. اولین آنها همراهی جماداتی چون کوه و حیواناتی چون پرندگان، در نیایش و مناجات داود بود، به گونه‌ای که هرگاه آن حضرت به ذکر خدا مشغول می‌شد، اشیاء پیرامونش با او همنوا می‌شدند و زمزمه‌ی آنها فضا را پر می‌کرد. در روایات همچنین درمورد پیامبر اسلام نیز آمده است که نغمه تسبیح سنگریزه‌ها در دستان مبارک پیامبر بلند شد و اصحاب آن را شنیدند.

آیات در ادامه، به یک توانایی ویژه حضرت داود اشاره کرده و می‌فرماید: ما آهن را برای داود  نرم کردیم تا زره بسازد و از این طریق خود و یارانش را از دشمنان محفوظ بدارد. ظاهراً پیش از داود، جنگجویان برای حفظ خود از تیرها و نیزه ها و شمشیرهای دشمنان، از صفحات آهنی استفاده می‌کردند که سنگین و آزار دهنده بود. اما به اراده الهی، داود توانست آهن را چون رشته‌های نخ نازک کند و آنها را به صورت حلقه حلقه درآورده و سپس حلقه‌ها را به شکل لباس ببافد تا رزمندگان این زره ها را بر تن کنند و از تیرها و شمشیرهای دشمنان محفوظ بمانند.

این آیات در پایان  خطاب به داود و قومش می‌فرماید: در استفاده از این ابزارها، آنها را در راه درست و پسندیده به کار برید که خداوند بر همه امور آگاه است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. آنان که اهل توبه و انابه به درگاه خداوند باشند، از الطاف و عنایات ویژه الهی بهره‌مند می‌شوند.
2. همه موجودات هستی، از جمادات و نباتات و حیوانات شعور دارند و مطیع فرمان الهی هستند. (چنانکه در این آیات، کوهها و پرندگان مورد خطاب قرار گرفته اند.)
3. بهره‌گیری از معادن زیرزمینی و منابع روی زمین، در جهت منافع بشر، مورد تأکید خداوند است.
4. صنعت باید با دقت و کیفیت همراه باشد و در جهت مصالح بشر به کار گرفته شود.

اکنون به تلاوت آیات 12 و 13 از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«وَلِسُلَیْمَانَ الرِّیحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ  وَأَسَلْنَا لَهُ عَیْنَ الْقِطْرِ  وَمِنَ الْجِنِّ مَن یَعْمَلُ بَیْنَ یَدَیْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ  وَمَن یَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِیرِ»، «یَعْمَلُونَ لَهُ مَا یَشَاءُ مِن مَّحَارِیبَ وَتَمَاثِیلَ وَجِفَانٍ کَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَّاسِیَاتٍ  اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُکْرًا  وَقَلِیلٌ مِّنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و برای سلیمان باد را [مسخر کردیم] که صبحگاهان مسیر یک ماه را می‌پیمود و عصرگاهان [نیز]، مسیر یک ماه را؛ و چشمه مس [گداخته] را برای او روان ساختیم و گروهی از جن پیش روی او به اذن پروردگارش کار می‌کردند و هر کدام از آنها که از فرمان ما سرپیچی می‌کرد، او را از عذاب سوزان می‌چشاندیم»، «آنها هر چه را سلیمان می‌خواست، از محرابها و تمثالها [مجسمه ها] و ظروف بزرگ مانند حوضچه ها و دیگ‌های ثابت، برایش می‌ساختند. ای خاندان داود! شکر [این همه نعمت را] به جای آورید. اما اندکی از بندگان من سپاسگزارند»

پس از اشاره‌ای کوتاه به مواهب الهی به حضرت داود، این آیات، سه مورد از الطاف خداوند به فرزندش، سلیمان را ذکر می‌کند:

-اولین مورد، مَرکبی هوایی است (شبیه آنچه که امروزه بالون‌ها انجام می دهند). پس از آنکه این مَرکب از زمین برمی‌خاست، باد، سلیمان را به هر نقطه ای که او اراده می کرد، می‌بُرد. سلیمان با این مَرکب، مسافتی را که در آن زمان در طول یک ماه طی می‌کردند، در یک نیم روز طی می‌کرد و بعد از ظهر باز می‌گشت.

-دومین موهبت، ذوب مس است، برای ساخت انواع ابزار و وسایل مورد نیاز، همچون ظروف کوچک و بزرگ و دیگ های ثابت و سیار/  اگر آهن به دست داود نرم شد، مس در زمان سلیمان ذوب گردید.

- سومین موهبت نیز، تسخیر گروهی از جنّیان برای خدمت به سلیمان و دستگاه حکومتی او بود که کارهای سخت و سنگین را به دستور او انجام می‌دادند و در صورت تخلّف، به سختی تنبیه می‌شدند.

درخصوص مورد دوم، روشن است که بشر به توانایی ذوب مس دست یافته، اما موارد اول و سوم از اموری است که برای بشر ناشناخته و مجهول است و چه بسا افراد مادی آن را خرافه بدانند. اما انسان‌های باایمان که به نیروها و عوامل غیرمادی و غیبی اعتقاد دارند، می‌پذیرند که علاوه بر علل مادی شناخته شده، علل مادی و غیرمادی ناشناخته‌ای نیز در این عالم وجود دارد که برخی اولیای الهی به اذن خداوند به آنها دسترسی داشته و از آنها بهره برده‌اند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. پیامبران و اولیای الهی، قدرت تصرف در امور تکوینی را دارند.
2. انسان می‌تواند جنّ را به تسخیر خود درآورد، اما جز در مواردی که خداوند بخواهد، این کار توصیه نشده است.
3. ساخت اشیاء صنعتی و هنری و بهره‌گیری از معادن و فلزات، از آموزش‌های الهی به بعضی از پیامبران بوده است تا راه پیشرفت و توسعه بشر هموار شود.
4. ذوب مس و صنعت ریخته گری، سابقه ای طولانی دارد و به زمان حضرت سلیمان باز می گردد. (چنانکه در زمان حضرت سلیمان از مس گداخته، ظروف مسی کوچک و بزرگ تهیه می کردند.)  

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه­ ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.