در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره سبا آیه های 34 تا 37 پرداخته می شود .

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 34 و 35  از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«وَمَا أَرْسَلْنَا فِی قَرْیَةٍ مِّن نَّذِیرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ کَافِرُونَ»، «وَقَالُوا نَحْنُ أَکْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِینَ»

ترجمه این آیات چنین است:

«و ما در هیچ دیاری هشداردهنده‌ای نفرستادیم، مگر آنکه مرفّهان آنان گفتند: ما به آنچه شما بدان فرستاده شده اید، کافریم»، «و گفتند: اموال و فرزندان ما [از شما]  بیشتر است و ما عذاب نخواهیم شد»

در  برنامه قبل، به گفتگوی مستکبران و مستضعفان در قیامت اشاره شد. این آیات می‌فرماید: مستکبران که سرمست نعمتهای الهی هستند و در خوشگذرانی و عیش و عشرت غرق شده‌اند،‌ گمان می‌کنند از دیگران برترند و نشانه‌ی آن، کثرت دارایی و شهرت خاندان آنهاست. این گروه به سخن پیامبران اعتنایی نمی‌کردند، زیرا معمولاً محرومان و ضعیفان در اطراف پیامبران گرد می‌آمدند و ثروتمندان دور از شأن خود می‌دانستند که با افراد ضعیف جامعه، همنشین و هم صحبت شوند.

آنان به صراحت اعلام می‌کردند ما حاضر به ایمان آوردن به پیامبران و کتاب‌های آنان نیستیم،  بر فرض اگر هم قیامتی باشد، خداوند ما را عذاب نمی‌کند. زیرا خداوند ما را دوست دارد و به همین جهت اموال و اولاد زیادی به ما عطا کرده است.

از این آیات می‌آموزیم:

1. گاهی ثروت و قدرت، چنان چشم انسان را کور می کند، که بدون هیچ دلیل و منطقی، تعالیم پیامبران را رد می‌کند و زیر بار حرف حق نمی‌رود.
2. داشتن‌ها در دنیا، نشانه قرب به خدا نیست، بلکه برخورداری از نعمتها برای انسان مسئولیت آور است.
3. رفاه طلبی، اگر به غرور و سرمستی بیانجامد، انسان را گرفتار عناد و لجاجت با حق می‌کند.
4. رفاه در دنیا، نشانه رفاه و آسودگی در آخرت نیست. چه بسیار افراد مرفهی که دنیا  را به عیش و خوشی می گذرانند و در آخرت گرفتار عذاب می شوند.

اکنون به تلاوت آیه 36  از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«قُلْ إِنَّ رَبِّی یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ وَیَقْدِرُ وَلَـکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«بگو پرودگار من برای هر که بخواهد روزی را وسعت می‌دهد یا تنگ می‌گرداند، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند»

در ادامه آیه قبل که فرمود: مستکبران رفاه در دنیا را نشانه لطف خدا و رفاه و آسایش خود در آخرت می‌دانند، این آیه می‌فرماید: گشایش در روزی یا و کاهش آن، نشانه مهر یا قهر الهی نیست، که هر کس ثروت بیشتری دارد، مورد محبت خدا واقع شده یا هرکس تنگدست‌تر است، مورد غضب الهی واقع شده باشد.

این تفاوتها در روزی، بر پایه حکمت و مصلحتی است که خداوند نظام خلقت را براساس آنها آفریده و ارتباطی به لطف یا قهر الهی ندارد. البته بسیاری از مردم به این نکته توجه ندارند و برحسب گمان و پندار خود، قضاوتهای  نادرست می‌کنند.                

از این آیه می‌آموزیم:

1. دادن‌ و گرفتن‌ نعمت، تابع حکمت و مصلحت خداوند است، نه نشانه‌ی مهر یا قهر و غضب الهی/
2. یکی از وظایف پیامبران، اصلاح گمان‌ها و پندارهای نادرست مردم است تا به خدا نسبت‌های غلط ندهند. به عنوان مثال گمان نکنند که نعمت گسترده و رفاه فراوان،  همیشه نشانه مهر و لطف خداوند است.
3. اموال و اولاد را از خدا ببینیم نه خود/  کار و تدبیر و سایر واسطه‌های رزق و روزی، ما را از خداوند روزی رسان غافل نکند.

اکنون به تلاوت آیه 37  از سوره سبأ گوش می‌سپاریم:

«وَمَا أَمْوَالُکُمْ وَلَا أَوْلَادُکُم بِالَّتِی تُقَرِّبُکُمْ عِندَنَا زُلْفَى إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَـئِکَ لَهُمْ جَزَاءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِی الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«اموال و فرزندان شما چیزی نیست که شما را به پیشگاه ما نزدیک گرداند، مگر کسانی که ایمان آورده و کار شایسته کرده باشند، پس آنان برایشان دو برابر آنچه انجام داده اند، پاداش است و آنان در غرفه‌ها[ی بهشتی] آسوده خاطرند»

براساس آیه 15 سوره تغابن، همه نعمتهای الهی، از جمله اموال و اولاد، اسباب آزمایش الهی است. چه بسیار افراد صاحب ثروت و نفوذی که از نعمتهای الهی در بهترین راه استفاده کرده و به کارهای نیک و خدمت‌رسانی به نیازمندان مشغول‌اند. چنین افرادی در آخرت، پاداش الهی را نصیب خود می‌کنند. به عکس، چه بسیار افراد ثروتمندی هستند که گرفتار حرص و بخل شده و اموال و دارائیها، بلای جانشان در دنیا و مایه عذابشان در آخرت می‌شود.                                                                                                                       

در مقابل نیز، چه بسیار محرومانی که در سختی ها صبر کرده و به جرم و بزهکاری روی نمی‌آورند. آنها در آخرت، پاداش صبر و تحمل خود را از خداوند دریافت می کنند. البته چه بسا محرومانی نیز هستند که فقر و مشکلات را راهی برای توجیه رفتارهای خلاف و نادرست خود می‌شمرند و به خود اجازه می‌دهند هرگونه که می‌خواهند به اموال مردم دست‌درازی کنند.

ادامه آیه، ملاک و معیار محبوبیت در نزد خداوند را، ایمان و عمل صالح شمرده و می‌فرماید: به جای توجه به خانه و ماشین و زندگی افراد، به عمل آنها توجه کنید. اگر عملشان نیک است و برای خدا کار می‌کنند، سعادتمندند، خواه ثروتمند باشند یا فقیر! اما اگر گرفتار کفر یا کارهای زشت و ناپسند هستند، در دنیا و آخرت سعادتمند نخواهند شد، چه ثروتمند باشند یا فقیر!

از این آیه می‌آموزیم:

1. بسیاری از مردم، مال و فرزند را نشانه ی سعادت می‌دانند، در حالی که در نزد خداوند، ایمان و عمل صالح، عامل سعادتمندی و رستگاری انسان است.
2. داشتن مال و فرزند و امکانات، مهم نیست، بلکه نحوه بهره‌گیری از آنها مهم است. اگر از این امکانات در مسیر صحیح استفاده شود و استفاده ازآنها در راستای ایمان و عمل صالح باشد، در این صورت وسیله رشد و کمال انسان است.
3. کیفرهای الهی متناسب با جرائم و تخلّفات انسان است، اما پاداش‌های الهی براساس لطف و فضل خداوند بوده و چندین برابر کارهای نیک و شایسته انسان است.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.