راهی به سوی نور
در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره فاطر آیه های 7 تا 8 پرداخته می شود .
بسم الله الرحمن الرحیم
با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.
ابتدا به تلاوت آیه 7 از سوره فاطر گوش میسپاریم:
«الَّذِینَ کَفَرُوا لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ»
ترجمه این آیه چنین است:
«کسانی که کفر ورزیدند، برای آنان عذابی سخت خواهد بود و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ است»
در برنامه قبل، سخن از دشمنی شیطان با انسان و خطر دوزخی شدن انسان به خاطر ورود به حزب شیطان بود. این آیه میفرماید: کفر و انکار حق، زمینه را برای سلطه شیطان بر انسان هموار کرده و فرجام سختی را برای او به دنبال دارد. اما اگر انسان اهل ایمان و کار نیک باشد، حتی اگر گرفتار وسوسه شیطان شده و خطایی مرتکب شود، خداوند گناهش را میآمرزد و او را مشمول لطف و فضل خود قرار میدهد.
روشن است که ایمان بدون عمل بیرونی کارساز نیست و پاداشی به دنبال ندارد. اما کفر به تنهایی موجب دوری انسان از بهشت می شود. زیرا وقتی انسان مسیر اشتباه را انتخاب کند، هرگز به مقصد نخواهد رسید، حتی اگر بر بهترین مرکب ها سوار باشد.
از این آیه میآموزیم:
- عاقبت اندیشی و توجه به پایان کار، در تربیت و سعادت انسان مؤثر است، زیرا کار انسان با مرگ تمام نمیشود و انسان عاقل، آینده نگر و دور اندیش است.
- تا گناهان انسان آمرزیده نشود، زمینه ورود او به بهشت و دریافت پاداش فراهم نمی شود. انسان با کوله بار گناه وارد بهشت نخواهد شد، زیرا بهشت جای ناپاکان نیست.
اکنون به تلاوت آیه 8 از سوره فاطر گوش میسپاریم:
«أَفَمَن زُیِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا فَإِنَّ اللَّـهَ یُضِلُّ مَن یَشَاءُ وَیَهْدِی مَن یَشَاءُ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُکَ عَلَیْهِمْ حَسَرَاتٍ إِنَّ اللَّـهَ عَلِیمٌ بِمَا یَصْنَعُونَ»
ترجمه این آیه چنین است:
«پس آیا کسی که بدی کردارش، برای او آراسته شده و آن را نیکو میبیند، [همانند کسی است که واقع را آنچنان که هست میبیند؟] آری خداوند هر کس را بخواهد گمراه میکند و هر کس را بخواهد هدایت میکند. پس مبادا جانت به سبب حسرت [و اندوه] بر آنان از دست برود، بیگمان خداوند به آنچه انجام میدهند داناست»
در ادامه آیه قبل که عاقبت دو گروه مؤمن و کافر را بیان کرد، این آیه میفرماید: روحیه کفر و انکار باعث میشود که انسان کارهای زشتش را زیبا ببیند و از درک واقعیات، آنگونه که هست، محروم شود. علاوه بر آنکه در فکر اصلاح خود برنمیآید و موعظه و نصیحتی را نمیپذیرد.
کافران چون خدا را قبول ندارند، همه چیز را با نفس خویش میسنجند و طبیعی است که نفس انسان، برای رسیدن به لذات و شهوات زودگذر، برخی کارهای زشت را زیبا جلوه میدهد. اما مؤمنان کارهای خود را با دستورات الهی میسنجند و خواسته های نفسانی خود را تخطئه میکنند، نه آنکه گرفتار تزیین نفس شوند.
طبیعی است کفر و پیروی از هوای نفس، انسان را از پذیرش هدایت الهی محروم ساخته و او را به بیراهه میکشاند. اما ایمان به خدا، بستر دریافت هدایت الهی را فراهم می کند و انسان را در صراط مستقیم به جلو میبرد.
پایان آیه، پیامبر اکرم و همه مسلمانان را توصیه میکند به حال کسانی که حتی حاضر به شنیدن سخن حق نیستند، چه رسد به پذیرش آن، حسرت و تاسف شدید نخورید و جان و روح خود را نفرسایید. چراکه کار آنها با خداست و خداوند از درون و برون آنها آگاه است.
تاریخ گواهی می دهد که پیامبر در راه هدایت مردم بسیار دلسوز بود. قرآن در وصف پیامبر میفرماید: او بر هدایت مردم حریص و نسبت به مؤمنان، رحیم است. بنابراین مراد آیه، این نیست که بر گمراهی مردم تأسف نخوریم و ناراحت نشویم. بلکه مقصود آن است که تأسّف و ناراحتی، ما را از حرکت و تلاش باز ندارد و یا دچار یأس و ناامیدی نشویم و گمان نکنیم که دعوت و تبلیغ ما بی اثر است.
از این آیه میآموزیم:
- یکی از خطرات نفس انسان، تزیین بدیها و توجیه خلافکاری ها است. به عبارت دیگر، انسان ابتدا گناه را توجیه میکند، سپس آن را انجام می دهد.
- خوبیها و بدیها را باید با معیارهای محکم عقل و وحی سنجید، نه با خواسته های دل.
- خداوند، گناه را عامل گمراهی قرار داده است. این گمراهی و انحراف براساس عملکرد خودِ انسان است. کفار راه انحرافی را از روی عناد و لجاجت درپیش می گیرند و نتیجه اش گمراهی بیشتر آنهاست.
- برای هدایت مردم باید حرص خورد و بر گمراهی آنان متأسف بود. اما این تأسف و حسرت، باید حدّ و مرزی داشته باشد.
با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ میسپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.