در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره فاطر آیه های 12 تا 13 پرداخته می شود .

 بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 12 از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

«وَمَا یَسْتَوِی الْبَحْرَانِ هَـذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَـذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ  وَمِن کُلٍّ تَأْکُلُونَ لَحْمًا طَرِیًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْیَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْکَ فِیهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ»

ترجمه این آیه چنین است:

«دو دریا یکسان نیستند، این یکی آبش شیرین، لطیف [و]  نوشیدنش گواراست و آن یکی شور و تلخ است. اما  شما از هر دو گوشت تازه می‌خورید و وسایل زینتی استخراج می‌کنید که آن را می‌پوشید، و کشتی‌ها را در آن می‌بینی که امواج  را  می‌شکافند [و پیش می‌روند] تا از فضل خدا بهره گیرید و شاید سپاسگزار باشید»                     

در برنامه قبل، خداوند به قدرت خود در آفرینش انسان و برخی از ویژگی‌های وجودی او اشاره کرد. این آیه به یکی از نشانه‌های خداوند در طبیعت اشاره کرده و می‌فرماید: دریاهای جهان دوگونه‌اند، برخی شیرین و برخی شور/ اما خداوند در هر دو گونه، انواع خوراکی‌ها و پوشیدنی‌ها را برای بشر فراهم کرده است. انواع آبزیان و گونه‌های مختلف ماهیان که بشر در تولید و تکثیر آنها هیچ نقشی نداشته و زحمتی نکشیده است. بلکه او فقط آنها را صید کرده و برای مصرف خود یا فروش به دیگران به ساحل آورده است. این منبع عظیم مواد غذایی، نه فقط پاسخگوی نیاز ساحل نشینان است، بلکه نیاز ساکنان نواحی و سرزمینهای دور از دریا را نیز تأمین می‌کند.

افزون بر خوراکی، اسباب زینتی چون صدف و دُرّ  و مروارید که از گران‌ترین اشیاء زینتی محسوب می‌شوند، در عمق دریاها و اقیانوس‌ها تولید می‌شود و به رایگان در اختیار غواصان قرار می‌گیرد.

اگر عمق دریاها، خوراک بشر را تأمین می‌کند، سطح آنها، شاهراهی هموار و گسترده‌ است که بدون هرگونه هزینه‌ای برای ساخت و نگهداری آنها، اسباب انتقال کالا و مسافران را به نقاط مختلف جهان فراهم می‌سازد. به گونه ای که کشتی‌های عظیم و غول پیکری که امکان حرکت در سطح زمین یا جوّ را ندارند، به راحتی بر سطح آب حرکت می‌کنند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. دریا یکی از منابع مهم تأمین مواد غذایی است که خداوند به رایگان در اختیار بشر قرار داده است.
2. سیر زندگی انسانها نیز همچون آب دریاها گاهی شیرین و گاهی شور و تلخ است. اگر انسان ناخدا و صیاد خوبی باشد، می تواند در همه حالات از زندگی خود بهره  درست ببرد و به موفقیت دست یابد.
3. بهره‌گیری از اسباب زینتی برای زیبایی و آراستگی خود، مورد پذیرش اسلام است.

اکنون به تلاوت آیه 13 از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

«یُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهَارِ وَیُولِجُ النَّهَارَ  فِی اللَّیْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ کُلٌّ یَجْرِی لِأَجَلٍ مُّسَمًّى  ذَلِکُمُ اللَّـهُ رَبُّکُمْ لَهُ الْمُلْکُ وَالَّذِینَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ مَا یَمْلِکُونَ مِن قِطْمِیرٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«او شب را در روز و روز را در شب داخل می‌کند و خورشید و ماه را رام و مسخّر کرده است. هر یک از آنها تا زمان معینی به حرکت خود ادامه می دهد. این است خداوند، پروردگار شما، که حاکمیت [و فرمانروایی] جهان از آنِ اوست و کسانی را که جز او می‌خوانید، مالکِ  پوست هسته خرمایی [هم] نیستند»

پس از آیاتی که به نشانه ‌های توحید در وجود انسان و آفاق طبیعت پرداخت، این آیه به نشانه‌ای دیگر از آیات طبیعی اشاره کرده و می‌فرماید: گردش زمین به دور خورشید که شب و روز را برای ساکنان زمین پدید می‌ آورد، براساس تدبیر الهی است. شب و روزی که در فصول چهارگانه سال، طول آنها متفاوت است و به یک معنی در یکدیگر داخل می‌شوند؛ شب و روزی که یکباره نمی‌آیند و هر یک به صورت تدریجی غروب کرده و جای خود را به دیگری می‌دهد.

ادامه آیه، دلیل این امر را تسخیر خورشید و ماه دانسته و می‌فرماید: خورشید با عظمت، به امر خداوند، برای خدمت به بشر تسخیر شده تا نیاز او را به نور و گرما  برآورده سازد و زمینه رشد و نمو گیاهان را از دلِ خاک بی‌جان فراهم کند.

به هنگام تاریکی شب نیز، ماه همچون آینه‌ای بزرگ، نور خورشید را منعکس می سازد و در نبود آفتاب اجازه نمی‌دهد تاریکی مطلق، اهل زمین را فراگیرد و مسافران شب، در خشکی یا دریا  گرفتار شوند.

البته بشر نباید گمان کند که زمین و خورشید و ماه، جاودان و ابدی هستند، بلکه تمام کرات و سیارات نیز عمر مشخصی دارند و روزی آنها فرو می پاشند.

ادامه آیه می‌فرماید: اهل ایمان به چنین خدایی اعتقاد دارند که هستی در اختیار اوست و همه چیز به اراده و تدبیر او اداره می‌شود. اما مشرکان و کافران که به جای خدا به سراغ دیگران می‌روند و آنها را مؤثر می‌شمرند، بدانند که غیر خدا به اندازه سر سوزنی، بر امور عالم، حاکم و مالک نیستند.

از این آیه می‌آموزیم:

1. قوانین طبیعی، به تدبیر الهی وضع شده و تحت حاکمیت الهی است، نه حاکم بر خواست خداوند.
2. کوتاه و بلند شدن شب و روز و یا انتقال تدریجی هر یک به دیگری، تصادفی نیست، بلکه از هدفدار بودن آفرینش و نظم آن حکایت می کند.
3. نظام هستی ازجمله حرکت ماه و خورشید، دارای برنامه و زمان‌بندی معینی است و هر چیز براساس تقدیر مشخصی، مسیر خود را طی می‌کند.
4. به خدایی روی بیاوریم که قادر مطلق است. به سراغ کسانی نرویم که قدرتی ندارند و بر کار خود نیز قادر  نیستند.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.