در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره فاطر آیه های 14 تا 17 پرداخته می شود .

بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه ­ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیه 14 از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

  «إِن تَدْعُوهُمْ لَا یَسْمَعُوا دُعَاءَکُمْ وَلَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجَابُوا لَکُمْ وَیَوْمَ الْقِیَامَةِ یَکْفُرُونَ بِشِرْکِکُمْ وَلَا یُنَبِّئُکَ مِثْلُ خَبِیرٍ»

ترجمه این آیه چنین است:

«اگر آنها را بخوانید دعای شما را نمی شنوند و اگر بشنوند به شما پاسخ نمی گویند و روز قیامت شرک شما را انکار می کنند و هیچ کس مانند [خداوندِ] آگاه، تو را [از حقایق] خبردار نمی کند»

آیه قبل فرمود: مشرکان کسانی را می خوانند که هیچ قدرت و حاکمیتی بر این عالم ندارند. این آیه می فرماید: آنان کسانی را می خوانند که نه قدرت شنیدن دارند و نه قدرت پاسخ دادن/  بتهای سنگی و چوبی که از گوش و زبان و فهم و ادراک محروم اند. این معبودهای ساختگی نه فقط در دنیا به کار کسی نمی آیند، بلکه در آخرت نیز به امر خداوند به زبان آمده و علیه شما سخن خواهند گفت. سخنی بدین مضمون که شما مشرکان درواقع ما را پرستش نمی کردید، بلکه خیالات و هوس های خود را می پرستیدید. گرچه به ظاهر در برابر ما سر تعظیم فرود می آوردید، ولی درحقیقت برای آن بود که به خواسته های دل خود برسید.

پایان آیه نیز می‌فرماید: این وقایعی که در قیامت اتفاق می افتد، تنها خداوند دانا و خبیر از آن آگاه است و از طریق کتابش به شما خبر می‌دهد تا دچار شرک و انحراف نشوید.

 از این آیه می آموزیم:

۱. حس گرایی بشر تا جایی است که جمادات بی جان و کر و کور و بی خاصیت را می پرستد، اما خدای جان آفرین و بینا و شنوا را رها می‌کند!

2.  شرک نه در دنیا سودمند است، نه درآخرت.

3. جز خدا هرچه و هر که را بپرستیم، در قیامت از ما بیزاری می جوید و علیه ما شاکی می شود.

4. اخبار قیامت را جز از طریق وحی و کتاب آسمانی نمی توان دریافت.

 اکنون به تلاوت آیات ۱۵ تا ۱۷ از سوره فاطر گوش می سپاریم:

«یا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمیدُ»، «إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَ یَأْتِ بِخَلْقٍ جَدیدٍ»، «وَ ما ذلِکَ عَلَى اللَّهِ بِعَزیزٍ، 

ترجمه این آیات چنین است: 

«ای مردم! شما به خدا نیازمندید و خداست که بی نیاز و ستوده است»، «و اگر بخواهد شما را می برد و آفریده جدیدی می آورد»، «و این کار بر خداوند دشوار نیست»

در ادامه آیات پیشین درباره توحید و یکتاپرستی، این آیات می فرماید: گمان نکنید اگر فرمان نماز و نیایش از سوی خدا صادر شده، او نیازمند پرستش شماست. او همواره بی نیاز بوده و شما در همه حال، نیازمند او هستید. آن زمان که شما نبودید او بوده و آن زمان که شما نیستید، او خواهد بود. او نیازمند وجود شما  نیست، چه رسد به آنکه نیازی به عبادت و نماز و نیایش شما داشته باشد. اگر فرمان می دهد که نماز بخوانید برای آن است که با او مرتبط باشید و نیازهای خود را از او بخواهید نه دیگران/

به عنوان مثال اگر معلم به دانش آموز تکلیف درسی می دهد، به معنای نیاز معلم به دانش آموز نیست، بلکه نشانه تدبیر و دلسوزی معلم برای رشد علمی دانش آموز است. نماز عامل رشد روحی و معنوی ما انسانهاست و خداوند که ما را آفریده، بندگانش را دوست دارد. او می‌خواهد ما در دنیای مادی و حیوانی توقف نکنیم، بلکه رشد کرده و به سطوح بالاتر ارتقاء یابیم. لذا ما را مکلف به نماز و عبادت کرده است.

ما انسانها نه فقط برای اصل وجودمان، بلکه برای بقای خود نیز، نیازمند لطف او هستیم. زیرا وجود ما سراسر فقر و نیاز است و چیزی از خود نداریم که بتوانیم آن را نگه داریم. ما ذاتاً فقیر هستیم و خداوند ذاتاً بی نیاز/ او قائم به ذات خود است و ما قائم به ذات او/ پس تنها او ستوده و لایق ستایش است و ما انسان ها با پرستش او چیزی به او اضافه نمی کنیم، بلکه از پرتو نور او بهره می گیریم. 

کسی که خانه اش را پشت به خورشید می سازد، ضرری به خورشید نمی رساند، بلکه خودش را از نور خورشید محروم می کند. ولی آنکه پنجره اش را رو به آفتاب باز می‌کند، خود را در پرتو نور پرفایده خورشید قرار می دهد، نه آنکه به خورشید نفعی برساند.    

ادامه آیات به یکی از دلایل بی نیازی خدا و نیازمندی انسان اشاره کرده و می فرماید: او اگر بخواهد می‌تواند شما انسان ها را از روی زمین بردارد و به جای شما انسانها یا موجودات دیگری بیاورد و این کار در نزد او کاری سخت و دشوار نیست.

 از این آیات می آموزیم:

1. دعوت خدا به یکتاپرستی، حاکی از نیاز او به ما نیست، بلکه نشانه نیاز ما به پناهگاهی محکم و قابل اطمینان است.

2. انسان اگر خود را بی نیاز ببیند، در برابر خدا تکبر می‌کند و حاضر به خضوع در برابر او نیست. لذا قرآن بر نیازمندی انسان تاکید دارد.

3.  اغنیا، در معرض حسادت یا رقابت دیگران هستند، لذا معمولا محبوب نیستند. اما خداوند غنی و ستوده است و برخلاف عموم اغنیا، غنای خود را در راه رفع نیاز مخلوقات به کار می‌برد، درنتیجه همواره مورد ستایش است.

4. باید به این موضوع  توجه باشته باشیم که دست خدا در آفرینش موجودات باز است و برای قدرت بی انتهای او هیچ بن بستی وجود ندارد.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادات شما هستیم. تا برنامه­ای دیگر و آیاتی دیگر از قرآن کریم، خدا نگهدار.