در برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آسان و روان آیات قرآن کریم پرداخته می شود. در این برنامه " راهی به سوی نور" به بررسی و تفسیر آیات قرآن کریم ، سوره فاطر آیه های 27 تا 30 پرداخته می شود .

 بسم الله الرحمن الرحیم

با درود به روان پاک پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله و سلّم و با سلام به حضور شما شنوندگان گرامی، با برنامه­ ای دیگر از "راهی به سوی نور" در خدمت شما هستیم تا با تفسیر آسان و روان آیاتی دیگر از کلام الهی در قرآن کریم آشنا شویم.

ابتدا به تلاوت آیات 27 و 28 از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

«أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّـهَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ ثَمَرَاتٍ مُّخْتَلِفًا أَلْوَانُهَا وَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ بِیضٌ وَحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهَا وَغَرَابِیبُ سُودٌ»، «وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ کَذَلِکَ  إِنَّمَا یَخْشَى اللَّـهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ  إِنَّ اللَّـهَ عَزِیزٌ غَفُورٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«آیا ندیده‌ای که خدا از آسمان آبی فرو فرستاد، پس به وسیله آن میوه‌هایی که رنگ‌هایش گوناگون است، پدید آوردیم و از برخی کوه‌ها [رگه ها و] راه‌های سفید و سرخ به رنگ‌های مختلف و کاملا  سیاه [پدید آوردیم]»، «و از انسان‌ها و جنبندگان و چهارپایان نیز، رنگ‌های گوناگون [آفریدیم]. از میان بندگان خدا، تنها دانشمندان از او می‌ترسند و خداوند عزیز و آمرزنده است»

این آیات همچون آیات اول سوره، به نشانه‌های یکتایی و قدرت خداوند اشاره کرده و می‌فرماید: انواع جمادات و نباتات و حیوانات و انسان‌، دارای رنگ‌های متفاوت و متنوعی هستند و این تنوع، تصویری زیبا از هستی ارائه می‌دهد. چیره‌ترین نقاشان جهان، بهترین آثارشان، کارهایی است که منظره ای طبیعی را چنان نقاشی کنند که طبیعی به نظر آید و نتوان میان نقاشی و تصویر واقعی آن منظره تفاوتی قائل شد. یا چهره پردازان  تصویر صورت انسان را چنان طبیعی بکشندکه بیننده گمان کند این اثر، تصویری از چهره انسان است که به وسیله دوربین برداشته شده است. به عبارت دیگر، خداوند چنان طبیعت و انسان را زیبا آفریده است که بشر در اوج کارهای هنری اش، تلاش می کند با قلم خود، تصاویر را هرچه بیشتر به طبیعت نزدیک کند.

افزون بر تنوع رنگها در طبیعت که خود شاهکار خلقت است، تنوع رنگ و طعم و مزه انواع میوه‌ها و محصولات باغی و زراعی که همه از یک آب سیراب می‌شوند، از معجزات دیگر آفرینش است. آب باران که نه رنگ دارد و نه طعم و مزه، هنگامی که از طریق ریشه به تنه و ساقه و گل می‌رسد، انواع رنگ‌ها و طعم‌ها را به بشر هدیه می‌کند.

ادامه آیات به مسئولیت بزرگ دانشمندان اشاره کرده و می‌فرماید: آنها که عظمت آفرینش را درک می‌کنند و به قدرت نامتناهی خداوند پی می‌برند، دربرابر این همه عظمت، به خشیت می‌رسند و همواره از کوتاهی در انجام وظایف خود در برابر پروردگار بیمناکند. علم و آگاهی به عظمت هستی، چنان انسان را در برابر خالق هستی متواضع و خاشع می‌کند که کمترین اثر آن، ترس از کوتاهی در انجام وظیفه است.

البته دراینجا علم به معنای کشف فرمولهای فیزیک و شیمی و زیست شناسی نیست، زیرا ممکن است این فرمولها به تنهایی چنین اثری را در انسان نداشته باشند. بلکه براساس روایات، علمی موجب خشیت می‌شود که انسان را از لابلای طبیعت مادی، به خدای خالق برساند و ایمان او را تقویت کند تا به مرحله یقین برسد. منظور از علم در این آیات،  برخورداری از نوعی آگاهی و بصیرت است که ایمان انسان را به آفریدگار جهان تقویت کند. بنابراین اگر کسی سرشار از اندوخته های علمی باشد، ولی درمورد عظمت پروردگار، اهداف آفرینش و سرنوشت انسان در قیامت و مسائلی نظیر آن، آگاهی نداشته باشد، در زمره جاهلان است.      

از این آیات می‌آموزیم:

1.  از نشانه های قدرت خداوند این است که از یک آب و خاک، محصولات و میوه های متنوع با طعمها و رنگ‌های گوناگون پدید می‌ آورد.
2. دین با زیبایی مخالف نیست. خداوند، ابداع کننده و خالق همه زیبائیهاست. او زیباترین مناظر را در کوهها و جنگلها و دریاها آفریده و آن را نشانه وجود خود معرفی کرده است.
3. تنوع رنگ انسانها، از نشانه های قدرت و عظمت خداوند است، نه وسیله‌ای برای  امتیازطلبی یا فخرفروشی انسانها بر یکدیگر/
4. علم و آگاهی بر اسرار هستی، باید زمینه رسیدن انسان به مقام خشیت الهی را فراهم کند. اینها وسیله ای برای غرور و تکبر و فخرفروشی نیست.

اکنون به تلاوت آیات 29 و 30  از سوره فاطر گوش می‌سپاریم:

«إِنَّ الَّذِینَ یَتْلُونَ کِتَابَ اللَّـهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِیَةً یَرْجُونَ تِجَارَةً لَّن تَبُورَ»، «لِیُوَفِّیَهُمْ أُجُورَهُمْ وَیَزِیدَهُم مِّن فَضْلِهِ  إِنَّهُ غَفُورٌ شَکُورٌ»

ترجمه این آیات چنین است:

«همانا کسانی که کتاب خدا را تلاوت می‌کنند و و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه روزی آنها کرده‌ایم، پنهانی و آشکارا انفاق می‌کنند،  به تجارتی امید دارند که هرگز زیانی در آن نیست»، «تا خداوند پاداششان را به طور کامل به آنها بدهد و از فضل خود بر آنان بیافزاید. همانا او آمرزنده و قدر شناس [و سپاسگزار] است»

در آیات قبل به ترس و خشیت دانشمندان از خداوند اشاره شد، این آیه می‌فرماید:  ترس و خشیت از خدا، با امید به رحمت او همراه است، امیدی که مایه آمرزش گناهان و دریافت پاداش می‌شود. طبیعی است آرزوی بدون عمل، امری گزافه است و با حکمت الهی سازگار نیست. لذا این آیات می‌فرماید: کسانی می‌توانند به رحمت الهی در دنیا و آخرت امیدوار باشند که اهل عمل باشند. هم با خدای خود ارتباط داشته و اهل قرآن و نماز باشند، هم با بندگان خدا ارتباط داشته باشند و از اموال خود به نیازمندان جامعه ببخشند و در فکر محرومان باشند.

از این آیات می‌آموزیم:

1. علم و دانش به تنهایی کافی نیست، عبادت و نیایش نیز لازم است.
2. تجارت پرسود و ماندگار، آن است که سرمایه‌های خود را در راه خدا به کار گیریم و به مردم کمک کنیم. این سرمایه ها می تواند عمر، علم، مال و آبرو و سایر داشته های ما باشد.
3. نماز بدون انفاق، یا انفاق بدون نماز، کارساز نیست. 
4. اگر داشته‌های خود را از جانب خدا بدانیم، در انفاق آنها بخل نمی‌ورزیم و انفاق و بخشش به دیگران را زیان نمی‌بینیم.
5. امید به رستگاری و نجات، باید با اقدام و عمل مناسب، همراه باشد،  وگرنه آرزویی بیش نیست.

با پایان یافتن این برنامه، شما عزیزان را به خدای بزرگ می‌سپاریم و در انتظار دریافت نظرات و پیشنهادهای شما هستیم. تا برنامه ­ای دیگر و آیاتی دیگر از  قرآن کریم، خدا نگهدار.